توقف درمان، پشت درگاه پرداخت

اختلال در چهار بانک کشور، فقط تراکنش‌های مالی را مختل نکرده؛ بلکه روند درمان بیماران، تأمین دارو و حتی ترخیص پیکر متوفیان را نیز تحت تأثیر قرار داده است. تجربه روزهای اخیر نشان داد وقتی نظام سلامت به نظام بانکی گره می‌خورد، یک نقص فنی می‌تواند سلامت بسیاری از مردم را به خطر بیندازد.

در روزهایی که چهار بانک ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات با اختلال مواجه شده‌اند، امور روزمره زندگی مردم به هم ریخته است؛ از یک خرید ساده در سوپرمارکت تا تهیه دارو از داروخانه، بسیاری تنها به دلیل اختلال در یک کارت بانکی با مشکل مواجه شده‌اند.

در این میان، بیماری را تصور کنید که به خدمات فوری تشخیصی نیاز دارد، اما سیستم بانکی فوریت را تشخیص نمی‌دهد و تنها «وعده و وعید» برای ازسرگیری فعالیت سامانه‌ها باقی می‌ماند. یا بیماری که در بیمارستان فوت می‌کند، اما اختلال بانکی اجازه تسویه‌حساب نمی‌دهد و ترخیص پیکر و برگزاری مراسم تشییع به تأخیر می‌افتد؛ تأخیری که داغی دیگر بر اندوه خانواده متوفی می‌افزاید.
 
تجربۀ تلخ
همراه یکی از بیماران که در روزهای اخیر با این مسئله مواجه شده، می‌گوید یکی از بستگانش به دلیل بیماری کلیوی در بیمارستان بستری بود و جان خود را از دست داد، اما خانواده برای ترخیص پیکر با مانعی غیرمنتظره روبه‌رو شدند؛ برای ترخیص، باید هزینه‌های بیمارستان به حساب مرکز درمانی واریز می‌شد، اما حساب بانکی آنها در بانک ملی بود و به دلیل اختلال‌های ایجادشده، امکان انتقال وجه وجود نداشت.
او می‌گوید: «تمام روز تلاش کردیم پول را منتقل کنیم، اما هر بار عملیات انتقال ناموفق بود. وقتی دیدیم احتمال دارد فردا هم همین مشکل ادامه پیدا کند، ناچار شدیم مراسم تشییع و خاکسپاری را یک روز به تعویق بیندازیم.»
به گفته این همراه بیمار، خانواده سرانجام صبح روز بعد توانستند با استفاده از حسابی در بانکی دیگر، مبلغ مورد نیاز را به حساب بیمارستان واریز کنند و مراحل ترخیص پیکر را انجام دهند، اما این تأخیر فشار روحی مضاعفی را در یکی از دشوارترین لحظات زندگی به آنها تحمیل کرد.
 
وقفه در درمان و اختلال در تأمین کالاهای بیمارستانی
«آرش انیسیان»، مدیرکل برنامه‌ریزی و اقتصاد سلامت سازمان نظام پزشکی ایران، با اشاره به مشکلاتی که اختلالات بانکی در روزها و هفته‌های گذشته برای امور درمانی ایجاد کرده، می‌گوید: «وقتی بیمار یا همراه او امکان پرداخت هزینه دارو یا خدمات درمانی را نداشته باشد، روند درمان نیز ناگزیر دچار وقفه می‌شود.»
انیسیان که همزمان ریاست بیمارستان ابن‌سینا تهران را نیز بر عهده دارد، در توضیح بیشتر می‌گوید: «بسیاری از مراکز درمانی برای انجام تعهدات مالی روزانه خود نیاز دارند منابع را از یک حساب به حسابی دیگر منتقل کنند تا چک‌هایشان پاس شود یا بدهی خود را به تأمین‌کنندگان بپردازند، اما اختلال در شبکه بانکی این امکان را از آنها گرفته است. در نتیجه چک‌ها برگشت می‌خورند و تأمین‌کنندگان نیز از تحویل کالا یا ارائه خدمات خودداری می‌کنند.»
 
عذرخواهی بی‌فایده یک بانک
مدیرکل برنامه‌ریزی و اقتصاد سلامت سازمان نظام پزشکی ایران از نبود راهکار جایگزین از سوی نظام بانکی انتقاد می‌کند و می‌گوید: «تنها اقدامی که انجام شد، یک‌بار تماس بانک تجارت و عذرخواهی بود، اما این عذرخواهی هیچ مشکلی را حل نمی‌کند. انتظار می‌رفت دست‌کم معادل موجودی افراد یا مراکز درمانی در بانک‌های دچار اختلال، اعتبار موقتی در بانک دیگری در اختیار آنها قرار گیرد تا پس از رفع مشکل تسویه انجام شود، اما چنین راهکاری ارائه نشد.»
 
مدیرکل برنامه‌ریزی و اقتصاد سلامت سازمان نظام پزشکی، راهکار جلوگیری از تکرار چنین مشکلاتی در حوزه درمان را «ایجاد نظام پرداخت اعتباری در حوزه سلامت» می‌داند و تصریح می‌کند: «برای خدمات درمانی ضروری، اعتبار مشخصی در اختیار افراد قرار گیرد تا حتی در زمان بروز اختلال در شبکه بانکی نیز هیچ بیماری به دلیل مشکلات پرداخت، از دریافت خدمات درمانی و داروی مورد نیاز خود محروم نشود.»
 
آنچه در روزهای اخیر رخ داده، تنها ضعف یک شبکه بانکی نیست، بلکه فقدان برنامه‌ای مالی برای تداوم خدمات حیاتی در شرایط بحران را آشکار می‌کند. تا زمانی که برای پرداخت‌های درمانی، تأمین دارو و زنجیره تأمین بیمارستان‌ها مسیرهای جایگزین پیش‌بینی نشود، هر اختلال مشابهی می‌تواند سلامت و امنیت درمانی شهروندان را با مخاطره جدی روبه‌رو کند.

به نقل از: روزنامۀ «پیام ما»- دوشنبه 8 تیرماه 1405 (با اندکی تلخیص)