کودتای نافرجام در تاریکی شب و شکست آن در سپیده‌دم صبح

ـ رسانه‌های خبری دنیا نیمه‌شب گذشته و در لحظات آغازین بامداد شنبه 26 تیر 95 از یک کودتای نظامی در ترکیه خبر می‌دادند. خبرهای ضد و نقیض در هم تنیده بود. برخی رسانه‌های غربی و عربی از وقوع چنین واقعه‌ای در ترکیه خوشحال بودند و بسیاری دیگر دچار شوک. خبر تاییدنشده فرار رئیس‌جمهور ترکیه، نسبت دادن کودتا به فتح‌الله گولن، حمایت گروه‌های تجزیه‌طلب و مخالف دولت و… از کودتاچیان در بین خبرها به‌ چشم می‌خورد.
با بررسی تاریخی کودتاها در ترکیه، سقوط دولت به دست کودتاچیان حتمی به نظر می‌رسید.
قدرت رسانه‌ها تنیده با تحلیل‌های صحیح و نادرست تفسیر جزئیات را برای تحلیل‌گران سخت می‌نمود و مهم‌تر از آن به‌دست گرفتن فرودگاه و شبکه ملی ترکیه نشان از موفقیت کودتاچیان داشت؛ کودتایی واقعی که می‌رفت تا بار دیگر خاورمیانه را به سوی درگیری و بحران بزرگ دیگری سوق دهد.

ـ عدم حمایت گروه‌های مختلف در ترکیه از کودتا نشان از آن داشت که هرچند در برخی سیاست‌های اِعمالی با حزب عدالت و توسعه زاویه دارند، اما هرگز کودتا را نخواهند پذیرفت. آنان به درستی دریافته بودند که کودتا چه تبعات جبران‌ناپذیری برای ملت آنها خواهد داشت. پس حمایت خود را از دولت اردوغان دریغ نکردند و نشان دادند که به دموکراسی احترام می‌گذارند؛ و اوضاع مخالفان آن طور در ترکیه بد نیست که به کودتا راضی باشند.

ـ برخی از رسانه‌ها از دست داشتن فتح‌الله گولن در طراحی کودتا سخن به‌میان آوردند که چنین سخنی نمی‌تواند صحیح باشد. تفکر و اندیشه گولن فراتر از آن است که در چنین شرایط منطقه‌ای بخواهد ترکیه را به سوریه‌ای دیگر بدل کند. گولن ایدئولوگ تفکری است که مخالف کودتاست و بیانیه گولن همه تفاسیر مبنی بر دست داشتن او در کودتا را غلط ثابت کرد.

ـ پس از چند ساعت از کودتا پیروز واقعی این تراژدی مردم ترکیه بودند که دموکراسی را بر کودتا ترجیح دادند که نشان از بلوغ سیاسی و تعهدی است که به دولت دارند. در اینجا نباید از نقش سیاسی و کاریزمای اردوغان و رهبران حزب او غافل ماند؛ دولتی که توانسته بود با عملکرد خویش اقتصاد و معیشت مردم را بهبود بخشد و ترکیه را به جایگاه ممتازش در منطقه و دنیا نزدیک کند. شجاعت اردوغان در مدیریت بحران و حضور به موقعش در صحنه که توانست با یک پیام تاریخی مردم را در تاریکی شب به صحنه بیاورد و در ظرف چند ساعت توانست اوضاع را مدیریت کند و کودتا را با شکست مواجه کند ستودنی است و نشان از نبوغ سیاسی و قدرت اجرایی و عملکرد نسبتا قابل قبول وی در سال‌های گذشته دارد که مردم چنین به پیام او لبیک گفتند.

ـ پس از شکست کودتا رسانه‌هایی که از کودتا شادمان بودند قدرت رسانه‌ای خود را معطوف بر این کردند که کودتا توسط خود اردوغان برای ثبات جایگاه دولتش و پاک‌سازی ارتش صورت گرفته است که به‌نظر، تحلیل غیرقابل قبولی است. شرایط منطقه، عدم کنترل ارتش و عدم اطمینان به حمایت دیگر گروه‌های داخلی کشور و وجود تجزیه‌طلبان می‌توانست ترکیه را در آستانه فروپاشی پیش ببرد. پس نمی‌توان گفت که کودتا توسط خود اردوغان طراحی شده باشد؛ زیرا چه لزومی دارد وقتی اکثریت پارلمان در دست عدالت و توسعه است آنان دست به چنین ریسکی بزنند؟!

ـ دولت‌ها و مردم منطقه باید مواظب کودتا در تاریکی‌های شب باشند، و اگر با چنین بحرانی مواجه شدند با بیداری و هوشیاری خویش سرنوشت‌شان را با سپیده‌دم صبح گره بزنند و اجازه ندهند ثبات و امنیت‌شان قربانی استبداد شود.