اخلاص در اعمال، نقش مهمی در تزکیه و اصلاح نفس دارد

 مولانا احمد در خطبه های این هفته نماز جمعه اهل سنت زاهدان به اهمیت تزکیه و اصلاح نفس در اسلام پرداخت و “اخلاص در اعمال” را از موارد مهم رسیدن هر فرد به تزکیه و اصلاح عنوان کرد.

 ایشان با اشاره به اینکه تزکیه و اصلاح نفس از جمله مسائل مهمی است که در قرآن و سنت به آن تاکید شده است خاطرنشان کرد: دو مانع بزرگ در مسیر پیشرفت و ترقی انسان در امور معنوی و دینی قرار دارد؛ مانع اول “نفس” است که از درون انسان نشأت گرفته و دیگری “شیطان” است که از خارج مانع رشد معنوی انسان می شود. راه علاج و رهایی یافتن از این دو دشمن بزرگ آن طور که در قرآن و سنت پیامبر بیان شده، در اصلاح و تزکیه نفس است. خداوند متعال همواره انسان را به تزکیه اخلاق و اصلاح نفس ارشاد نموده و آن را یکی از مأموریت‏های ویژۀ پیامبر اسلام معرفی کرده است
 خطیب جمعه موقت اهل سنت زاهدان در ادامه با اشاره به معنی واقعی تزکیه و اصلاح نفس و نشانه های آن گفت: در آموزه های قرآن و رهنمودهای پیامبر، “اخلاص” به عنوان یکی از مسائل مهمی که در تزکیه نفس موثر می باشد، معرفی شده است. بزرگترین مشکل مشرکین مکه در پذیرش اسلام مسئله اخلاص و یگانگی خداوند بود. اسلام به امور عبادی از جمله نماز، زکات، حج و روزه بسیار تاکید کرده است امّا باید توجه داشت که همه این اعمال همراه با اخلاص ارزش یافته و مورد قبولیت پروردگار قرار می گیرند. خداوند در قرآن می فرماید: «وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاء وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ» [بینه:5] هنگامی که خداوند انسان را به عبادت امر کرده، همراه آن به داشتن اخلاص در آن نیز دستور کرد. لفظ “حنیف” که در آیه ذکر شده است به این معناست که عبادت باید فقط برای خداوند انجام گیرد، نه برای جلب رضایت و اعتماد انسان‏ها. نماز که یکی از عبادتهای مهم مسلمانان است اگر برای تظاهر و ریا انجام گیرد عبادت محسوب نمی شود، بلکه معصیت و سبب بدبختی انسان می شود. جهاد که یکی از راههای سعادت و رسیدن به پروردگار است اگر در آن اخلاص نباشد سبب ناکامی و دخول انسان به جهنم می شود. همچنین اگر آموختن علم بدون اخلاص و برای رسیدن به اهداف و اغراض دنیوی حاصل شود سبب بدبختی انسان در آخرت می شود. خداوند در قرآن می فرماید: «قُلْ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ» [انعام:162] یعنی همه اعمال باید به انگیزه رضایت پروردگار انجام گیرد و این اخلاص هنگامی حاصل می شود که انسان در تمام امور خداوند را ناظر و مراقب اعمال خود بداند.
وی در ادامه این مطلب افزود: یکی دیگر از موارد موثر در تزکیه نفس “صبر و گذشت” در برابر ظلم و جفای خویشاوندان و همسایگان و دیگر افراد جامعه است. خداوند متعال می فرماید: «وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ» [الشوری:43] یعنی اگر انسان صبر داشته باشد و در مقابل ظلم و خیانت دیگران صبر کند صاحب همت بالایی محسوب می شود که کار بسیار مهمی انجام داده است. پیامبر اکرم- صلی الله علیه وسلم- می فرماید: هر کس می خواهد یک زندگی سالم اجتماعی ایجاد کند باید این صفات را در زندگی خود پیاده کند؛ با کسی که با او صله رحمی را قطع کرده صله رحمی را برقرار کند و در حق کسی که به او ظلم روا  داشته عدل کند. لذا اخلاص، صبر و بردباری از جمله اموری هستند که اگر انسان در زندگی فردی و اجتماعی خود آنها را رعایت کند در دنیا و آخرت سعادتمند می شود.
مولانا احمد در ادامه با اشاره به آیه «إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا» [اسراء:17] افزود: قرآن به وسیله قوانین صحیح و سودمند خود، انسان را به راه مستقیم هدایت می کند. چنانچه انسان دچار خطا و لغزش شود، قرآن او را به توبه و اظهار ندامت در پیشگاه الهی فرا می خواند و می فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَّصُوحًا» [التحریم:8] اما توجه داشته باشیم که توبه نیز باید با شرایط خاص آن انجام گیرد، از جمله اینکه؛ فرد توبه کننده دست از گناه کشیده و تصمیم جدی بر عدم بازگشت به آن گناه را داشته باشد، و نیز اگر حق مسلمانی را در آن گناه پایمال کرده است، آن را به صاحبش بازگرداند.
ایشان در ادامه گفت: پیامبر اکرم- صلی الله علیه وسلم-  راه تزکیه و سعادت انسان را در رفتار، عمل  و نیز در احادیث خویش ترسیم کرده است و انسان از راهی به خداوند می رسد که الله و رسول آن راه را معرفی کرده باشند. با توجه به اینکه احادیث پیامبر اکرم- صلی الله علیه وسلم- توسط صحابه به ما منتقل شده است، لذا صحابه بعد از خدا و رسول، بزرگترین حق را بر امت دارند، زیرا تمام سخنان پیامبر را بدون کم و کاست ضبط کرده و به ما منتقل نموده اند. یکی از راههای اخلاص، محبت داشتن با خدا و رسول است که صحابه در این زمینه از مقام والایی برخوردار بودند و همین امر سبب شد تا آنها بتوانند با تحمل مشقات و سختیهای فراوان، تمام زندگی و سخنان پیامبر را به امت منتقل نمایند.

ایشان در ادامه با توجه به اتمام مناسک حج و بازگشت حجاج به شهر و دیار خود، ضمن تبریک و خوش آمدگویی به حجاج گفت: یکی از مهمترین عوامل رستگاری انسان، استقامت است. اگر حجاج در حرمین شریفین به ذکر و عبادت و شرکت در نماز جماعت پایبند بودند، باید در شهر و دیار خود نیز همان رویه را ادامه دهند، زیرا حج، تمرینی است برای اینکه انسان به انجام عبادت به صورت مداوم و در تمام طول عمر پایبند باشد.

مولانا احمد در پایان و در پی درگذشت مولوی عبدالواحد مرادزهی، مدیر مدرسه اسماعیل آباد خاش، مصیبت وارده را به خانواده ایشان و مردم اسماعیل آباد و علمای اهل سنت تسلیت عرض کرد.