روزه و روش رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم دربارۀ آن

روش گرامی آن‌حضرت صلی‌الله‌علیه‌وسلم دربارۀ روزه بسیار کامل و وسیلۀ مفید و مؤثر برای تحصیل هدف روزه [که اصلاح نفس و اظهار عبودیت است] و نیز خیلی سهل و آسان بود.
رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم در ماه مبارک #رمضان عبادت‌های مختلف را به کثرت انجام می‌داد. جبرئیل می‌آمد و قرآن مجید را با آن‌حضرت صلی‌الله‌علیه‌وسلم دوره می‌کرد. در آن هنگام رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم به قدری جود و سخا می‌فرمود که گویی باد تندِ سخا می‌وزید.
در ماه رمضان عبادت‌هایی انجام می‌داد که در غیر رمضان آنها را انجام نمی‌داد، حتی گاهی مرتباً و به‌صورت متوالی روزه می‌گرفت (به‌طوری‌که شب‌ها هم چیزی نمی‌خورد) اما اصحابش را از «روزۀ وصال» [روزه‌گرفتن به‌طور مرتب و متوالی] نهی می‌فرمود. صحابه کرام رضی‌الله‌عنهم عرض کردند: یا رسول‌الله! شما که روزۀ وصال می‌گیرید. آن‌حضرت صلی‌الله‌علیه‌وسلم می‌فرمود: من مانند شما نیستم؛ من در پیشگاه خداوند متعال شب می‌گذارم [یا در روایتی آمده است: روز می‌گذارم] درحالی‌که او مرا اطعام می‌کند و می‌نوشاند.
رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم به خوردن سحری تشویق و ترغیب می‌فرمود و آن را برای مسلمانان، سنت قرار داد. از حضرت انس‌بن مالک رضی‌الله‌عنه روایت شده است که آن‌حضرت صلی‌الله‌علیه‌وسلم می‌فرمود: سحری بخورید، زیرا سحری دارای برکت است و نیز فرمود: فرق بین روزۀ ما و روزۀ اهل کتاب، در خوردن سحری است.
رسول اکرم صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم مسلمانان را از تأخیر در افطار برحذر داشته و آن را نشانۀ فساد و علامت متعصبین اهل کتاب قرار داده است. چنان‌که می‌فرماید: مردم مرتباً در خیر و نیکی به‌سر می‌برند مادامی که در افطار شتاب کنند، و نیز می‌فرمود: دین در حال غلبه خواهد بود مادامی که مردم در افطار تعجیل نمایند، چراکه یهود و نصارا در افطار تأخیر می‌کنند.
آن‌حضرت صلی‌الله‌علیه‌وسلم و اصحابش معمولاً سحری را در آخر وقت می‌خوردند و قبل از نماز، افطار می‌کردند. اگر میسر می‌شد [اغلب] با چند دانه خرمای رطب افطار می‌کردند و اگر آن‌هم میسر نمی‌شد، آب می‌نوشیدند و هنگام افطار این دعا را می‌خواندند: «اللهمَّ لَكَ صُمتُ وعَلى رزقِك أَفطَرت»؛ بارالها! برای تو روزه گرفتم و با رزق تو افطار می‌کنم. و نیز این کلمات را قرائت می‌فرمود: «ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابتَلَّتِ العُرُوقُ وَ ثَبَتَ الأَجرُ إِن شَاءَ اللهُ»؛ تشنگی برطرف شد و رگ‌ها تر شد و إن‌شاء‌الله اجر ثابت گردید.
آن‌حضرت صلی‌الله‌علیه‌وسلم در رمضان مبارک، مسافرت نیز می‌رفت، گاهی در سفر روزه می‌گرفت و گاهی نمی‌گرفت و به صحابه کرام رضی‌الله‌عنهم نیز در مورد روزه در سفره اختیار می‌داد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📚 منبع: کتاب «آیین زندگی»/ تألیف: علامه سید ابوالحسن علی ندوی رحمه‌الله/ ترجمه: مولانا محمدقاسم قاسمی