تاریخ‌دان معروف جهان اسلام درگذشت

جهان اسلام یکشنبه، دوم آذر (29 محرم 1436) یکی از برجسته‌ترین مورخان و علمای برجسته خود را از دست داد.

شیخ “محمود شاکر”، نویسنده چیره‌دست و تحلیل‌گر وقایع تاریخی، پس از یک عمر خدمت به جامعه اسلامی، دیروز صبح در منزل شخصی‌اش در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، دار فانی را وداع گفت.
مرحوم شیخ محمود شاکر به‌سال 1932م. (رمضان 1351) در “حرستا”، شمال شرقی دمشق، دیده به جهان گشود. وی ضمن فراگیری دروس ابتدائی و مقدماتی تا مقطع دبیرستان در زادگاه خود، علوم شرعی را نیز نزد برخی از علما در مساجد زادگاهش فرا گرفت. شیخ شاکر تحصیلات خود را در رشته جغرافیا در دانشگاه دمشق ادامه داد و به‌سال 1957م. از همین دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.
شیخ شاکر سپس به خدمت اجباری سربازی رفت و تا سال 1960م. به خدمت در ارتش به عنوان افسر نظامی در مرز سوریه با فلسطین پرداخت. او بین سال‌های 1960م. تا 1977م. به تدریس در شهرهای مختلف سوریه مبادرت ورزید و نهایتا به عربستان سعودی مهاجرت کرد. زنده‌یاد شیخ محمود شاکر به‌عنوان استاد تاریخ و جغرافیای جهان اسلام در دانشگاه اسلامی محمد بن سعود و دانشکده علوم اجتماعی ریاض خدمات شایسته‌ای انجام داده است. او همچنین برنامه‌ای رادیویی تحت عنوان «جغرافیای جهان اسلام» در رادیو قرآن عربستان داشته است.
بزرگترین مشخصه شیخ شاکر ذکاوت و قوت حافظه او بوده تا جائی‌که هیچ‌گاه برای حفظ کردن شماره‌ تلفن‌ها نیاز به دفترچه یادداشت نداشته است. همین ذکاوت او باعث شده در آثار خود که عمدتا بر محور تاریخ، جغرافیا و تفکر اسلامی متمرکز بوده‌اند، مسائل را به نحو احسن به یکدیگر ربط داده و تحلیل‌های زیبایی به خوانندگان ارائه دهد. او در آثارش بر نقل محض وقایع اکتفا نکرده و به واکاوی قضایا پرداخته است. این فرهیخته‌ی جهان اسلام تسلط خاصی بر تدریس جغرافیا و تاریخ داشته و شناخت کامل‌اش از فرقه‌های باطله او را از معاصرانش ممتاز کرده است.
بیش از دویست اثر علمی و کتاب گران‌قدر از شیخ محمود شاکر به جای مانده است که “موسوعة التاریخ الاسلامی” در 19 جلد و 22 بخش، “الثقافة التاريخية”، “هوية الأمة المسلمة”، “جغرافية البيئات”، “المرأة المعاصرة”، “الحضارة المتهاوية”، و “موضوعات حول الخلافة والإمارة” از جمله آثار مشهور اين نويسنده و جغرافی‌دان مشهور هستند.