
جامعهشناس و مورخ مشهور جهان اسلام علامه ابن خلدون در تاریخش مينويسد: مناسب است اخبار متعلق به امیر معاویه رضیاللهعنه ذیل اخبار خلفای راشدین و خلافت آنها تذکره شود، زیرا ایشان از لحاظ فضیلت جایگاه «صحابی» را دارند و در برپایی عدالت و برابری نمونهای از خلفای راشدین هستند.

پیامبر صلیاللهعلیهوسلم معلمی است که درسهای او را میخوانیم، راهنمایی است که از او پیروی میکنیم، الگویی است که آرزو داریم همانند او شویم و ورای هر چیز دیگری برگزیدهای است که ما را دعوت به تفکر در گفتار و سلوک و اعمال میکند.

اگرچه ما در دوران آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم نبودیم، اما میتوانیم بهصورت مجازی با ایشان همگام و همراه شویم. کار آسانی است، فقط کافیست سیرت آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم را مورد مطالعه قرار دهیم و آن را در زندگی فردی و اجتماعی خود پیاده کنیم.

پس از بررسی سیاستهای پیامبر ﷺ در مقابله با مخالفان، میتوان گفت حقا که ایشان نماد سیاستمداری و سمبل شکیبایی و مدارا بود و بر ماست که همواره سیرهی مبارکش را مطالعه نموده و از تطبیق عملی آن در عرصههای مختلف غفلت نورزیم.

هیچ چیز مانند مدارا و شکیبایی در اصلاح روابط اجتماعی و مناسبات انسانی و تنظیم آنها موثر نیست. پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوسلم آن را به زیبایی تمام به کار بست و جامعه را در جهت حق متحول ساخت.

«صحابه» معجزهای جاودان از معجزات پیامبر اسلامﷺ هستند. رسول اکرمﷺ در مدت 23 سال رسالتشان با شیوهی تربیتی منحصربهفرد و جامع خویش انسانهایی از نوع بشر را تربیت کرد و به جامعه تحویل داد که انسانهای بعدی برای همیشه از آوردن امثال آنها عاجز و ناتواناند.

ای محبوبم! آرزو دارم که تو و اصحابت را در دوران سیاه جاهلیت فریاد بزنم، آنقدر نام مقدست را آوازهی دنیا کنم که به کوه احد برسد. ای نور دیدگانم، قلبم، جسمم و روحم فدایت باد. دوستت دارم و از راه دور بر روضهات بوسه میزنم.

«ما باید شخصیت حسین بن علی را که برای ما یک شخصیت انسانی است بشناسیم. این مرد که ما هر سال به نام او وقتها صرف میکنیم، پولها خرج میکنیم، روزها تعطیل میکنیم، باید خصوصیاتش برای ما شناخته شود.»

ماه محرم یادآور اتفاقات مهم و ناگواری در تاریخ اسلام است که هیچگاه از اذهان مسلمانان، آزادیخواهان و عدالتپیشگان جهان پاک نمیشوند. اولین روز ماه محرم مصادف است با شهادت نماد عدالت و احسان، امیرالمؤمنین عمر فاروق رضیاللهعنه و دهم این ماه مصادف است با شهادت یکی از ریحانههای رسول خدا، سردار جوانان بهشت؛ حضرت حسین رضیاللهعنه.

روزی رسول خدا در جمع صحابه فرمود: «فردا قومی بر شما وارد خواهد شد که دلهایشان برای قبول اسلام بسیار انعطافپذیر است و آنها کسانیاند که با طیبخاطر، اسلام را خواهند پذیرفت و کاملاً تسلیم امر خدا خواهند بود.» (مسند احمد) ناگاه دیدند قوم ابوموسی درحالیکه جمله «غَدًا نَلْقى الْأَحِبَّهْ مُحَمَّداً وَحِزْبَهْ» را تکرار میکردند، وارد مدینه شدند.