مفتی محمد قاسم قاسمی، رئیس دارالافتای دارالعلوم زاهدان، سخنان خود در بیست و سومین همایش دانش آموختگی طلاب دارالعلوم زاهدان را با تلاوت آیات ابتدایی سوره های انفال و مؤمنون، و قرائت حدیث «إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللهِ عِبَادًا مَا هُمْ بِأَنْبِيَاءَ وَلَا شُهَدَاءَ، يَغْبِطُهُمُ الْأَنْبِيَاءُ وَالشُّهَدَاءُ لِمَكَانِهِمْ مِنَ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ “، قَالُوا: يَا رَسُولَ اللهِ مَنْ هُمْ؟، وَمَا أَعْمَالُهُمْ؟، أَخْبِرْنَا مَنْ هُمْ؟ قَالَ: ” هُمْ قَوْمٌ تَحَابُّوا بِرُوحِ اللهِ عَلَى غَيْرِ أَرْحَامٍ بَيْنَهُمْ، وَلَا أَمْوَالٍ يَتَعَاطَونَهَا» و همچنین قرائت احادیثی در موضوع اهمیت نماز در دین، آغاز نمود.
ایشان ابتدا مطالبی پیرامون اهمیت جلسات معنوی و مجالسی که به خاطر ذکر و یاد الله تعالی برگزار می شوند اظهار داشت: روز قیامت خداوند متعال گروهی را از قبر درحالی بلند می کند که چهرۀ آنها بسیار نورانی بوده و بر منابری از لؤلؤ و مروارید قرار دارند. آنها چنان زیبا هستند که سایر مرد به آنها رشک می برند. آنحضرت صلی الله علیه وسلم فرمودند: آنها پیامبر و شهید نیستند. یک اعرابی پرسید: آنها چه کسانی هستند؟ آنحضرت صلی الله علیه وسلم فرمودند: آنها کسانی هستند که در دنیا به خاطر الله با یکدیگر محبت می ورزیدند و یکدیگر را دوست داشتند. لذا نشست امروزی ما نیز مصداق بارز این حدیث است. این محبت الله و قرآن و سنت است که این مجموعه بزرگ را گرد هم آورده است. هیچ انگیزۀ دیگری نمی تواند چنین اجتماعی را دور یکدیگر جمع کند.
رئیس دارالافتای دارالعلوم زاهدان در ادامه به موضوع اصلی سخنرانی خویش (نماز) پرداخت و در این خصوص گفت: نماز عبادتی بسیار مهم بوده و در صدر اعمال و احکام قرار دارد. الله تعالی بعد از ایمان و توحید و یقین، اولین چیزی را که فرض گردانید نماز است. در سوره بقره می فرماید: «ذلک الکتاب لاریب فیه هدی للمتقین الذین یؤمنون بالغیب و یقیمون الصلوة و مما رزقنهم ینفقون» بعد از ایمان، برپا داشتن نماز و اقامه آن مورد تاکید الله تعالی است. نماز ستون دین است. حضرت علی رضی الله عنه می فرماید: آخرین توصیۀ آخرین پیامبر را به خاطر دارم که با تکرار فرمود: «الصلوة، الصلوة» نماز را دریابید، نماز را دریابید. و در مورد زیردستانتان از الله بترسید و حقوق آنان را رعایت نمایید.
مولانا قاسمی در ادامه افزود: پس از توحید، نماز در صدر حقوق الله قرار دارد. الله تعالی آنجا که نسخه های محبت و کامیابی را بیان می فرمایند کامیابی را از آنِ مومنانی می داند که در نماز خشوع دارند و کسانی که از کارهای بیهوده دوری می کنند و کسانی که پایبند زکات هستند؛ «قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ*الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ*وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ* وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَاةِ فَاعِلُونَ» اساس همه اعمال در نماز است. اما متأسفانه امروزه سخن گفتن تفصیلی در مورد نماز برای بسیاری از مردم تعجب آور است. قرآن مجید در آیات متعددی از نماز و زکات یاد نموده است. الله تعالی در قرآن مجید در توصیف مؤمنان واقعی می فرماید؛ مومنان واقعی کسانی هستند که وقتی نام الله در مقابل آنها گرفته می شود دلهایشان بیمناک می شود. در ادامه این آیات الله تعالی می فرماید که خداوند متعال برای این گروه از مؤمنین پاداشهای گوناگونی تدارک دیده است.
