مولانا مفتی محمدقاسم، ریاست دارالافتای دارالعلوم زاهدان در مراسم این هفته نماز جمعه زاهدان، با اشاره به اهمیت «روزی حلال» در اسلام، از آن بهعنوان «اساس و بنیاد یک جامعه سالم» یاد کرد.
به گزارش سنیآنلاین مفتی محمدقاسم در مراسم نماز جمعه زاهدان (1 اردیبهشت 1396) خاطرنشان کرد: دین اسلام به خوردن مال و روزی حلال تاکید کرده است. رزق و روزی حلال بنیاد و اساس یک جامعه سالم است. الله تعالی میفرماید: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ*إِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَالْفَحْشَاءِ وَأَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ» ای انسانها از آنچه در زمین از روزی حلال است بخورید و استفاده کنید و دنبال گامهای شیطان نروید، زیرا او دشمن آشکار شماست و میخواهد شما را به بدی و فحشا و داشتن عقاید و باورهای غلط نسبت به الله تعالی وادار کند. خداوند متعال پیامبران را نیز مورد خطاب قرار میدهد؛ «يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ» ای پیامبران! شما موظفید از روزیهای پاک و حلال بخورید و عمل نیک انجام دهید.
استاد حدیث و فقه دارالعلوم زاهدان در ادامه سخنانش «ربا» را از بارزترین موارد روزی حرام برشمرد و گفت: «ربا» پولی است که انسان برای حصول آن متحمل هیچ زحمتی نمیشود، بهعنوان مثال مبلغی را برای معامله به فردی میدهد و به او میگوید من به سود و زیان تو کاری ندارم، فقط باید هر ماه به من فلان مبلغ را بدهی؛ این ربا است که بدترین نوع حرام محسوب میشود. طبق تصریح آیه قرآن مجید، کسانی که دنبال معاملات ربوی هستند گویا با خدا و رسولش اعلام جنگ کردهاند. یقیناً کسی که با خدا اعلام جنگ کند شکست خورده و رسوا میشود.
ایشان در ادامه افزود: خرید و فروش اجناس حرام و ناجایز ازجمله راههایی است که روزی انسان را حرام میکند. خرید و فروش مشروبات الکلی، سیدیهای مبتذل و غیراخلاقی و تمام چیزهایی که به حیا و پاکدامنی جامعه ضربه میزنند سبب حرامشدن روزی میشوند. متاسفانه برخی افراد فقط بهخاطر اینکه به سرمایهای برسند دست به هر نوع معاملهای میزنند و در این مسیر پروای هیچ چیزی را هم ندارند.
سردبیر فصلنامه “ندای اسلام” در ادامه گفت: رسول اکرم صلیاللهعلیهوسلم کسانی را که برای رسیدن به مال دنیا پروای حلال و حرام را ندارند «عبدالدینار» و «عبدالدرهم» (بندهی دینار و درهم) نامیده و میفرمایند: «تعس عبد الدینار و تعس عبد الدرهم»؛ هلاک شد کسی که بندهی دینار و درهم است. کسی که بنده الله باشد دنبال کسب روزی حلال میرود.
مفتی محمدقاسم در ادامه در خصوص عواقب معاملات حرام هشدار داد و گفت: متوجه باشیم اگر بهخاطر مال دنیا اشیای ناجایز را به فرزندان مردم فروختیم و آنان را به منجلاب انداختیم، در واقع فرزندان خودمان را تباه کردهایم. مالی که از این طریق حاصل میشود مال نیست، بلکه آفتیست که توفیق اطاعت و عبادت را از انسان سلب میکند. رسول اکرم صلیاللهعلیهوسلم میفرمایند: حلال و حرام مشخص است، شما حتی از موارد مشتبه و مشکوک هم پرهیز کنید تا مبادا مبتلا به حرام شوید.
ریاست دارالافتای دارالعلوم زاهدان «حقکشی در میراث زنان» را از موارد دیگر مال حرام برشمرد و خاطرنشان کرد: گاهی اوقات اتفاق میافتد که یک فرد ثروتمند وفات میکند و برادران اموالش را قبضه میکنند و حق خواهرانشان را از میراث نمیدهند، یا اینکه حق آنان از ارث بهصورت کامل داده نمیشود. گاهی اوقات مال یتیم بهصورت غیرشرعی در اموال ما وارد میشود و آن را حرام میگرداند. اگر میخواهیم در اموال ما حرام داخل نشود باید به تقسیم شرعی میراث اهمیت بدهیم و بلافاصله پس از وفات صاحب مال، اموالش را بین وارثین تقسیم کنیم.
ایشان به رابطه بین روزی حلال و عمل نیک اشاره کرد و گفت: علما در تفسیر و تشریح آیه «يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا» میفرمایند کسی که مال حلال بخورد توفیق انجام کارهای نیک برایش حاصل میشود. امام غزالی رحمهالله مقولهای را از حضرت سهل رضیاللهعنه نقل میکند که میفرماید: کسی که از مال حرام ارتزاق کند بداند که اعضا و جوارحش مرتکب گناه و معصیت میشوند و کسی که روزی حلال بخورد توفیق اعمال نیک نصیبش میشود. علامه اقبال لاهوری رحمهالله در شعری میفرماید: سرّ دین، اکل حلال، صدق مقال / خلوت و جلوت، تماشای جمال. رمز دین این است که روزی حلال بخوری و سخن راست بگویی تا لذت عبادت پروردگار برایت حاصل شود.
مولانا قاسمی در ادامه افزود: مولانا جلالالدین رومی رحمهالله میفرماید: خوردن لقمه حلال تو را بهسوی علم و حکمت دعوت میدهد و در وجودت نرمدلی ایجاد میکند. لذا همه ما باید به روزی و کسبوکار خودمان توجه کنیم. در حدیث آمده است انسانی که لباس و خوردونوش او از راه حرام است، دست به دعا بلند میکند و انتظار دارد دعایش هم قبول شود. امام غزالی رحمهالله میفرماید: اساس فرد و ملتی که به حلال پایبند است و حقوق را رعایت میکند محکم و قوی است. کسی که با کسب روزی حلال به زن و فرزندانش ظلم میکند، چنین فرزندانی در جامعه به افرادی ناباب و ناهنجار تبدیل میشوند و سبب بدنامی فرد میشوند.
مفتی محمدقاسم در پایان این بخش از سخنانش «خوف الهی»، «ترس از محاسبه روز قیامت»، «ترس از سلب توفیق عبادات» «ترس از تخریب اخلاقی فرزندان» و «ترس از بیبرکتی» را از راههایی عنوان کرد که فرد را از نزدیکشدن به روزی حرام بازمیدارد. ایشان همچنین همگان را به «صبر»، «قناعت» و «دعا» تاکید و توصیه نمود.
مولانا قاسمی در پایان به همایش دانشآموختگی طلاب دارالعلوم زاهدان اشاره کرد و از عموم مردم خواست علاوه بر دعا برای قبولیت و برکت، در راستای تامین نیازهای این همایش نیز همکاری نمایند.