مولانا عبدالحمید افزود: متأسفانه عدهای در كشور ما، پس از وقایع انتخابات سال جاری، اختلافات جناحی و سیاسی را با جنگ جمل و صفین قیاس كردند؛ حالآنكه هیچیك از علمای معاصر شیعه و سنی قابل قیاس با حضرات طلحه و زبیر و خلفای راشدین و اهلبیت پیامبر صلّیاللهعلیهوسلّم نیستند. اختلافات كنونی را باید با نمونههای تاریخ معاصر مقایسه كنیم نه با انسانهای نیك و بزرگی كه نخستین شاگردان تمدن اسلامی بودند و افتخار مصاحبت و همراهی با حضرت رسول صلّیاللهعلیهوسلّم را داشتند. آنان انسانهایی بیمانند و الگوهای دین و هدایت و علم و معرفت بودند. مولانا عبدالحمید، امامجمعه اهلسنّت زاهدان، در نشست سراسری دانشجویان اهلسنّت كشور كه 12 و 13 اسفند 88 در حوزه علمیه دارالعلوم زاهدان برگزار شد، با ذكر مصادیقی از زندگی پیامبرگرامی صلّیاللهعلیهوسلّم و اصحاب ایشان گفت: زندگی درخشان و سراسر خیر و بركت آنان باید برای مسلمانان الگو باشد. هیچكس نمیتواند مثال كاملتری را از الگوی زندگی سعادتمند اصحاب و اهلبیت پیامبر، در گذشته، حال و آینده بیابد.
مولانا عبدالحمید افزود: متأسفانه عدهای در كشور ما، پس از وقایع انتخابات سال جاری، اختلافات جناحی و سیاسی را با جنگ جمل و صفین قیاس كردند؛ حالآنكه هیچیك از علمای معاصر شیعه و سنی قابل قیاس با حضرات طلحه و زبیر و خلفای راشدین و اهلبیت پیامبر صلّیاللهعلیهوسلّم نیستند. اختلافات كنونی را باید با نمونههای تاریخ معاصر مقایسه كنیم نه با انسانهای نیك و بزرگی كه نخستین شاگردان تمدن اسلامی بودند و افتخار مصاحبت و همراهی با حضرت رسول صلّیاللهعلیهوسلّم را داشتند. آنان انسانهایی بیمانند و الگوهای دین و هدایت و علم و معرفت بودند.
امامجمعه اهلسنّت زاهدان همچنین با تأكید بر جداییناپذیری دو عنصر علم و دین گفت: دانشجویان ما نباید به لیسانس و فوقلیسانس اكتفا كنند، بلكه باید تلاش نمایند در رشتههای مختلف تخصّص كسب كنند و صاحب ابتكار و خلاقیت باشند و با ارائه نظریات بهروز و كارآمد، نیازهای ملّت و دولت را برطرف كنند. تجربه ثابت كرده است هر قدر محرومیت بیشتر باشد، شكوفایی ذهن نیز بیشتر میشود. بیشتر صاحبنظران جهان از روستاها برخاستهاند و بالندگی مردم در مناطق محروم از شهرها و مناطق برخوردار، بیشتر بوده است.
وی افزود: ما باید در راه كسب علم از آسایش و رفاه خود بگذریم و در كنار آن از عنصر اساسی و مهم دین و معنویت غافل نشویم تا بتوانیم حافظ ارزشهای دین و شریعت و سنّت و علم بوده و در زمینههای مختلف علمی از دیگران جلوتر باشیم و آینده را بسازیم.
مولانا عبدالحمید گفت: همه ما ایرانی هستیم و ایران وطن ماست. من با قاطعیت میگویم كه هیچكس از اهلسنّت، ایرانیتر نیست. ما هم از لحاظ وطنی و هم از لحاظ اسلامی با همه ایرانیان احساس برادری داریم و با تمام بشریت احساس همدردی و خیرخواهی میكنیم، مگر كسی كه رسماً با ما در حال جنگ و محاربه باشد. البته بنده درباره واژه «محارب» از نقطهنظر علمی بحث دارم و درباره اینكه به چه كسی محارب گفته میشود و مصداق آن كیست، بحثهای علمی وجود دارد كه در فرصتی دیگر به آن میپردازم.
