سردار عطاءالله خان مێنگل ءِ باروءَ

عطاءالله خان مینگل، یکے شه پاکستانءِ ایالت بلوچستانءِ قدیمی ۆ زبردستێں سیاست‌زانتان ماں 92 سالگیءَ رمس 11 شهریور 1400ءَ ماں کراچیءَ بێران بوت. آ خدا بیامرز وهدےکه انگت پسِّ زندگ ات ماں سال 1954ءَ به «مینگل» ٹوهێن قومءِ سرداریءَ رست. آیی گۆں میرغوث‌بخش بزنجو، قدیمی‌ئێں سیاست‌زانتءِ رهشۆنیءَ سیاستءِ دنیاءَ پتُرِت ۆ ماں 1972ءَ ایالت بلوچستانءِ ائولی‌ئێں «سروزیر» گچێں کنگ بوت.

سردار عطاءالله منگل وت‌واجهءِ ات ۆ جهدے کرت که ماں ملکاریءَ هم وت‌واجه بیت. وهدےکه ملکاری جێڑهان ماں ملکءَ باز بوت اَنت ۆ میر غوث‌بخش بزنجو گۆں ذوالفقار بوٹوءَ ترانکاری ۆ ملکاری سۆدا ءَ کرت، سردار مینگل، بزنجو ءَ نگد کرت ۆ گوشتِ: بوٹو سۆداگرے؛ یک چیزے قیمتءَ یک روپیهءَ گوش ایت ۆ په هشت «آنه» بهاے کنت، درحالےکه آیی گواچنی‌ئێں قیمت چار آنه اِنت.(هر روپیه شانزده آنه اِنت.)

مینگل، ژنرال ایوب ۆ ژنرال ضیاءالحقءِ سیاستانءَ بلوچستانءِ باروءَ نگدءَ کرت. آ بوٹوءِ مزن وزیریءِ زمانءَ بندیگ بوت ۆ تاں ژنرال ضیاءالحق کودتاءِ زمانءَ بندیگ اَت. شه آزاتیءَ پد په لندن شت. ماں دههءِ نود میلادیءَ په پاکستانءَ بِرگشت ۆ ماں 1996 ءَ «بلوچستان نشنل پارٹی» (BNP) ءَ جۆڑی کرت. اے پاٹی کمێں وهدے پد یکے شه بلوچستانءِ ٹوهترین ۆ پراهترێں ملکی پارٹیان بوت که گۆں انتقاد شه اسلام‌آباد ءِ سیاستان، پاکستانءِ قانونانی ردءَ وتی ملکاری کردانَ دێماے برت.

شه ایالت بلوچستانءِ سیاست‌زانتان کمے زان اێں: اے افرادان شه سئے پارٹیءَ اَنت: 1. ایالتی پارٹیان که پاکستانءِ قانونان ردءَ کردءَ کن اَنت، چۆ بلوچستان نشنل پارٹی که اختر مینگل آیی سرۆک انت ۆ نشنل پارٹی (NP) که میانه‌ئێں بلوچ آیی سرۆک اَنت. 2. محلی ۆ ایالتی پارٹیان که گچێنکاری جهد نه‌دار اَنت. اے وڑێں پارٹیان پاکستانءَ ملگرءَ زان اَنت ۆ وتا آجویی‌لۆٹ، چۆ بلوچستان رپبلیک پارٹی (BRP)؛ 3. پاکستانءِ سراسری پارٹیان چۆ مسلم لیگ، پیپلز پارٹی ۆ جمعیت علمای اسلام که بازێنءِ شه قومانی سرۆکان ۆ پاگواجهان اے پارٹیانی باسک اَنت ۆ شه آوانی سیاستان پدگیریءَ کن اَنت.

سردار عطاءالله خان مینگل یکے شه بلوچانی راج‌دۆستێں سیاست‌زانتان ات که آیی پارٹی سبب بوت ایالتی گورنرءِ اختیاران گێش بےاَنت، بنجاهءِ دخالتان بلوچستانءِ مسائلانی تها کم بےاَنت ۆ نظامیانی دخالت ماں ملکاری مسائلان قطع بیت. بےشک سردار عطاءالله خان یکے شه ایالت بلوچستانءِ راجدوست ۆ اثرگذارێں سیاسیان ات که وتی گُڈا را په وتی زهگءَ، اختر مینگلِ هشت.