بلوچی دود ؤ ربیدگ؛ «ھَشَر ؤ مَدَد»

یکے چہ بلوچی دود ؤ ربیدگاں ھَشَراِنت.

ھَشَر: رُمب- اُرُش

مُچّ ؤ کائی- مُچّی

پہ ڈگارِ کارکنگا مردمانی مُچّ کنگ- ھوریں کار- اَواچَک- بَدَل بیگار. (بلوچی لبزبلد: 1225)

ھَشَر چہ بلوچانی اَھدیگیں رسم ؤ رھبنداں بوتَگ ؤ لھتے جاھا داں مروچی ھست اِنت.

ھَشَرِ جاگاہ

ھشر ماں ھرچ  کارے کہ نیاز  بوتگ ؤ یک کسے ایوکا، آ کار کُت نکُتَگ چہ وَتی برات ؤ سیاد ؤ مردماں کمک گپتگی ؤ گوں آیانی ھوری ؤ ھمکوپگیا وتی کارِ دیما بُرتَگ.

پہ درور: پہ بانے بَندَگا چَند مرد ھور بوتگنت، ڈوکِش یاوُرتَگ، چند دگرا خاکِش گوں اولاکاں کَشّتگ ؤ یاوُرتگ، ؤ پدا درستاں ھور بوتَگَنت آ لوگ و بانِش مں یک روچ یا دو روچا بَستَگ ؤ آسراِش کُتگ.

ؤ اگہ یک کسے ایوکا کار بکُتیں بایدنت داں ماھے آئیا پہ وت ڈوک بہ کشّتیں ؤ یک ماھے دگہ خاکی بہ کَشّتیں، رندا ھم بایدنت داں چندروچے لوگا بہ بستینت ؤ تیار بہ کُرتیں.

بلے گوں وتی دوست ؤ برات ؤ ھمساھگانی ھمراھیا داں چَند روچے وتی لوگا برابر کُتَگی.

ؤ ھمے پیم ھَشَر مں کُڈِّل ؤ کرگینِ بندگا ؤ ماں گْواش ؤ واڑانی بندگا بوتگ.

مں ڈگارِ گردینگا ؤ ڈگارِ کُراز کَنَگا ؤ ڈگارانی کِشت ؤ کشارا ؤ ڈگارانی رون ؤ موشا ھوری ؤ ھمکوپگی بزاں ھَشَر گِرَکا بوتَگ.

ھَشَر مں جنین آدمانی میانا

ھما پیم کہ شما سر پداِت جنیں آدمانا مں زندگیِ توکا مزنیں نقشے ھستِنت ؤ ھرچ کارے توکا گوں مردیناں ھمکوپگ ؤ ھم ھیالَنت، مں زندِ ھرچ پڑا جنیں مردِ ھیال داروکَنت، مں ھرچ کارا ھم مردینِ درور انت، پہ ھَشَر ؤ مددا ھم نیازش ھستِنت.

ھشر ؤ مدد بس مردیں آدمانی میانا نبوتگ، بلکیں جنین آدماں ھم گوں یکدگرا ھشر ؤ مدد کُتگ ؤ ھنگت کنگاینت.

پہ درور: پہ تَگردِ کوپگا درستیں میتگِ جنین، ھما جنیں آدمِ لوگا کہ تگردی گوپتگ نزّ آتکگنت ؤ وتی گُھارش کمک ؤ مدد کُتگ ؤ ھمے ڈول پہ لِھیپِ دوچگا، چند کسے کہ نیاز پہ لھیپِ دوچگا بوتگ، آییِ سرا قاصدش دیم داتگ، آیاں اودا آتکگ ؤ یکجاہ بوتگنت وتی کارش کُتگ.

یا پہ گدامِ گوپگا کہ جنین ؤ مردیں درستاں ماں اے کارا شریدار بوتگ ؤ ھمکوپگ بوتگَنت.

چمشانکے پہ ھَشَرا ماں اے زمانگا

ارمان ؤ افسوزیں گپ اشِنت کہ مں اے زمانگا اے شَرّیں کار کَم رنگِنت، بلوچاں اے دود شموشتگ، ھَشَر پہ جاہ وَت مرچی ھمساھِگ چہ ھمساھِگِ حالاں سَھیگ نھِنت، یا برات چہ براتا بے ھیالِنت.

ھَشَرِ وَشّیاں

1-گوں ھَشَر ؤ ھمکاریِ برکتا بازیں سَکّی ؤ سوری گار بوتگنت.

2- یک مُلک ؤ ھلکِ مردماں یکدگرِ فکرمند بوتگنت، بزاں یکدگرا ھمدرد بوتگنت کہ ھمدردی ؤ دل سوچی مں اسلامِ مبارکیں دینا پہ آئیا باز سفارش کنگ بوتگ ؤ پہ آئیا بازیں ثوابے بیان کنگ بوتگ.

3- کارے کہ ماں چند و ھدا باید ببوتیں گوں ھَشَرِ برکتا مں چند روچا بوتگ.

4- اے درستیں زَرّ ؤ پولے کہ ھنّوں پہ کارگر ؤ اُستا دیگ بَنت مں ھَشَر ؤ مددا پہ اے کارا نیازے نبوتگ.

ؤ دگہ بازیں برکتانے ماں اے ھَشَرا ھستِنت.

منی گُڈ سریں دزبندی چہ بلوچ راجا اِشِنت کہ اے پیمیں نیکیں دود ؤ ربیدگاں کہ گوں اسلامِ دینا ھم سیادی اش ھستِنت چہ وتا دورش مکَنَنت.