ایشان به اهتمام انبیای الهی در خصوص نماز اشاره کرد و گفت: حضرت ابراهیم علیه السلام وقتی فرزندانش را در کنار خانه کعبه قرار می دهد، اولین آرزویی که در مورد آنها مطرح می کند این است که نماز را برپا دارند. لذا هر شخصی باید اولین آرزویی که برای فرزندش می کند دینداری باشد. امروزه همه ما برای رزق و روزی فرزندانمان خیلی حساس هستیم، اما نسبت به دینداری آنها بی تفاوتیم، در حالی که حضرت ابراهیم علیه السلام خاشعانه از الله تعالی می خواهد که هم خودش و هم فرزندانش را از اقامه کنندگان نماز بگرداند. حضرت عیسی علیه السلام نیز که هنوز طفل بوده و در گهواره است، وقتی برای اعلام بیگناهی و پاکدامنی حضرت مریم زبان می گشاید، در بخشی از سخنانش می گوید: «وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيْنَ مَا كُنتُ وَأَوْصَانِي بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ مَا دُمْتُ حَيًّا» همچنین الله تعالی در توصیف حضرت اسماعیل علیه السلام می فرماید: «و کان یأمر أهله بالصلوة و الزکوة و کان عند ربه مرضیا» اسماعیل علیه السلام رسول بر حق بود یکی از صفات برجسته او این بود که آنها را به نماز دستور می داد. نماز اولین وصف پیامبران است. حضرت عمر رضی الله عنه در یک بخشنامۀ عمومی که به تمام کارگزاران و مسئولین ابلاغ می کند، بر اهمیت نماز تاکید کرده و می فرماید: «إن أهم أمورکم عندی الصلوة من حفظها و حافظ علیها حفظ دینه»
استاد حدیث دارالعلوم زاهدان در ادامه خاطرنشان کرد: نماز دو بخش دارد: یکی مربوط به حاکمیت الله تعالی است؛ یعنی الله تعالی دستور داده و ما اطاعت می کنیم. اما بخش دوم نماز مربوط به محبوبیت الله است. امام احمد سرهندی می فرماید: نماز مایه آرامش روح است و اینکه رسول الله صلی لله علیه و سلم در جایی فرمودند خنکی چشمان من در نماز است، بیانگر همین مطلب است. نماز باعث قربت و نزدیکی به الله تعالی می شود. همچنین همه ما بر این عقیده هستیم که دیدار الله تعالی در روز قیامت ممکن است و لذتبخش ترین لحظه قیامت برای بهشتیان آن لحظه ای است که الله تعالی را ملاقات می کنند. در حدیث آمده است که آن حضرت صلی الله علیه وسلم فرمودند: «سترون ربکم کما ترون القمر لیلة البدر لاتضامون في رؤیته» شما روزی پروردگارتان را خواهید دید، همانطور که در دنیا ماه شب چهارده را مشاهده می کنید. کیفیت آن در همان دنیا معلوم می شود. قطعا پروردگار را خواهیم دید، اگرچه معتزله و عقلگرایان انکار کردند و خواستند آنچه در وحی آمده است را با ترازوی عقل ضعیفشان بسنجند، اما تودۀ مؤمنان بر این عقیده هستند که الله تعالی را ملاقات خواهند کرد و این دلیل قرآنی دارد؛ «وجوه یومئذ ناظرة»
مفتی محمدقاسم ادامه داد: امام شاه ولی الله دهلوی رحمه الله می فرماید: نماز معجونی از سه چیز است: 1- قلبی؛ احترام و یقین و باور که در حضور الله قرار دارد؛ 2- تعبیرها و دعاهایی که انسان در نماز بر زبان می آورد؛ 3- ارکان و اعمالی مانند رکوع و سجده و… و اگر این سه چیز در نماز یافت شود، نماز کامل خواهد بود. اما ولی الله دهلوی در کتاب حجة الله البالغه هفت فایده را برای نماز بیان می کند که آنها عبارتند از: 1- نماز معراج مومنین است؛ 2- نماز سبب برخورداری از محبت و رحمت خداوند می شود؛ 3ـ نماز باعث سرازیر شدن انوار بلاکیف الهی بر سر انسان می گردد؛4- نماز سوء معرفت و جهانبینی را تصحیح می کند؛ 5ـ نماز تمرین توحید و ایمان است؛ 6ـ نماز شعار مؤمنین است و آنها را از غیرمسلمانان جدا می سازد؛ 7ـ نماز عقل انسان را فعال کرده و بُعد حیوانی را تابع بُعد ملکوتی کرده و بُعد ملکوتی را شکوفا می سازد.
این اندیشمند برجسته اهل سنت ایران در پایان سخنانش به بیان راهکارهایی برای رسیدن به نماز کامل پرداخت و “طهارت کامل”، “یادگیری مسائل نماز”، “تصور اینکه در حضور الله هستیم”، “فهم آنچه در نماز می خوانیم”، “هر نماز را طوری بخوانیم که انگار آخرین نماز است”، “کثرت نوافل”، “اهتمام به جماعت” و “دعا” را از موارد مهم در این خصوص ذکر کرد.
دیدگاههای کاربران