وی گفت : قرآن و سنّت نه فقط رعایت حقوق انسانها، بلكه حیوانات را نیز مورد تأكید قرار داده است و حتّی به حقوق گیاهان نیز در مبانی دینی تأكید شده است. اسلام از هر تمدن دیگری، بیشتر به حقوق بشر پرداخته است. امامجمعه اهلسنّت زاهدان گفت: ما احساس اخوت و برادری خود را با هموطنان و برادران شیعه خود هرگز از دست نمیدهیم و در انسانیت با همه ایرانیان از هر آیینی احساس برادری در منافع و مضار این كشور میكنیم. براساس قوانین كشوری و میثاقهای بینالمللی كه كشور ما جزو امضاكنندگان آن است و همچنین براساس عرف و شرع اسلامی همه دارای حقوقی هستند و باید این حقوق و آزادیهای دینی و فرهنگی محترم شمرده شود و عدالت در كشور بهدرستی اجرا گردد.
وی افزود: همه ایرانیان و اقوام و مذاهب و ادیان موجود در آن، كه ملّت ایران را تشكیل میدهند باید مورد احترام و در برابر قانون یكسان باشند. زبانها و فرهنگهای قومی نباید از بین بروند و مضمحل شوند. زبانهای كردی، بلوچی، عربی، تركی و … در ایران همانگونه كه در طول تاریخ ایران حفظ شدهاند، اینك نیز باید بهعنوان میراث ما ایرانیان، حفاظت شوند. اسلام رسومات و فرهنگهای قومی و منطقهای را از بین نبرده است، بلكه پیامبر صلّیاللهعلیهوسلّم برای رسومات مردم احترام قائل بود و فقط آنها را اصلاح میكرد و برای لباس، زبان و دیگر عناصر فرهنگی و تاریخی ملّتها حرمت میگذاشت.
مولانا عبدالحمید خاطرنشان كرد: اجبار و اكراه در دین اسلام جایگاهی ندارد و هر مذهبی آزاد است طبق فقه خود به تعلیم و تبلیغ پیروانش بپردازد. آزادی مذهبی اهلسنّت كه در قانون اساسی نیز مورد توجّه قرار گرفته است باید حفظ شود. ما قدرتی نداریم اما با در نظرگرفتن قانون میگوییم كه اهلسنّت باید برای ساخت مسجد و ادای نمازهایشان در همه شهرها، دانشگاهها، مراكز نظامی و اداری و … آزاد باشند.
وی تأكید كرد: در كشور ما یك جریان نمیتواند حكومت كند. ما معتقدیم در نظام جمهوری اسلامی، زمانی موفّق و پایدار خواهد بود كه همه اقوام و مذاهب را در اداره كشور براساس شایستگی مشاركت دهد. من تعجب میكنم كه عدهای این سخنان خیرخواهانه را نمیپسندند درحالیكه بیان این مطالب بهخیر و صلاح كشور و مسئولان است. نظام شاهنشاهی به پایان رسیده است و ما در جمهوری اسلامی زندگی میكنیم؛ هم جمهوریت و هم اسلامیت مبتنی بر آزادی هستند و بر این اساس باید دغدغههای اهلسنّت كه 31 سال از مدیریت كلان كشور دور نگه داشته شدهاند و در مدیریتهای منطقهای نیز سهم اندك و ناچیزی دارند، برطرف شود. فرزندان و دانشجویان ما باید دورنمای روشنی در این كشور داشته باشند. اخوت و برادری نیز اقتضا میكند كه مسئولان كشور در اینباره با سعهصدر رفتار كنند و قوانین نانوشتهای را كه مانع بهكارگیری و مشاركت اهلسنّت در مدیریتها و نیروهای مسلح است، كنار بگذارند. ما میخواهیم مانند برادران شیعه خود، در راه پاسداری از كشور كشته شویم. ما اطمینان داریم كه اهلسنّت برای عزّت و سربلندی ملّت و كشور در هر جایی تلاش خواهند كرد و از برادران شیعه خود عقب نخواهند ماند. ما از حقوق خود هرگز كوتاه نمیآییم و میخواهیم افق روشنی در كشور داشته باشیم و حقوقمان را از همه مجراهای قانونی پیگیری و مطالبه میكنیم.
