حکم بیمه عمر، مستمری و پاداش بازنشستگی

 سوال:
  الف: از چند سال پیش وزارت آموزش و پرورش پرسنل خود را اعم از کارمند، معلم و… بیمۀ عمر کرده که ماهیانه مبلغی از حقوق آنها کسر شده و پس از فوت شخص، مبلغی به وارثان می پردازد. آیا گرفتن این مبلغ برای وارث جایز است یا نه؟

ب: حقوقی که به عنوان مستمری به وارثان مستخدمین و کارمندان دولت (از طرف ارگان محل خدمت) بعد از فوت مستخدم و کارمند به وارثان پرداخت می شود، آیا حکم ترکه را دارد؟ البته از طرف اداره این مبلغ فقط به همسر و اولاد ذکور کمتر از 20 سال و دختران تا قبل از ازدواج پرداخت می شود؟

ج: دولت مبلغی معادل چند میلیون تومان به عنوان پاداش بازنشستگی به بازنشستگان می پردازد. این مبلغ برای تمام بازنشستگان چه آنها که در قید حیات اند و چه آنها که در قید حیات نیستند، پرداخت می شود. آیا این مبلغ مانند دیگر اموال متوفی حکم ترکه را دارد؟

جواب:
 الف: اگر مبلغ فوق را اداره آموزش و پروش به ورثه مرحوم می دهد، گرفتن آن هر مبلغی که باشد جایز است.

ب: حقوقی که از طرف دولت پس از فوت مستخدمین و کارمندان به بازماندگان آنها می رسد، یک نوع هبه و کمک از جانب دولت می باشد، لذا دولت آن را به هر کس بدهد مال همان شخص می باشد و بقیه ورثه در آن حقی ندارند.

ج: اگر این مبلغ به خود بازنشسته در حیاتش داده شود جزو اموالش می باشد و او می تواند هر نوع تصرفی در آن بکند، اما اگر پس از وفات او داده شود حکم مسئله دوم را دارد، یعنی به افرادی تعلق می گیرد که دولت به آنها داده است، چون نوعی کمک از طرف دولت است.

دارالافتاء دارالعلوم زاهدان

منبع: فصلنامه ندای اسلام، شماره 17