سوره‌ «الحجراتِ» تربیتی درس ؤ پنت

قرآن مجید سرجما په انساناں پنت ؤ عبرتے. یکے چه قرآن مجیدِ مبارکیں سورتاں، سوره «الحجرات» اِنت. سوره حجرات 18 آیتا گیش نهنت، بلے مضمونی لحاظا باز مزن‌شانیں ؤ گران‌قیمتیں سورتے. اِے سورتا عقیده ؤ شریعت، همے پیم کائنات ؤ انسانِ هستیِ باروا باز ٹوهیں حقیقت ؤ راز مان اِنت. انچیں حقیقت که انسانِ دل ؤ هوشا پاچ کننت ؤ تا دوریں جاهان برنت ؤ سر کننت. اِے آیت انسانِ نفس ؤ دلِ جهلانکیا اثر ایر کننت. اِے سورتا کائنات ؤ دنیاءِ نظم ؤ همے پیم تربیت ؤ ادب‌کنگا همے اندازه کانود ؤ قاعده هست که چه اِے سورتِ آیاتا هں گیش اَنت.

?لهتے عبرتی درس چه سوره حجرات
اِے سورتِ تها باز برزیں آداب بیان کنگ بوتگ. لهتے چه آیاں اِشنت:
1. هر حالا الله تعالی ؤ رسول‌الله حکمانی دیما تسلیم بیگ ؤ پهریز چه آیانی مخالفتا
الله پاکا اِے سورتِ اولی آیتا مسلمان چه اِشی که کارانی تها چه ییغمبرا دیما برونت منع کرتگنت، بلکیں الله ؤ پیغمبرِ حکمانی رندگیر ببنت. وت‌سریں چیز جوڑ مکننت ؤ پیش چه پیغمبرا وتسرا کارے مکننت.
الله تعالی پرمائینیت: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ … »
استاذ ڈاکٹر عبدالله سراج الدین مَں وتی کتابا «حول تفسیر سورة الحجرات»، همے آیتِ تفسیرا نبیسیت: اِے مبارکیں آیتا الله پاک آ ادبے که په هر مسلمانا ضروری اِنت که گوں پیغمبرا ببیتی بیان کنت ؤ همے پیم اِے چیزا که مسلمان نباید هچکار ؤ گپا چه پیغمبرا دیما مکپنت بیان کنت، پچے که اِے سک بد ؤ زشت اِنت، چو هما شکسا که پیغمبر دیما راه روت ؤ واجهِ احترام ؤ بزرگی جاه نیاریت.
2. پیغمبر ٹوهی ؤ بزرگی ادبا دارگ ؤ‌ وتی توارا واجهِ دیما جهل آرگ
الله تعالی پرمائینت: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَن تَحْبَطَ أَعْمَالُكُمْ وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ»
اِے آیتا الله تعالی دگه ادبے په مومنان بیان کنت که پیغمبر دیما ترند هبر مکنِت بزاں وتی توارا چه پیغمبرا برزتر مکنِت. اِے انچیں ادبے که گوں تمامیں مومناں باید کنگ ببیت. مردم چه هرکسِ دیما خاصکار بزرگ ؤ مزنیں مردمانی دیما وتی توارا جهل بکنت ؤ‌ جاک ؤ سلوات مکنت، الله‌ئا همے پسند بیت.

?سوره حجراتِ مضمون
اِے سورتِ‌مضمون دو بهر اَنت: اولی بهر هما که پیغمبر ؤ امتِ درمیانا اَنت؛ دومی بهر هما که امتِ واستا خاص اَنت.
?اولی بهر:
1. هچ کار پیسر چه پیغمبرا فیصله کنگ مبیت
2. پیغمبر احترام دارگ ببیت ؤ واجهِ دیوانا توار جهل کنگ بنت
3. واجه پیغمبرا گوں نام ؤ‌ کنیت توار مکننت، بلکیں واجه په نبی ؤ رسول توار کنگ بیت
4. توارانا واجهِ دیما جهل کنگ، تقوا ؤ پهریزکارِ نشانی اِنت
5. آ که پیغمبرا چه کوٹیانی پشتا توار کننت، گیشتر نازاننت اَنت
6. پیغمبرِ سرا منت اِیرکنگ مبیت
?دومی بهر
1. فاسق ؤ بدکارِ گپ زوت باورکنگ مبیت، بلکیں باید جست ؤ پرس کنگ بیت
2. اگه دو پاٹ چه مؤمناں جنگ بوتنت، باید آ که جنگش بنداتگ جنگ کنگ بنت ؤ صلح دیگ بنت
3. الله پاکا مسلمانانی میانا صلح دوست بیت
4. چه یکدگرِ مسخره ؤ گلاگ، نامبندگا دوری کنگ بیت
5. مسلمانِ سرا بدگمانی کنگ مبیت، ؤ همے پیم غیبت ؤ چُگلیا دوری کنگ بیت
6. انسان تمام گوں وت برابر اَنت هچکس چه دگری گهتر نهنت، بید چه تقوا