اجرت گرفتن بر اعتکاف

 سؤال:
 اگر در روستایی در ماه مبارک رمضان در عشرۀ اخیر، شخصی برای اعتکاف حاضر نشد و مردم مشورت نموده و یکی را با تعیین حقوق برای اعتکاف در مسجد گذاشتند، آیا این اعتکاف درست است یا خیر؟

جواب:
از آنجایی که اعتکاف، عبادت محضه است، اجرت گرفتن بر آن جایز نیست، بلکه بر تمامی افراد محله لازم است که رضایت شخصی را جلب نموده، وی را برای اعتکاف در مسجد بگمارند، اگر هیچ کس حاضر به نشستن اعتکاف در مسجد نشود، همه اهل محله بر ترک سنّت مؤکده گنهکار می‏شوند.
اگرچه فقهای متأخرین استیجار بر طاعت را در بعضی موارد جایز قرار داده‏اند، اما اعتکاف جزو آنها نیست.

وفی الدر المختار:
«ولا (أی و لاتصح الإجارة) لأجل الطاعات مثل الأذان و الحج و الإمامة و تعلیم القرآن و الفقه، و یفتی الیوم بصحتها لتعلیم القرآن و الفقه و الإمامة و الأذان.»

وقال ابن عابدین:
«و زاد بعضهم الأذان والإقامة و الوعظ. ثم قال: إن المفتی‏به لیس هو جواز الإستیجار علی کل طاعة، بل علی ما ذکروه فقط مما فیه ضرورة ظاهرة تبیح الخروج من أصل المذهب.» [ردالمحتار:5/ 38]

 

کمتر از ده روز اعتکاف نشستن

سؤال:
اگر در مسجدی در یکی دو روز اول کسی برای اعتکاف ننشست و بعد از آن کسی بدون حقوق این کار را انجام داد، آیا این اعتکاف، سنت مؤکده محسوب می‏شود یا خیر؟

جواب:
اعتکاف ده روز آخر ماه مبارک رمضان، سنت مؤکده است، لذا اگر کسی کمتر از ده روز بنشیند، ثواب اعتکاف مسنون به او نمی‏رسد.

وفی الدر:
«و سنة مؤکدة فی العشر الأخیر من رمضان أی سنة کفایة، کما فی البرهان و غیره، لإقترانها بعدم الإنکار علی من لم یفعله من الصحابة- رضی الله عنهم-.»
والله أعلم بالصواب.

دارالافتاء حوزه علمیه دارالعلوم زاهدان