اسلام کریماف، رئیسجمهور ازبکستان، روز گذشته پس از چند روز بستری در بیمارستانی در این کشور درگذشت.
دولت ازبکستان بعد از ظهر جمعه، ۱۲ شهریور (۲ سپتامبر) اعلام کرد که اسلام کریماف، رئیس جمهوری، درگذشته است. او هنگام مرگ ۷۸ سال داشت.
رئیسجمهور ازبکستان اوایل هفتهی گذشته به علت سکته مغزی در بیمارستان بستری شده بود.
قرار است جسد اسلام کریماف از تاشکند به سمرقند انتقال داده شود. یک مقام دولت ازبکستان به خبرگزاری "روس بالت" گفته است که عملیات انتقال جسد از تاشکند به سمرقند از فرودگاه این شهر انجام خواهد شد.
طبق قانون اساسی ازبکستان، در صورتی که رئیس جمهوری توانایی اداره امور را از دست بدهد، رئیس مجلس سنا به مدت سه ماه مسئولیت ریاست جمهوری را در دست خواهد داشت و در این مدت، انتخابات عمومی برگزار خواهد شد.
رئیس جمهوری ازبکستان باید در پی مبارزات انتخاباتی و با رای آزاد مردم برگزیده شود، اما به گفته ناظران، با توجه به ساختار قدرت در این کشور، جانشین او احتمالا یکی از کسانی است که در نهادهای اصلی قدرت عضویت داشته است. همچنین، با توجه به موقعیت طوایف در ساختار قدرت در ازبکستان، رئیس جمهوری آینده باید از حمایت طوایف عمده برخوردار باشد.
اسلام کریماف در سال ١٩٣٨ در سمرقند از پدر و مادری تاجیک متولد شد. وی در رشتههای اقتصاد و مهندسی مکانیک در مدرسه پلیتکنیک آسیای میانه و انستیتو اقتصاد ملی تاشکند در زمان شوروی سابق تحصیل کرده است.
با فروپاشی اتحاد شوروی و استقلال ازبکستان در سال ۱۹۹۱، اسلام کریماف با کسب اکثریت قابل توجه آرا در انتخابات عمومی، به ریاست جمهوری ازبکستان انتخاب شد. به گفته ناظران، این اولین و آخرین انتخابات در ازبکستان بود که در آن، نامزدهای مخالف اجازه رقابت آزادانه را یافتند.
فعالان حقوق بشر او را به موارد متعدد و گسترده نقض حقوقبشر متهم کرده و وی را یکی از خودکامهترین حاکمان جهان خواندهاند.
برخی ناظران میگویند آقای کریماف با تلاش برای سیاست خارجی مستقل گاهی به غرب نزدیک میشد و گاه به روسیه.
به گفته منتقدان او با سرکوب بیرحمانه مخالفین سیاسی خود یا آنها را مجبور به ترک کشور میکرد یا با اتهامات بحثبرانگیز آنها را به زندان میانداخت.