امامجمعه اهلسنّت زاهدان گفت: جامعه اهلسنّت ایران از هر نوع افراط و تفریط بارها اعلام برائت كرده است. ما با خشونت و تندروی موافق نیستیم و همیشه آن را محكوم كردهایم. ما معتقد به پیگیری حقوق خود از راههای قانونی هستیم و تاكنون نیز در نشستهای مختلف با مسئولان، بدون غرض بر احقاق حقوق مشروع و قانونی خود پافشاری نمودهایم. ما خیرخواه حكومت و تشیّع هستیم و فرصتطلبی و ستیزهجویی در اندیشه ما جایی ندارد. ما سربلندی همه ایرانیان و عزّت ایران را میخواهیم و از همه مسئولان بهویژه از رهبری نظام میخواهیم مشكلات اهلسنّت را در زمینه استخدامها و مسئولیتها برطرف كنند. مسئولان نباید تحت تأثیر افراطیون در كشور قرار بگیرند، بلكه با سعهصدر و دوراندیشی برای تحكیم وحدت و امنیت ملّی، تلاش كنند.
امامجمعه اهلسنّت زاهدان گفت: هنوز ما ابرقدرت نیستیم و ضعفهای فراوانی داریم؛ زیرا نتوانستیهایم همه ایرانیان را در قدرت مشاركت بدهیم. مردم ما از شعارها خسته شدهاند و باید با فكر و اقدامی صحیح، برای رسیدن به وحدت، همگرایی و اخوت بیشتر تلاش كنیم تا ایرانی آباد، آزاد و سربلند داشته باشیم.
دوره شعار سپری شده است، به شعور و عمل برسیم
مولانا عبدالحمید، امامجمعه اهلسنّت زاهدان، با اشاره به میلاد خجسته پیامبراكرم صلّیاللهعلیهوسلّم گفت: اسلام بهوسیله شمشیر گسترش نیافته است، بلكه بهوسیله اخلاق و با روش و كردار نیك در جهان فراگیر شده است. زمانیكه اسلام ظهور كرد قبایل عرب درگیر جنگهای قومی و قبیلهای و غرق در جهالت و تعصّب بودند و كشورهای مختلف نیز مانند ایران و روم با هم در حال جنگ و ستیز بودند. در این میان هزاران نفر كشته و اسیر میشدند. اما اسلام توانست همه قبایل در حال جنگ را كه در طول سالیان دراز با هم بغض و عداوت داشتند، كنار یكدیگر جمع و متحد كند و دنیا را به سوی صلح و آرامش سوق دهد. ایران، آفریقا و روم بهدست مسلمانان فتح شدند و فرهنگها و زبانهای مختلف با دوستی و محبت زیر پرچم اسلام گرد هم آمدند.
وی گفت: پیامبر توانست با مدیریت بسیار زیبا و بینظیر خود و با تدبیر و سعهصدر ملّتها و نژادهای مختلف را وارد تمدن اسلامی كنند. آنحضرت رسومات، فرهنگ، زبان و لباس مردم را از بین نبردند، بلكه آن رسومات را اصلاح كردند. به هیچكس گفته نشد كه شما باید به زبان عربی سخن بگویید و یا لباس عربی بپوشید. پیروان ادیان دیگر نیز، اهلذمه قرار گرفتند و جان و مالشان حفظ شد. به آنان آزادی داده شد تا هرطور كه میخواهند خداوند را عبادت كنند و حتی شراب و چیزهایی كه برای مسلمانان حرام است، برای آنان منع نشد و مورد بازخواست قرار نگرفتند كه چرا شراب می نوشند. اسلام، همه را با یك نگاه میدید و به همه مسئولیت میداد. مدیریتها براساس شایستگی و توانمندی افراد به آنان سپرده میشد نه بر اساس انصاری و یا مهاجر بودن، قریشی و یا غیرقریشی بودن. قرآن همه اقوام و فرهنگها را دربرگرفته است و امروز مسلمانان نیاز به انسجام و اتحاد دارند.
مولانا عبدالحمید افزود: همه فرق اسلامی باید با همدلی، مسالمت و دوستی در كنار یكدیگر زندگی كنند و در غم و شادی یكدیگر شریك باشند. ایران نیز سرزمینی متشكل از اقوام و مذاهب و ادیان مختلف است و زمانی سربلند خواهد بود كه همه ایرانیان با وحدت و تفاهم در كنار همدیگر زندگی كنند. مسئولان و مردم باید سعهصدر، درك صحیح و بلوغ فكری داشته باشند و به مقدسات یكدیگر اهانت نكنند.
