نشست سراسري دانشجويان اهلسنّت كشور با عنوان «اسلام دين اعتدال، رحمت و رأفت» روزهاي دوازدهم و سيزدهم اسفند 88 به ميزباني حوزة علميه دارالعلوم در مسجد جامع مكّي زاهدان برگزار شد.
نشست سراسري دانشجويان اهلسنّت كشور با عنوان «اسلام دين اعتدال، رحمت و رأفت» روزهاي دوازدهم و سيزدهم اسفند 88 به ميزباني حوزة علميه دارالعلوم در مسجد جامع مكّي زاهدان برگزار شد.
شيخالاسلام مولانا عبدالحميد كه سخنران مراسم اختتامية اين نشست بود با بيان اينكه علم و دانش لازمة زندگي بشر است، افزود: امكان ندارد بشر بدون علم به بالندگي و رشد برسد. انسان بهوسيلة علم به جايگاه واقعي خود ميتواند دست يابد و بهوسيلة دين و معنويت سعادت دنيا و آخرت را حاصل كند. اين دو مؤلفه لازمة ترقّي و پيشرفت انسان در دنياي امروز و كاميابي و سعادت وي در آخرت است. امروز در تمام دانشگاههاي دنيا زمينة كسب علم و دانش روز فراهم است، اما متأسفانه زمينة معرفت و خداشناسي در اين مراكز علمي فراهم نشده است و چنين تعليم و گرايشي وجود ندارد.
مولانا عبدالحميد در بخش ديگري از سخنان خود خطاب به دانشجويان حاضر در اين نشست گفت: شما دانشجويان عزيز سعي كنيد تقوا و پرهيزگاري را سرلوحة كار خود قرار دهيد، مواظب باشيد قلب، زبان، چشم و گوش شما به گناه آلوده نشود. شما در محيطي به سر ميبريد كه در آن هم افراد ديندار و هم افراد دينگريز وجود دارند. مواظب باشيد تحت تأثير افراد لاابالي و ضددين قرار نگيريد. چشمهاي خود را همواره حفاظت كنيد، مبادا محبت مخلوق به جاي محبت خالق در دلهاي شما خانه كند. بنده تأكيد ميكنم كه به تمام احكام شريعت عمل كنيد و از تمام گناهان دوري بجوييد. به خيرالعمل كه نماز است، همواره اهميت قائل شويد و بهويژه سعي كنيد نماز صبح شما قضا نشود. بسيار مهم است كه دانشجوي ما با خشوع و حضور قلب به راز و نياز با خداي خود بپردازد.
ايشان ادامه داد: ساعتي پيش با عدهاي از دانشجويان عزيز ديدار داشتم و به آنان گفتم كه اگر در حوزه استاد و يا طلبهاي نماز شب بخواند، كمال نيست؛ كمال آن است كه دانشجو و استاد دانشگاه و فرهنگيان عزيز ما نماز سحر بخوانند. شما سعي كنيد هم پايبند به دين باشيد و هم در تحصيل خود با جدّيت تمام عمل كنيد. خيرخواه همه باشيد و سعي كنيد به هيچ كس ضرري نرسانيد. دوستيتان براي خدا و دشمنيتان نيز براي خداوند متعال باشد. با قرآن مجيد ارتباطي عميق داشته باشيد و همواره به تلاوت آن بپردازيد. سعي كنيد نمازهاي خود را با جماعت ادا كنيد. چنانچه زمينة اين كار براي شما فراهم نبود تلاش كنيد مسئولين دانشگاه را توجيه كنيد و اين امر را به اثبات برسانيد كه نماز ماية تحكيم اخوّت و برادري است و عامل تفرقه و اختلاف نيست. همچنين به شما توصيه ميكنم كه با جماعت دعوت و تبليغ ارتباط برقرار كنيد، فعالان اين حركت به كليات دين اسلام ميپردازند. توصيه من به برادران تبليغي هم آن است كه وارد جزئيات نشوند و با صاحبان هيچ تفكري درگير نشوند چراكه اين اقدام برخلاف اصول دعوت و تبليغ است. توصيه بنده به خواهران دانشجو نيز آن است كه نهايت تلاش خود را در زمينة كسب علم به كار گيرند. پوشش اسلامي و شئونات ديني را هم مراعات كنند چراكه هرقدر آنها به مسائل ديني بيشتر توجه كنند اين رفتارشان موجب جذب بانوان بيشتري به دانشگاهها خواهد شد.
