آثار اتاترک در ترکیه کنونی

اشاره: اندیشمند برجسته جهان اسلام مولانا ابوالحسن علی ندوی رحمه‌الله در جولای 1996م. سفری به ترکیه داشت و پس از بازگشت، گزارش مختصری از این سفر را ارائه کرده است. سخنان ایشان توسط یکی از شاگردان ثبت و منتشر شده است که برگردان فارسی آن به خوانندگان عزیز «سنی‌آن‌لاین» تقدیم می‌گردد.

ایشان (مولانا ابوالحسن ندوی) دیشب از سفر ترکیه بازگشتند، به همین دلیل موضوع نشست امروز «ترکیه» است. در مورد اوضاع سیاسی و اجتماعی و… ترکیه بحث و گفت‌وگو شد. ایشان فرمودند: «در ترکیه آثار و نشانه‌ های مصطفی کمال اتاترک (1) تا به امروز قابل مشاهده است، تا جایی که عکس‏هایش روی دیوارهای منازل آویزان است و محدویت‌های اعمال‌شده توسط او هنوز هم اجرا می‌شوند، مثلاً هیچ‏کس نمی ‏تواند کلاه به‏ سر بگذارد یا عمامه ببندد.»

اتاترک بیش از همه به اسلام ضربه وارد کرد
علامه ندوی رحمه‌الله ادامه دادند: «ضررها و ضربه ‏هایی که کمال اتاترک [در ترکیه] به اسلام وارد کرده، شاید هیچ‏کس در تاریخ اسلام تا این حد به آن ضرر نرسانده است. او گمان می‏ کرد دوران اسلام به پایان رسیده است و اگر قرار است ترکیه پیشرفتی حاصل کند باید دوشادوش کشوری اروپایی گام بردارد. او فرهنگ غرب را برگزید و هزاران تن از علمای اسلام را به قتل رساند. مردم آنجا می‏ گفتند او پنجاه‌وپنج هزار عالم را به دار آویخت.
زنان کاملاً بی‏ حجاب هستند، ولی درمیان عموم مردم آثار بیداری اسلامی نمایان است، محدودیتی که اتاترک بر رسم ‏الخط عاید کرد، اثر آن هنوز هم موجود است تا جایی‌که در کل ترکیه لفظ “الله” هم به خط عربی به چشم نمی ‏خورد.»(2)

ترجمه کتاب‏های مولانا ندوی به ترکی و تاثیر آن در بیداری اسلامی ترکیه
ایشان همچنین فرمودند: «در ترکیه کتاب‏های بنده مورد استقبال قرار گرفتند و مردم ارزش زیادی به آن قایل شدند، در هیچ زبانی کتاب‏های بنده تا این حد ترجمه نشدند که به ترکی ترجمه شده ‏اند. 29 جلد از کتاب‏های بنده به ترکی ترجمه شده ‏اند. یوسف قراچه (3) می‏گفت در یکی از گزارش‌های محرمانه وزارت خارجه مشاهده کردیم که «آثار انقلاب اسلامی که در ترکیه قابل مشاهده است، دلیل مهم آن کتاب “تاریخ دعوت و عزیمت” است.»

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پاورقی:
1) کمال اتاترک (مصطفی کمال پاشا) بنیان‌گذار ترکیه‏ی جدید است، کسی که در سال 1924 میلادی به ‌عنوان مجرم اصلی برچیدن خلافت اسلامی شناخته می‏ شود. وی اصالتاً یهودی بود و در سال 1938 میلادی درگذشت.
2) اکنون اوضاع به سرعت در حال تغییر است و بیداری اسلامی روز به‌ روز بیشتر می ‏شود، دولت فعلی اسلام‏گراست و تغییر اوضاع در این کشور کاملا مشهود است.
3) مولانا یوسف صالح قراچه، یکی از علمای غیور ترک و فارغ ‏التحصیلِ دارالعلوم ندوةالعلماء است. ایشان به مدت سه سال (از 1959 میلادی تا 1962) در دارالعلوم ندوةالعلماء مشغول فراگیری علوم دینی بوده و با مولانا ابوالحسن علی الندوی ارتباط صیمانه ‏ای داشت. ایشان هم ‏اکنون نیز با علمای ندوه روابط صمیمانه و حسنه‌ ای دارد و بعضی اوقات به ندوه سفر می‏ کند. کتاب‏های مختلفی از مولانا ابوالحسن را به زبان ترکی ترجمه کرده است. به‌صورت غیرعلنی برای بیداری اسلامی در ترکیه فعالیت‏های زیادی انجام داده و می‏دهد. رئیس‌جمهور کنونی ترکیه، رجب طیب اردوغان، شاگرد ایشان است.

منبع: مجالس حسنه، مجلس نوزدهم، 204-205، (14/3/1417 هـ.ق مصادف با 31/7/1996م.)

برگردان: عبدالحلیم شه‌بخش