قتل پشتون‌ها و واکنش بلوچ‌ها

شامگاه جمعه گذشته یکی از مرگ‌بارترین حملات علیه شهروندان عادی در ایالت بلوچستان پاکستان رخ داد. قتل فجیع 22 مسافر عادی که عازم شهر کراچی بودند، قلوب مردم این دیار را به تکان درآورد.
شخصیت‌ها و گروه‌های عمده جدایی‌طلب بلوچ که علیه نیروهای نظامی و امنیتی پاکستان می‌جنگند یا از شبه‌نظامیان حمایت می‌کنند، حمله به مسافران پشتو زبان در “مستونگ”، نزدیکی کویته بلوچستان، را محکوم کرده‌اند. بی‌آرپی (حزب جمهوری بلوچ) این حمله را توطئه‌ای برای تفرقه میان بلوچ‌ها و پشتو‌ن‌ها و جنگ نژادی قرار داده است. بی.ال.ای (ارتش آزادی‌بخش بلوچستان) هم این حمله را علیه جنبش “آزادی‌خواهی” بلوچ‌ها دانسته است.
سایر احزاب و گروه‌های مذهبی و سیاسی و شخصیت‌های قبیله‌ای از این حمله اعلام انزجار کرده‌ و خواستار دستگیری عاملان قتل افراد بی‌گناه شده‌اند. رسانه‌هایی که توسط بلوچ‌ها اداره می‌شوند نیز واکنش شدیدی نشان داده‌اند و در سرمقاله‌ها و یادداشت‌های ویژه این حمله را محکوم کرده‌اند.
“حیربیار مری”، فرزند “نواب خیربخش مری”، يكی از رهبران ارشد ملی‌گرای بلوچ در پاکستان گفته این حمله را نباید به نام همه بلوچ‌ها و “آزادی‌خواهان بلوچ” نوشت. وی تاکید کرده «مظلومیت» بلوچ‌ها و پشتون‌ها را با هم وصل می‌کند و هیچ فرد یا گروه آزادخواهی نمی‌تواند از چنین عمل “زشتی” حمایت کند. نکته‌ی مهم‌تر آنکه این رهبر نزدیک به “ارتش آزادی‌بخش بلوچستان” (BLA) از نفوذ نیروهای امنیتی در برخی گروه‌ها خبر داده است که با چنین اعمالی می‌خواهند توجیهی برای سرکوب فعالان ملی‌گرا پیدا کنند.
“براهمداغ بگتی”، نوه مرحوم “نواب اکبر بگتی” و رهبر حزب جمهوری بلوچستان، در پیامی تویتری شدیدا این حمله را محکوم کرده و با خانواده قربانیان ابراز همدردی کرده است. به گفته آقای بگتی هر گروهی که مسئول این حمله باشد، از نظر “بی آر پی” این عمل محکوم است و در مقابل از احزاب پشتون نیز توقع داریم قتل شهروندان بلوچ را محکوم کنند.
شایان ذکر است یک گروه کمتر شناخته‌شده به نام یو.بی.ای (ارتش متحد بلوچستان) مسئولیت قتل 22 مسافر پشتو زبان را به عهده گرفته است. به گفته‌‌ی سخنگوی این گروه، چریک‌های آنها به خبرچین‌ها و مهاجران حمله کرده‌اند. پیش از این نیز افراد زیادی از جمله معلمان، بازرگانان، مغازه‌داران و خیاط‌ها به‌خاطر بلوچ نبودن در شهرهای مختلف ایالت بلوچستان ترور شده‌اند. طبق برخی آمارها، سی درصد جمعیت ایالت بلوچستان را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند و 400 هزار مهاجر افغان که عمدتا پشتون هستند، در این ایالت زندگی می‌کنند.
با توجه به انبوه بیانیه‌های محکومیت از سوی رهبران بلوچ، به‌نظر می‌رسد تغییری در سیاست برخی گروه‌های مسلح جدایی‌طلب در بلوچستان به‌وجود آمده و آنها به اشتباه بودن رویه ترور افراد بی‌گناه و شهروندان پی برده‌اند. پیش از این عموما پس از ترور شهروندان غیربلوچ رهبران مطرح ملی‌گرا سکوت اختیار می‌کردند و از محکوم کردن ابا داشتند.
اما برخی دیگر همچنان بر رویۀ ظالمانه‌ی ریختن خون ناحق پافشاری می‌کنند. قطعا کشته شدن فعالان و اعضای احزاب اپوزیسیون بلوچ به‌صورت غیرقانونی و بدون برگزاری دادگاه کاری به غایت اشتباه است، اما این امر نمی‌تواند توجیهی باشد برای قتل افراد بی‌گناه دیگر که هیچ نقشی در مرگ فعالان بلوچ نداشته‌اند. البته فرضیه نفوذ آژانس‌های امنیتی و اطلاعاتی برخی کشورها در این گروه‌ها و حتی تشکیل آنها هم دور از فهم نیست و نوعیت فعالیت‌های برخی گروه‌ها نیز مؤید این امر است.
در این میان بیشترین مسئولیت بر عهده دولت و نیروهای نظامی و امنیتی پاکستان می‌آید که در رفع مشکلات مردم بلوچ غفلت نشان داده‌اند و با وجود وعده‌های فراوان از هر حیث ایالت بلوچستان همچنان محروم‌ترین منطقه در پاکستان است. برای عموم مردم بلوچ در هنوز بر همان پاشنه می‌چرخد که ده سال قبل می‌چرخید.