امامجمعه اهلسنّت زاهدان در پايان تاكيد كرد: چنين نشستهايي حاوي خير و بركت است و در آن هيچگونه اقدام خلاف قانوني صورت نميگيرد. همگان مطمئن باشند كه حركت ما در مسير وحدت ملّي و اخوّت و برادري اسلامي است و هدفي جز اين نداريم. ما بر خود لازم ميدانيم كه موانع اين وحدت را به مسئولين محترم گوشزد كنيم تا آنان در جهت رفع آن اقدام كنند. معتقد به شعار نيستيم و از شعار دادن بهشدّت ميپرهيزيم و ترجيح ميدهيم به جاي شعار مقداري عمل كنيم تا به همگرايي، همدلي و وحدت بيشتر دست يابيم.
مولانا محمّدقاسم بنيكمال (قاسمي)، استاد حديث دارالعلوم زاهدان و سردبير مجلة نداي اسلام، در اين نشست پرشكوه گفت: اگر از بنده بپرسند كه بزرگترين بحراني كه امروز ما با آن مواجه هستيم، چيست؟ بنده خواهم گفتم كه اين بحران، بحران الگو است. ما در ميان اساتيد دانشگاه نياز به الگو داريم. در ميان پسران و دختران دانشجو نياز مبرم به الگوهاي ايمان و عمل صالح و عفت و پاكدامني داريم.
وي افزود: آنچه به ما عزّت ميبخشد و ما را بر تارك تاريخ ميدرخشاند تمنّايي است كه در دل داريم.
سردبير مجلة نداي اسلام در ادامه به نتيجة تحقيق و اكتشافي از سوي علامه ابوالحسن علي ندوي ـ رحمهالله ـ اشاره كرد و گفت: مسلمانان اين عصر از مصاحبت و مجالست با رسول اكرم ـ صلّياللهعليهوسلّم ـ محروم ماندهاند و اينك تنها دو چيز يعني نماز و قرآن ميتواند جايگزين مصاحبت، مجالست و رؤيت آنحضرت ـ صلّياللهعليهوسلّم ـ قرار گيرد. بنابراين توصية من به شما آن است كه در اعمال خود به نماز و تلاوت قرآن مجيد بسيار توجّه كنيد.
ايشان در بخش ديگري از سخنان خود به بيان نقش انبيا در سعادت بشر پرداخت و از علم، يقين و انگيزة عمل، به عنوان سه مؤلفة مهم در تعاليم آسماني آنان ياد كرد و افزود: امروز ما وارثان انبيا و حضرت محمّد ـ صلّياللهعليهوسلّم ـ هستيم و برماست كه راه آنان را ادامه دهيم. خداوند متعال به اين امّت كار انبيا را محوّل كرده است. جوان اين امّت، دانشجو و استاد دانشگاه اين امّت مخاطب آية «و جاهدوا في الله حق جهاده هو اجتباكم و ما جعل عليكم فيالدين من حرج»[حج: 78] بهحساب ميآيند و بر اين اساس بايد وظيفه و مسئوليت خود را بازشناسند.
مسعود انصاري، محقّق و قرآنپژوه برجسته و از مهمانان ويژة اين نشست طي سخناني به تحليل موضوع اعتدال در اسلام پرداخت و آن را ضرورت دعوت جهانشمول نبياكرم صلّياللهعليهوسلّم دانست.
