Categories: زندال

فقيهاني سَرُوك، امام اعظم ابوحنيفه

واجهءِ نام نعمان، كنيتي ابوحنيفه و لقبي امام اعظم إنت. واجهءِ نسب نعمان بن ثابت بن زوطي بن ماه إنت. واجه ماں سال 80 هـ . قءَ كوفهءَ پيداگ بوت. وهديكه امام صاحب دنياءَ آتك، عبدالملك بن مروان مسلماناني خليفه أت و حجاج بن يوسف عراقءِ والي أت.

وهدے كه واجهءِ پت كسان أت حضرت عليءِ كرءَ شت و چه آئيءَ درخواستءِ دعائي كت، حضرت عليءَ په آئي و آئيءِ چوكاني نگبهتيءَ دعا كت.
بے شك امام ابوحنيفه هما عالم و شخصيت إنت إنت كه ماں اسلامءِ تاريخءَ باز اثري هشتگ.

واجهءِ كنيه ابوحنيفه
واجه امام اعظمءَ په وتي كنيهءَ «ابوحنيفه» گچين كت؛ بلئے إے واجهءِ وصفي كنيه إنت، پچے كه واجهءَ حنيفه‌ناميں چُكے نبوتگ. چه “ابوالملة الحنفية” يا چه قرآنءِ آيت «واتبعوا ملة إبراهيم حنيفا»ءَ زورگ بوتگ.

طالبيءِ زمانگ
الله تعاليءَ امام ابوحنيفه – رحمةالله عليه –  سكيں ذهن و فهمے داتگ أت، واجهءِ درس‌وانگ چه إے دگه طالباني وانگءَ باز فرق هست أت. واجهءَ چه جست وپرس و اختلاف كنگ گوں وتي استاداں پرواهے نيست أت. يك روچے گوں وتي  استاد حمادءَ ڈن چه شهرءَ شت أنت، مغربءِ نمازءِ وهد رست، گڑا په ديمءِ شودگءَ آپ إش چارإت؛ بلے آپ إش درنگپت، حمادءَ فتوا دات كه بايدإنت تيمم بگرإيں، بلے واجه امام ابوحنيفهءَ نمنّ‌إت و گوشتي: «بايدإنت تا آخرءِ ٹيمءَ آپءِ انتظارءَ بكشيں.» اناگتءَ آپ إش ديت و گوں وضو وتي نمازإش وانت. إشي واجهءِ اولي رندأت كه گوں وتي استادءَ اختلافي كت.

واجهءِ استاداں
واجه امام ابوحنيفهءَ بازيں استادے گورءَ شاگردي كتگ كه گيشتريں بهرإش چه تابعين بوتگ يا كه گوں تابعين إش نندوپادا كتگ و ماں علم و فضل و دينداريءَ وتي زمانگءَ بے درور بوتگ أنت.
ابوحفص كبير گوشيت: امام ابوحنيفهءَ، چه 4000 نفرءَ حديث روايت كتگ.
حافظ ابوالمحاسن شافعيءَ ماں “عقود الجمان”ءِ تها سيصد و نوزده استادءِ نام گوں نسبءَ آرتگ.

واجهءِ شاگرداں
حافظ ابوالمحاسن شافعيءَ 918 شخصيتءِ نام چه امام ابوحنيفهءِشاگرداں آرتگ.
إے پهكاں چه واجه امام ابوحنيفهءِ درسي حلقهءَ بهراش زرتگ و 40 نفر چه إشاں، ماں فقهءِ تدوينءَ گوں امام ابوحنيفهءَ شريك بوتگ أنت، إے چهليں نفر چه واجه خاصيں شاگرداں بوتگ أنت.
لهتے چه واجهءِ شاگرداں چوشكه واجه امام ابويوسف و واجه امام محمد په جاهے رستگ إتنت كه اگاں امام ابوحنيفهءِ تابعداري إش يله بداتين و ادعاءِ اجتهادإش بكتيں، توانت إش إے كارءَ بكن أنت.                       

