اخلاق روزه‌داران (۴)

۵- بردباری، فروخوردن خشم، بخشش و گذشت
بایسته‌ی روزه‌دار است که اگر کسی او را دشنام داد، یا توهین کرد یا با او درگیر شد، در جواب بگوید: «من روزه دارم»، از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت شده که پیامبرﷺ فرمود: «وإذا كان يومُ صَومِ أحَدِكم فلا يَرفُثْ، ولا يصخَبْ، فإن سابَّهَ أحدٌ، أو قاتَلَه؛ فلْيقُلْ: إنِّي امرؤٌ صائِمٌ »، (هرگاه یکی از شما روزه بود، نباید سخن زشت بگوید و نادانی کند؛ اگر کسی او را دشنام داد، یا با او درگیر شد، بگوید: من روزه دارم). [بخاری:1894، مسلم:1151]
در روایتی دیگر، ابوهريره رضی‌الله‌عنه، از پیامبر ﷺ روایت کرده که فرمود: «إذا أصبَحَ أحدُكم يومًا صائمًا، فلا يرفُثْ ولا يَجهَلْ، فإنِ امرؤٌ شاتَمَه أو قاتَلَه، فلْيَقُل: إنِّي صائِمٌ، إنِّي صائِمٌ»، (هرگاه کسی از شما روزه داشت، سخن زشت نگوید و عمل جاهلانه انجام ندهد، اگر کسی وی را دشنام داد یا با او سر جنگ داشت، بگوید من روزه دارم). [بخاری:1894، مسلم:1151]

۶- پاکی و صفای سینه
از ابن عباس رضی‌الله‌عنهما روایت است که رسول خدا صلى‌الله‌عليه‌وسلم فرمود: «صوم شهر الصبر، وثلاثة أيامٍ من كل شهر، يذهبن وَحَرَ الصدر»؛ (روزه‌ی ماه صبر و سه روز از هر ماه، خشم و کینه‌ی دل را از بین می‌بَرد.) [مجمع الزوائد:3/ 199]
«وَحَرَ الصدر» به معنی کینه، خشم، نفاق، دشمنی و خشم زیاد است.

۷- عزم، توان و اراده
روزه تمرین برای رسیدن به توانی است که از ایمان به خدا سرچشمه می‌گیرد و نیز روزه اراده‌ای برای بجا آوردن دستور پروردگار فقط به‌خاطر رضای او تعالی و کسب ثواب و پاداش اخروی است.
روزه انسان را به کنترل نفس و غلبه بر آن عادت می‌دهد تا بتواند مهار آن را بدست گرفته و آن را به مسیری که خیر و سعادتش است، سوق دهد. معمولا نفس‌ها أماره بالسوء هستند، مگر اینکه خداوند بر کسی ترحم کند و نفسش را از زنجیر اماره بودن برهاند. اگر انسان نفس را بی‌لگام رها کند، او را به مهالک و بدبختی‌ها فرو می‌کشاند، لکن اگر آن را کنترل کرد و بر آن غلبه یافت، می‌تواند به بالاترین درجات و برترین چیزها دسترسی پیدا کند و این برای کسی است که روزه‌ای شرعی بگیرد و با همه‌ی وجود عبادت پروردگارش را احساس کند و به پاداش الهی امید داشته باشد.
روزه‌داری که بر خلاف میلش از اموری که در اصل برایش مباح هستند، دست نگه می‌دارد و از تمایلات جنسیِ حلال اجتناب می‌کند، به اذن و اراده‌ی خداوند می‌تواند در طول زندگی از حرام اجتناب ورزد.

منبع: موسوعة الأخلاق الإسلامية/ مؤسسه الدرر السنية
ترجمه: عبدالناصر امينى

ادامه دارد….