عقیده ختم نبوت همانند کلمه شهادت، جزء ایمان است

 حدیث:
 عن زید بن حارثة رضی الله عنه فی قصة طویلة له حین جائت عشیرته یطلبونه من عند رسول الله صلی الله علیه وسلم بعد ما أسلم فقالوا له: امض معنا یا زید. فقالک ما أرید برسول الله صلی الله علیه وسلم بدلا و لاغیره أحداً. فقالوا: یا محمد إنا معطوک بهذا الغلام دیّاتٍ، فسمّ ما شئت فإنا حاملوه إلیک. فقال: أسئلکم أن تشهدوا أن لا إله إلا الله و أنی خاتم أنبیائه و رسله و اُرسله معکم. (اخرجه الحاکم مفصلا فی المستدرک، ج4 ، ص: 224، رقم الحدیث 4999)

ترجمه:
زیدبن حارثه در داستان و سرگذشت طولانی خود می گوید: پس از آنکه مسلمان شدم و به خدمت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم مشرف شدم، بستگانم به دنبالم آمدند و به من گفتند که همراه ما بیا! من گفتم: محضر رسول الله صلی الله علیه وسلم را ترک نخواهم کرد و به جای ایشان هیچ عوض و هیچ فرد دیگری را قبول نمی کنم. آن گاه آنها خطاب به پیامبر گفتند: ای محمد صلی الله علیه وسلم به جای این پسرک، به شما اموال زیادی می توانیم بدهیم، هرچه می خواهی نام ببر تا برایت فراهم کنیم. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: از شما می خواهم که گواهی دهید معبودی جز خدا وجود ندارد و من آخرین پیام آور او هستم؛ آن گاه او را به شما می سپارم.

شرح:
در این حدیث، رسول اکرم صلی الله علیه وسلم همان گونه که ایمان به توحید و یگانگی خداوند را مطالبه کرده است، ایمان به ختم نبوت را نیز خواستار شده است؛ زیرا ایمان به رسالت ایشان بدون ایمان به ختم نبوت کامل نخواهد شد.
در قرآن کریم بعد ازعبارت «ولکن رسول الله» لفظ «خاتم النبیین» به این دلیل افزوده شده است که ایشان فقط رسول خدا نیستند؛ بلکه خاتم رسولان نیز هستند و همه پیامبرانی که پیش از آنحضرت بوده اند، فقط رسول و پیام آور بوده اند، به همین دلیل کسی از آنان ادعای خاتم بودن نکرده است. این کلمه لقب مخصوص حضرت محمد صلی الله علیه وسلم است و فقط ایشان مدعی آن بوده اند.
 از این حدیث ثابت می شود که این لقب فقط به طور مدح و ستایش نیست، بلکه از لحاظ عقیده نیز از عقاید مهم اسلامی است و از مقوله اصطلاحی «خاتم الشعراء» یا «خاتم المحدثین» و … نیست.

منبع: ترجمان السنة، 534/1، تألیف: علامه بدرعالم مهاجر مکی