سراوانءِ پَجّار

مساحت و جغرافيا
شهرستان سراوان، 340كيلومتريءِ شهر زاهدان و ديم په استانءِ رو درهت إنت و چه شرق و جنوب گوں پاكستان و چه رونشت گوں ايرانشهر و چه جنوب غربي گوں سرباز و چه شمال گوں شهرخاش همساهگ إنت.

سراوان سئے بخش إنت: 1- بخش مركزي 2- جالك 3- بم پشت.
سراوان پيسرچه سال 1305هـ . ش روستائيت كه نامي هتت «شستون» كم كم به شهر بدل بوت أو به سراوان نام توار بوت و طبق سرشماري سال 1385سراوانے جمعيت 246100نفرإنت چه دريايا 1165متر برزترإنت.

قوم و قبيله‌يان
بازيں طايفه إے ماں سراوانءَ هست إنت چوشكه: باركزهي، بزرگزاده، جنگي زهي، دهواري، درازهي، زومك زهي، گمشادزهي، حسين بر، سيدزاده، دهاني، سپاهي، رئيسي، سياهاني، ميرمرادزهي و دگه دگه.

دين و مذهب
سراوانءِ مردم مسلمان أنت و گيشتر سني حنفي أنت و دگه فرقه و مذهباں چوشكه: سلفي، مودودي، بريلوي و شيعياں اودءَ موجوديت دارأنت، البت شيعيان چه دگه جاهاں يهتگ أنت و جه‌منند بوتگ أنت.

سراوانءِ نامداراں
چه سراوانءَ بازيں شخصيت و عالم چست بوتگ، بلوچستانءِ مزنتريں عالماں چه إے ملكءَ پادآتكگ أنت. آياني نام إے پيمءَ إنت:
1-واجه سيد عبدالواحد گشتي كه په «حضرت صاحب»ءَ معروف إنت. إے واجه، «مدرسه ديني عين العلوم» و «مسجد جامع»ءِ گُشتءِ‌ بنيادإيركنوك إنت.  همے پيمءَ «مدرسه ديني دارالفيوض» و «مسجد جامع»ءِ حق آبادءِ پسكوه، إے واجهءِ يادگارأنت
2-واجه مولانا محمد شهداد مسكانزهي كه په «بلوچستانءِ فقيه»ءَ معروف إنت. مدرسه ديني و مسجد جامعءِ سرجوءِ سراوان، چه إے واجهءِ كاران أنت.
3-واجه مولانا عبدالعزيز ساداتي؛ «مدرسه ديني دارالعلومءِ زنگيان»ءِ بن‌ْهشت إيركنوك
4-واجه مولانا دوست محمد باركزهي معروف به «صوفي» كه گوں إے واجهءِ مشورهءَ، آئيءِ زامات واجه مولانا غلامرسول باركزهي و آئيءِ چك واجه مولانا مرادمحمد باركزهيءَ، «مدرسه ديني اشاعة التوحيد» و «مسجد جامع خضراء» بُنگيج كرت.
5-شيخ الحديث واجه محمد يوسف حسين پور كه چه بلوچستانءِ مزنتريں عالمان إنت و سيستان وبلوچستانءِ ديني مدارسءِ شوراي هماهنگيءِ رئيس إنت.

جماعت تبليغ
  سراوانءِ تبليغي مركز يكے چه استانءِ مزنتريں مركزان إنت و نزيكءِ آسپيچءَ قرارداريت.
لهتے چه إے مركزءِ كاركناں إے واجهان أنت: 1- حافظ محمدكريم صالح 2- حاجي محمد سعيد دهواري 3- حاجي نورجان.

كاردستيان
سفالءِ كلپورگان كه جهانءِ تها مشهورإنت و گيش چه 7000هزار سال قدمت داريت.
و سراوانياں چه داز وپركءِ پيشان بازيں چيز چوشكه پات، پردمب، تنگ كش، شاهيم، تك، تك كل، نمازيگ، تگرد، سپت، سبد، سُند، چيلك، كچ و كچو پيم كن أنت.