واجهءِ چُكّاں
واجهءِ چكّاني تفصيلي حالات معلوم نه إنت؛ بلے الّمءَ گوشت كن إيں كه واجهءِ وفاتءِ وهدءَ أبيد چه حماد دگه چوكے نبوتگ.
واجه وتي يكيں چوكءِ رودينگ و تربيتءَ باز جهد و كوشست كت. واجهءِ جهداني برود إشي بوت كه آئيءِ چوك وتي عمرءَ ناں كسيءِ سربار بوت و ناں بادشاهءِ نيمگا شت وماں سال176 هـ . قءَ كوڑئيں دنيائي يله دات.

 واجهءِ وفات
خليفه منصورءَ، واجه – رحمةالله عليه –  ءَ ماں بنديجاهءَ زهر وارينت. وهدے كه زهراني اثر په واجهءَ ظاهر بوت أنت، سجدهءَ شت و ماں إے وشين و نزيكيں حالتءَ، رجبءِ ماه سال150 هـ .قءَ اللهءِ ديدارءَ شُت.
واجهءِ وفاتءِ حال، پهكيں بغدادءِ شهرءِ توكا تالاں بوت و بغدادءِ پهكيں مردماں گميگ و دلپدردبوت‌أنت. بغدادءِ قاضي، حسن بن عمارهءَ، واجه امام ابو حنيفه ثواب كت و پنجاه هزار نفرءَ واجهءِ نماز جنازه يكجاهي وانت و شش رندءَ په واجهءَ نماز جنازه وانگ بوت و پيسر چه عصرءَ واجه إش ماں بغدادءِ شهرءَ دفن كُت.
(الله تعاليءِ رحمت مدام واجهءِ سرءَ بگوارات أنت)

سرچمگاں
سيماي امام اعظم ابوحنيفه، علامه شبلي
 تاريخ فلسفه در اسلام
نداي اسلام 44و45
اسلامءِ توار

 

 

 

Recent Posts

ایران ءِ جنگ ءَ هچ رۆشنێں بانداتے نێست

شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید ماں زاهدان ءِ نمازجمعه ءِ دیوان ءَ (26 تیرماه 1405/ 17 جولای 2026)، ایران ءُ امریکه ءِ…

2 روز ago

بائد په مردمانی رۆزیگی سکیانی دور کنگ ءَ جوانێں گامگێج زورگ بیت/ هچ‌کس نه بائد په ڈوهدار ءُ ردکاراں پادرمیانی کنت

مولانا عبدالرشید شه‌بخش ماں زابل ءِ نمازجمعه ءِ دیوان ءَ گۆں اشاره به مردمانی رۆزیگی سکیان گوشت: گوستگێں ماهاں ناداری،…

1 هفته ago

ملک ءِ رکێنگ ءِ گهترێں توجیل «ترانکاری» انت

شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید ماں زاهدان ءِ نمازجمعه ءِ دیوان ءَ (19 تیرماه 1405/ 10 جولای 2026) گۆں اشاره به جنگ…

1 هفته ago

امنیت یکے شه سالمێں زندمان ءُ چاگرد ءِ دێمرئی ءِ هژدری ئێں زلورتاں انت

مولوی سید عبدالمحسن ساداتی ءَ ماں سراوان ءِ آدێنگ ءِ نمازجمعه ءَ گوشت: یکے شه سالمێں زندمان ءُ چاگرد ءِ…

2 هفته ago

بےبرجاهێں مالزانشت ءِ سوب بےبرجاهێں سیاست انت؛ گوست ءِ بےپکارێں سیاستاں یله کن ات

شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید ماں زاهدان ءِ نمازجمعه ءِ دیوان ءَ (12 تیرماه 1405/ 3 جولای 2026)، گۆں اشاره به مردمانی…

2 هفته ago

«سرحدی» ءُ «مکرانی» گالوارانی رۆتگ

مکران ءِ جهمنند پارسی ئێں ٹکّانی پجّیگ ءَ پێش چه میلاد ءِ اولی هزاره ءَ اے دمگ ءَ آتکگ انت،…

3 هفته ago