هنر حکمرانی کارآمد

حکمرانی کارآمد زمانی اهمیت می‌یابد که سیاستگذار میان ضرورت‌های همزمان مانند ثبات، امنیت، توسعه اقتصادی و دسترسی به فناوری، تعادل برقرار کند. کیفیت سیاستگذاری، نه فقط منابع محدود، بلکه هزینه‌های اقتصادی را تعیین می‌کند. هماهنگی قدرت سیاسی، امنیتی و اقتصادی کلید تبدیل ظرفیت‌ها به مزیت پایدار است.

حکمرانی در هر کشوری زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که سیاستگذار ناچار باشد میان مجموعه‌ای از ضرورت‌های همزمان تصمیم‌گیری کند؛ ضرورت‌هایی که گاه در ظاهر در برابر یکدیگر قرار می‌گیرند. حفظ ثبات و امنیت، کاهش آسیب‌پذیری در برابر تحولات خارجی، توسعه اقتصادی، افزایش سرمایه‌گذاری، گسترش تجارت و دسترسی به فناوری، همگی از الزامات دستیابی به قدرت و رفاه پایدار به شمار می‌روند.

مساله اصلی، چگونگی تنظیم رابطه میان این ضرورت‌ها و ایجاد سازوکاری است که بتواند ظرفیت‌های مختلف را در یک مسیر مشترک قرار دهد. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بخشی از هزینه‌های اقتصادی کشور تنها به محدودیت منابع یا شرایط بیرونی بازنمی‌گردد و به کیفیت سیاستگذاری و نحوه استفاده از ظرفیت‌های موجود نیز مربوط است.

ازدست‌رفتن بخشی از منابع ارزی، خروج سرمایه، افزایش هزینه مبادلات، کاهش درآمدهای نفتی و محدودشدن دسترسی به سرمایه و فناوری، نمونه‌هایی از مسائلی هستند که در کنار عوامل بیرونی، ضرورت بازنگری در سازوکارهای حکمرانی و سیاستگذاری را مطرح می‌کنند. در چنین شرایطی، توانایی نهادهای تصمیم‌گیر برای ارزیابی سیاست‌ها، اصلاح خطاها و استفاده از فرصت‌های موجود اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که قدرت اقتصادی و قدرت سیاسی و امنیتی را نمی‌توان کاملا از یکدیگر جدا کرد. ظرفیت‌های ژئوپلیتیک زمانی می‌توانند به مزیت‌های پایدار تبدیل شوند که در کنار آنها زیرساخت‌های اقتصادی، فناوری، سرمایه انسانی و ارتباطات تجاری نیز توسعه پیدا کنند. به همین ترتیب، توسعه اقتصادی نیز نیازمند محیطی باثبات و قابل پیش‌بینی است. بنابراین، مساله حکمرانی را می‌توان تا حد زیادی در توانایی ایجاد هماهنگی میان این حوزه‌های مختلف جست‌وجو کرد.

به نقل از: روزنامۀ «دنیای اقتصاد»- چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