وحشي حيواناں
 1-سياهيں خرس(ممّ) كه ايرانءَ باز قيمتي و كمّ إنت، بلئے ماں كوه بيركءَ گندگ بوتگ 2- پلنگ 3- كوهي پس 4- آهوگ

كشاورزي محصولاں
گندم، جو، ذُرت، مَكّهي، خرما، گرجه، بٹاگ، بينڈا، پيماز و بانكلينك چه سراوانءِ مهمتريں محصولات أنت.

سراوانءِ خرما
سراوانءِ مزاتي(مضافتي) خرما باز معروف إنت و چه بلوچستانءِ إے دگه دمگاں وشترإنت.  بغير چه مزاتي خرماءَ إے دگه خرماياں چوشكه ربئي، پُپّو، پيمازو، هليله، زَرداں، شكري، كروچ، كلّگي ماں سراوانءَ هست إنت.

ديستني جاهاں
كَنتءِ كلات، سِبءِ كلات، پسكوهءِ كلات، اُمراياني كلات، تپه كلاتك، مسجد دزك، كوه بيرك، كوه سپيت، كوه نگاران، ماشكيدءِ سد و پهرهءِ سد چه سراوانءِ ديستني جاهان أنت.

یاسر زومک زهی
سرچمّگ: اسلامءِ توار

 

 

 

Recent Posts

اوگامی هم‌پتی ءَ نه منّ اێں؛ هم‌پتی بائد ماں کردار ءَ بیت

شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید، ماں زاهدان ءِ نمازجمعه ءِ دیوان ءَ (6 شهریور 1405/ 27 اگست 2026) اهل‌سنتانی مقدساتانی بےشرپی کنگ…

19 ساعت ago

سیستانءُبلوچستان ءُ گێس سلنڈر ءِ مدامی گپچل

گێس یکے شه زندمان ءِ هژدری وازمندیاں انت، بلے چنکه وهد انت که اے هلاکه ءِ مردماں دوارگ گۆں اے…

4 روز ago

کارمسترانی پهکێن مولءُمراد مردمانی رۆزیگی مشکلانی رندگیری بیت

شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید ماں زاهدان ءِ نماز جمعه ءِ دیوان ءَ ( ۳۰ مرداد ۱۴۰۵/ ۲۱ اگست۲۰۲۶) گوں اشاره به…

6 روز ago

ترندی ءَ ماں هلاکه ءُ ملک ءَ پسو نه‌داتگ ءُ نه‌دنت؛ «اعتدال»، «دورچاری» ءُ «مردمانی حرمت ءِ ساتگ» پسو دنت

شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید، ماں زاهدان ءِ نمازجمعه ءِ دیوان ءَ (23 مرداد 1405/ 14 اگست 2026) یکے شه هلاکه ءِ…

2 هفته ago

زانتکار، ٹک ءُ دۆدمانی ءُ چاگردی جهدکارانی ترندێں اێراد یکے شه سیستانءُبلوچستان ءِ کارمسترانی بدگوشیانی باروا

سنی‌آنلاین| پد شه اێشی که یکے شه سیستان ءُ بلوچستان ءِ کارمستراں گۆں وتی رڈێں هبراں واجه شیخ‌الاسلام ءِ باروا،…

3 هفته ago

اگده‌داراں جنگ ءِ کارمستری ءِ کنِکّ ءَ گشنگی ءُ ناداری ءِ گپچل ءَ هم کارمستری کن انت ءُ گپءُ ترانکاری ءَ زۆراک کن انت

شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید ماں زاهدان ءِ نمازجمعه ءِ دیوان ءَ (16 مرداد 1405/ 7 آگست 2026) بیست سالیگێں بندشاں ءُ…

3 هفته ago