استانبول؛ بزرگترین و پرجمعیتترین شهر ترکیه، پایتخت امپراتوریهای روم و عثمانی، محل تلاقی قارهها، فرهنگها، ادیان و هنر که در تمامی ادوار در مدار توجه جوامع مختلف قرار گرفته و وصف آن همیشه بر سر زبانها بوده است، اکنون از بزرگترین مسجد و مرکز فرهنگی شیعیان در ترکیه و اروپا میزبانی میکند.
مسجد و مرکز فرهنگی «زینبیه» در منطقه «هالکالی» استانبول با نمایی الهامگرفته از هنر اسلامی و سلجوقی و با پنجاهوپنجهزار متر مربع فضای سرپوشیده که با احتساب صحن و فضای رواقها، این رقم تا 72 هزار متر مربع میرسد، به یکی دیگر از نمادهای آزادی و همزیستی ادیان و مذاهب در ترکیه تبدیل شده است.
این مسجد روز 26 اکتبر 2025 با حضور مقامات عالی و سیاسی، درهای خود را به روی نمازگزاران گشود.
همزیستی و احترام متقابل ادیان در استانبول؛ الگویی برای جهانیان
«گووَن دومانلی» از ائمه جوان مسجد زینبیه در گفتگویی با خبرگزاری آنادولو در زمینه همزیستی ادیان و مذاهب در کنار یکدیگر در استانبول گفت: استانبول مانند سال 2010 یکی از پایتختهای فرهنگی و دینی جهان است. این شهر، در دورههای مختلف تاریخ از روم تا عثمانی، پایتخت مهمترین کشورها و امپراتوریها بوده است. همیشه شهری بوده که نگاه جهان به آن بوده است. به همین دلیل، در استانبول همیشه مهمترین بناها، عبادتگاهها، پلها و آبانبارها ساخته شدهاند. از ایاصوفیه گرفته تا سلطاناحمد و سلیمانیه، و اکنون نیز مسجد زینبیه.
وی تاکید کرد: در استانبول مردمانی از ملیتها، ادیان و مذاهب گوناگون در کنار یکدیگر و به گونهای زندگی میکنند که الگوی جهان است.
دومانلی گفت: استانبول واقعاً زادگاه تمدن است. به همین دلیل میبینیم که در این شهر، همه میتوانند به شیوۀ مورد باور خود و با احترام متقابل، دین خود را زندگی کنند. ملت ترکیه حقیقتاً ملتی یکدل است و هیچکس باور یا مذهب دیگری را نمیپرسد یا زیر سؤال نمیبرد. به نظر من، استانبول زیباترین شهر اسلامی و مسلمان در اروپا است.
این امام جوان زینبیه ادامه داد: شاید در آفریقا و آسیا شهرهایی باشند که ادعا کنند با استانبول رقابت میکنند؛ اما در اروپا هیچ شهری جرأت رقابت با استانبول را ندارد، بهویژه در مسائل دینی و در میان شهرهای مسلمان، زیرا از نظر معماری، بافت اسلامی، هوا، آب و زیباییهایش، استانبول حقیقتاً زیباترین شهر اروپا است.
ساخت بزرگترین مسجد شیعیان در استانبول؛ الگویی برای کشورهای همسایه
دومانلی در مورد سابقه مساجد مذهب تشیع در ترکیه و دوره عثمانی گفت: در جمهوری ترکیه و حتی پیش از جمهوری، بهویژه در منطقه قارص و ایغدیر، مساجد شیعه جعفری وجود داشت. عبادتگاههای دیگر گروههای دینی نیز وجود داشتند. حتی عبادتگاههایی که از دوره بیزانس برای ما باقی ماندهاند، هنوز هم پابرجا هستند.
وی افزود: اما در حقیقت، در بسیاری از شهرهای ما، در کلانشهرها، در آنکارا، ازمیر، ایغدیر، قارص، بورسا و بسیاری از شهرهای دیگر نیز مساجد شیعه وجود داشته است. ساخت چنین مسجد و مرکز فرهنگی بزرگ و زیبایی توسط شیعیان، برای تمام کشورهای همسایه نیز الگو خواهد بود.