وي گفت: بنده روشي سنّتگرايانه دارم و در دينانديشي و دينورزي، سلوك و روش عارفان را ميپسندم. در باب اعتدال اين بنده را باور بر اين است كه از حيث مفهومشناسي بايد در مفهوم اعتدال هم از حيث مباني و هم از حيث مؤلفهها و مقوّمات و هم از حيث آسيبها و آفات نظر كنيم و بهدقّت آن را بشناسيم. اعتدال سنّت الهي است. اگر صفات الهي را در كنار هم بگذاريم ميبينيم كه اگر خداوند رحيم است، منتقم نيز است؛ اگر كيفردهنده است عفوّ نيز است. معدل و ميانگين اين صفات الهي در اعتدال تبلور پيدا ميكند. در كار هستي نيز چنين است اين سنّت در آفريدههاي الهي بهدقّت جاري است.
وي افزود: دين بر پايه اعتدال استوار است وگرنه نميتواند داعية جهانشمولي داشته باشد. ذات الله مظهر اعتدال است؛ مولانا جلالالدين بلخي رومي اين را درك ميكند و ميفرمايد: آن شه موزون جهان، عاشق موزون طلبد.
روش پيامبر صلّيالله عليهوسلّم نيز در باب ايمان به اعتدال بود. روايت بسيار مشهوري است كه كسي كنيزي را به حضور ايشان آورد و گفت من نذر كردهام كنيزي مؤمن را آزاد كنم آيا با آزاد كردن اين كنيز نذر من ادا ميشود؟ رسول خدا از كنيزك خواست كه نظرش را در مورد ايمان به خداوند اظهار كند. «فأشارت الي السماء»؛ به طرف آسمان اشاره كرد. گفت نظرت دربارة من چيست؟ باز اشاره كرد به طرف آسمان. رسول خدا بدون پرسش ديگري فرمودند: «فهي مومنة»؛ اين زن مؤمن است. اين روش پيامبر، در بين اهلبيت، صحابيان و تابعان نيز استوار بود. همة ما هم بايد متمسّك و متشخّص به سنّت و سيرة رسول خدا صلّيالله عليهوسلّم بهويژه در باب اعتدال باشيم؛ زيرا آفاتي كه جامعة اسلامي را تهديد ميكند بدون رويآوردن به اين روش ميانه و اعتدالي درمان نخواهد شد.
«پلوراليزم ديني و كثرت اديان» موضوع بحث نظريِ احمد احمديان، مدرس دانشگاه آزاد اسلامي مهاباد و فرزند انديشمند برجسته اهلسنّت مرحوم علامه ملا عبدالله احمديان، بود. احمد احمديان در مقالة خود با نگاهي برونديني، يعني از منظر فلسفة دين، به بحث پلوراليزم ديني و كثرت اديان پرداخت. وي به نقد و بررسي ديدگاههاي جان هيك دانشمند و فيلسوف غربي در رابطه با نظرية پلوراليزم ديني پرداخت و اصليترين اشكالات نظرية وي را بيان كرد.
مولــوي صـلاحالـدينمحمّـــد شهنوازي، دانشجوي كارشناسي ارشد زبان و ادبيات فارسي دانشگاه پيام نور اردكان، ديگر سخنران اين نشست بود كه سخنان خود را با محور قرار دادن بحثِ «پيكار تاريخي حق و باطل» پي گرفت و در اين مبحث به نقل از علامه محمّدشفيع عثماني، ايجاد شبهات و گسترش شهوات را دو ابزار مهم و موثرِ اهل باطل در جدال با اهل حق دانست و در ادامه باز به نقل از بنيانگذار مركز علمي دارالعلوم كراچي پاكستان، تنها راه مبارزه با شبهات و شهوات را مواردي همچون تواصي به حق و صبر، امر به معروف و نهي از منكر و دعوت اليالله بهحساب آورد.
دكتر پيمان فروزش، نمايندة مردم زاهدان در مجلس شوراي اسلامي، در اين نشست مسئلة فرهنگسازي را مورد تاكيد قرار داد و گفت: چيزي كه امروز بايد بيشتر به آن اهميت داد مسئلة فرهنگسازي است. همچنانكه دين مبين اسلام دين كاملي است و داراي يك كتاب كامل است، افرادي طلايهدار اين دين بودند كه الگوهاي كاملي براي بشريت بودند. اتفاقاً تنها تفاوتي كه ميان دين اسلام و ساير اديان الهي وجود دارد، همين كامل بودن آن از لحاظ الگو و كتاب است.
