«شورای امنیت در فجایع بزرگ از حق وتو استفاده نکند»

بیش از صد کشور عضو سازمان ملل از طرحی در سازمان ملل پشتیبانی کرده‌اند که انعطاف و قدرت عمل بیشتر شورای امنیت در مسائل مربوط به “جنایات بزرگ” را افزایش می‌دهد.
“دویچه‌وله” گزارش داد کشور کوچک “لیختن‌اشتاین” روز جمعه (۲۳ اکتبر/ اول آبان) در هفتادمین سالگرد تشکیل سازمان ملل پیشنهادی را مطرح کرد که ناظر بر شاخص‌های رفتاری اعضای شورای امنیت در مورد قطعنامه‌های مربوط به جنایات علیه بشریت است.
۱۰۴ کشور، از جمله دو عضو دائم شورای امنیت، یعنی بریتانیا و فرانسه با امضای خود از این پیشنهاد پشتیبانی کرده‌اند.
طرح مذکور از اعضای دائم شورای امنیت می‌خواهد که در مورد قطعنامه‌های مربوط به قوم‌کشی، نسل‌کشی، جنایت علیه بشریت و جنایات جنگی از استفاده از حق وتو صرف‌نظر کنند.
یکی از انگیزه‌های پیشنهاد لیختن‌اشتاین ممانعت از بلوکه‌شدن شورای امنیت در مواردی مانند تصمیم‌گیری در مورد جنایات در جنگ‌هایی مانند جنگ جاری در سوریه است. در سال‌های گذشته کشورهایی مانند چین و روسیه با وتوی خود مانع تصویب هر گونه قطعنامه اساسی در مورد سوریه شده‌اند.
شورای امنیت ۱۵ عضو دارد که ۵ عضو آن، یعنی آمریکا، روسیه، بریتانیا، فرانسه و چین اعضای دائمی هستند و از حق وتو برخوردارند. ۱۰ عضو دیگر به طور تناوبی برای یک دوره دوساله انتخاب می‌شوند. از اعضای غیردائم فعلی شورای امنیت ژاپن، اوکراین و اروگوئه نیز از طرح لیختن‌اشتاین حمایت کرده‌اند.
با توجه به مکانیزم‌های تصمیم‌گیری در سازمان ملل و مواضع اعضای شورای امنیت بعید است که طرح لیختن‌اشتاین جنبه رسمی و قانونی پیدا کند، اما شاید امضای شمار هر چه بیشتری از اعضای سازمان ملل بتواند فضا و فشاری اخلاقی را ایجاد کند که اعضای شورای امنیت در مسائل یادشده به راحتی از حق وتوی خود استفاده نکنند.