
مولانا مفتی محمدرفیع عثمانی، مفتی اعظم پاکستان و رئیس دانشگاه اسلامی «دارالعلوم کراچی» شامگاه جمعه 27 آبان 1401 در 86 سالگی دار فانی را وداع گفت.

شیخالاسلام مولانا عبدالحمید، امام جمعه اهلسنت زاهدان، در خطبههای نماز جمعه ۲۷ آبان ۱۴۰۱، با گرامیداشت یاد کشتهشدگان آبان ۹۸، در خصوص سفر نماینده رهبری برای پیگیری مسئله جمعههای خونین زاهدان و خاش ابراز داشتند: ما اهل گفتمان هستیم و هیچوقت گفتمان و مذاکره را نباید رد کنیم. به همین دلیل است که تأکید میکنیم مسئولان باید به گفتمان و مذاکره بیایند. ما هم اهل گفتمان و تعامل هستیم ولی اهل معامله نیستیم.

مولانا محمدگل خاشی، مدیر مخزنالعلوم خاش در دیدار هیئت اعزامی رهبری با علمای اهل سنت خواستار مجازات عاملان جنایات جمعههای خونین زاهدان و خاش شد و از استمرار تبعیضها و نابرابریها انتقاد کرد.

مولانا سید عبدالصمد ساداتی، رئیس شورای عالی علمای سراوان بزرگ و امامجمعه این شهر، چهارشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۱، با هیئت اعزامی دفتر رهبری، دیدار و به بیان مطالبات مردمی پرداخت. ایشان بر ضرورت برخورد با متخلفان حوادث زاهدان و خاش تأکید کرد و بار دیگر حمایت خود را از مواضع شیخالاسلام مولانا عبدالحمید ابراز نمود.

وقتی عدهای بدون رعایت اصول ادب، عدالت و بیطرفی که خصائلی مهم برای رسانه و نمایندگان مجلس هستند، هر سخن توهینآمیز و تخریبگرایانهای بر زبان و قلم میآورند، چگونه انتظار دارند عالیترین شخصیت مذهبی اهلسنت در میان مردم بلوچ، حمایت، اعتراض و تظلمخواهی نسبت به مردمش را به سکوت واگذار کند؟

هياتی كه گفته شده از طرف رهبری به زاهدان آمدہ و با مولانا عبدالحميد ديداری داشته و یا دیدارھایی در آیندہ داشته باشد، از طرف برخی دوستان احتمال نوعی سازش آنچه از آن بنام “جریان مسجد مكی” ياد میكنند، بر سر خون شهدای جمعههای خونين زاهدان و خاش را مطرح میكنند که قطعا اینگونه نیست. اينکه با هیچ هياتی ملاقاتی صورت نگیرد چندان با شرایط ملتهب استان همخوانی ندارد. چنین موضعی بهدور از واقعبينی است. مهم ايستادن بر سر مواضع حقطلبانه است و نه تابوسازی هر نوع ملاقات.

بیتردید آنچه اكنون بر فضای بیسابقه سیاسی و اجتماعی تنشآلود، ملتهب و چالشبرانگیز بلوچستان میگذرد قبل از هر چیز نخست ریشه در ضعف تحلیل درست و واقعبینانه شرایط موجود این منطقه دارد و سپس بر در پیش گرفتن رویكرد چالشآفرین و تنشزا بهجای راهكارهای سیاسی اثربخش برای برونرفت از بحران فعلی، نادیده انگاشتن سابقه و تجربه گذشته تاریخی و از همه مهمتر ناتوانی از درک منطقی مسائل پیش روی این برهه زمانی جملگی بر وضعیت بغرنج پیشآمده سیستانوبلوچستان از نظر دورمانده مترتب است و دخیل.

«محکومیت فاجعۀ خونین خاش»، «رسیدگی به حوادث جمعههای خونین زاهدان و خاش»، «بیان جایگاه شیخالاسلام مولانا عبدالحمید و حمایت از مواضع ایشان»، «انتقاد از خاموشکردن میکروفون نمایندۀ چابهار در مجلس»، «برداشتن اتهام “تجزیهطلب” و “تروریست” از ملت بلوچ»، «انتقاد شدید از تصویب اخیر نمایندگان مجلس مبنی بر “برخورد قاطع” با معترضین»، «شنیدن صدای مردم» و «مطالبۀ خواستههای بهحق و قانونی اهلسنت» از مهمترین موضوعاتی بودند که خطیبان اهلسنت کشور در مراسم نماز جمعه (20 آبان 1401) به آنها اشاره کردند.

شیخالاسلام مولانا عبدالحمید در دیداری که حجتالاسلام محمدجواد حاجعلیاکبری، نماینده رهبری و رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه، یکشنبه (22 آبان 1401) در زاهدان با ایشان داشت، ضمن بیان گلایههای مردم از مسئولان استانی و کشوری در رابطه با حوادث اخیر زاهدان و خاش، این دو حادثه را از نتایج «تبعیض در حق جامعه اهلسنت» دانستند.

شیخالاسلام مولانا عبدالحمید در مراسم نماز جمعه زاهدان (20 آبان 1401)، از دوران دهسالۀ حکومت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوسلم و دوران خلافت خلفای راشدین بهعنوان «دوران طلایی» یاد کردند و «مردمیبودن»، «نبود تبعیض» و «دوری از ثروتاندوزی» را از مهمترین ویژگیهای این دو دوران برشمردند.