دكتر فروزش ادامه داد: چه كسي ميتواند جوابگوي نيازهاي بشريت در شرايط كنوني باشد درحاليكه به فرهنگسازي و بسترسازي توجّهي نداشته باشد. وي همچنين به يكي از معضلات جهان اسلام اشاره كرد و افزود: چيزي كه ما از آن به عنوان يك معضل در جهان اسلام ميتوانيم ياد كنيم تعلّل مسلمانان در زمينة پافشاري بر اعتقادات و باورهاي ديني خودشان و مورد تجزيه و تحليل قرار دادن آن و نيز رفع شك و شبهاتِ نسل جوان در اين باره است.
نمايندة مردم زاهدان در مجلس شوراي اسلامي خاطرنشان كرد: آن چيزي كه در گذشته، جامعة اسلامي از آن برخوردار بود و اينك ما به دنبال بسترسازي مناسب براي آن هستيم، عواملي است همچون خردورزي، عقلانيت، نوعدوستي، عدالت، تكثرگرايي و احترام به عقايد و مذاهب گوناگون. اين موارد بايد به گونهاي اصولي تبيين شود تا به نتايج دلخواه دست يابيم.
مروري بر پيشينة تاريخي جامعة اهلسنّت در ايران و پويايي و شكوفايي آن در چند قرن پيش، موضوعي بود كه آقاي محمود براهوئينژاد، روزنامهنگار جوان اهلسنّت، با ارائة مقالهاي در اين نشست، به آن پرداخت.
براهوئينژاد در بخش ديگري از مقالهاش از رسانه، آموزش و ارتقاي سطح سواد و تحصيلات، و بالاخره اقتصاد قوي و پويا، به عنوان سه عنصر اساسي در جهت نيلِ جامعة اهلسنّت ايران به قلههاي ترقي و پيشرفت در عصر حاضر ياد كرد.
در ششمين نشست سراسري دانشجويان اهلسنّت، سه تن از دانشجويان از دانشگاههاي تهران، يزد و سنندج به ارائة مقالاتي جالب و پرمحتوا پرداختند.
حامد شهليبر دانشجوي يكي از دانشگاههاي يزد به ارائة مقالهاي با موضوع «اهميت فراگيري علم و راههاي موفقيت درآن» پرداخت و در اين زمينه پيشنهادات و راهكارهاي مفيد و جالبي مطرح كرد. رحمتاللهي دانشجوي دانشگاه شهيدرجائي تهران نيز طي مقالهاي به بيان عوامل دينگريزي پرداخت و از فقر، محيطهاي ناسالم، تهاجم و تبليغات ديني دشمنان، خشونت، مواجهة نادرست برخي از متوليان امور ديني، و بهكارگيري شيوههاي نادرست در امر تبليغ دين، به عنوان بخشي از اين عوامل ياد كرد. احسان حسيني دانشجوي جوان كُرد از دانشگاه سنندج نيز به ارائة مقالهاي با عنوان «دانشجوي اهلسنّت، بايدها و نبايدها» پرداخت. حسيني در فرازي از مقالهاش آورده بود: «هر بينندة منصفي اگر نگاهي به دانشجويان اهلسنّت در دانشگاههاي كشور بيندازد قطعاً به اين نكته اذعان خواهد كرد كه پاكترين، بااخلاقترين و متشرّعترين قشر دانشجويي به نسبت ساير اقشار دانشجويي كشور، دانشجويان اهل سنت هستند و بايد چنين باشند».
در مراسم اختتامية ششمين نشست سراسري دانشجويان اهلسنّت كشور، از دانشجويان مبتكر و مخترع اهلسنّت با اعطاي تنديس و لوح افتخار تقدير شد.
اين نشست پنجشنبهشب 13 اسفند در فضايي معنوي و آكنده از شور و نشاط با دعاي پرفيض شيخالاسلام مولانا عبدالحميد، امامجمعه اهلسنّت زاهدان، به كار خود پايان داد.
دیدگاههای کاربران