امامجمعه اهلسنّت زاهدان گفت: نباید در مملكت اسلامی ما، به اصحاب رسول صلّیاللهعلیهوسلّم كه ستارگان روشن جهان اسلام هستند، اهانت شود. حضرات طلحه و زبیر، عایشه و عثمان و دیگر صحابه پیامبر از سابقین اولین، در سختیها حامی پیامبر بودهاند و همه معیار حق هستند. اگر اختلافی در میان آنان وجود داشته است، اختلافی اجتهادی بوده و برای آنان كه در اجتهاد خود به صواب رفتهاند دو اجر، و برای آنانكه به خطا رفتهاند یك اجر است. جنگهای صحابه برای قدرتطلبی و هواهای نفسانی نبوده است و ما در جایگاهی نیستیم كه بتوانیم به آنان اعتراض كنیم.
وی گفت: من به صداوسیما و رسانههای كشور و شخصیتهای شیعه و سنی هشدار میدهم كه به مقدسات و اعتقادات یكدیگر اهانت نكنند و از تحقیر مذهبی بپرهیزند. گاهی در دانشگاهها و مدارس دولتی كتابهای موهنی علیه مقدسات اهلسنّت توزیع میشود. باید جلوی نشر این كتابها گرفته شود. بهویژه مراكز علمی و وزارتخانهها باید بسیار هوشیار و مواظب باشند كه از طرف آنها و زیرمجموعههایشان مواردی پخش نشود كه عقیده یك گروه یا مذهب را جریحهدار كند.
مولانا عبدالحمید ادامه داد: نكته دیگری كه حیاتی است و جا دارد مسئولان و رهبر معظم انقلاب بدان توجه كنند، آزادی مذهبی اهلسنّت است كه باید تأمین شود. ما میگوییم كه اگر كسی از قانون تخلف كرد، به ناامنی مبادرت ورزید و برخلاف قانون حركت كرد، باید تحت پیگرد قانونی قرار گیرد؛ امّا زمانیكه فعالیتهایمان در چارچوب قانون بود، نباید مورد تعرض و فشار واقع شویم. قانون اساسی بر آزادیِ تعلیم و تبلیغ عقیده تأكید كرده است و نباید عناصر افراطی و تندرو در بدنه حكومت نفوذ كنند و ارگانهای مختلف و مسئولان را برای سلب آزادی اهلسنّت تحت فشار قرار دهند.
وی افزود: مساجد، خانههای خدا هستند و ما افتخار میكنیم در برخی روستاهای اهلسنّت، حتی برای یك نفر شیعه، یك مسجد ساخته شده است. ما نیز به ساخت مساجد كمك میكنیم اما انتظار داریم كه در ساخت مساجد خود نیز آزادی داشته باشیم. اگر اهلسنّت در مركز كشور كه مركز فرهنگی، سیاسی و اقتصادی ماست مسجد داشته باشند، این امر مایه عزت نظام و شیعه خواهد بود.
امامجمعه اهلسنّت زاهدان خاطرنشان كرد: اهلسنّت دوست دارند از استقلال و تمامیت ارضی كشور دفاع كنند و در كنار برادران شیعه خود در یك سنگر كشته شوند. ما از رهبری نظام میخواهیم كه مسائل و محدودیتهای اهلسنّت و دغدغههای 31 ساله آنان را خودشان برطرف كنند. ما مصمم به ادامه راه اخوت و برادری هستیم و این وظیفه اسلامی و اعتقادی ماست.
مولانا عبدالحمید گفت: برگزاری سمینارهای هفته وحدت تأثیری ندارد؛ عملكرد مهم است. دوره شعار به پایان رسیده است. امام راحل سالها پیش از این گفته بود كه شعار را رها كنید و به شعور بیایید. شعار وحدت را بسیار سر دادهایم، حالا وقت آن است كه این شعارها عملی شود. به حرفهای افراد تندرو و افراطی كه نمیخواهند به اهلسنّت موقعیت داده شود، توجه نشود، آنها خیرخواه كشور و اسلام نیستند.
وی گفت: اگرچه توانایی ما محدود بوده است اما اجازه ندادهایم افرادی از اهلسنّت، اعتقادات برادران شیعه را جریحهدار كنند. ما حتی توهین به ادیان و مذاهب دیگر را جایز نمیدانیم و معتقدیم هر مطلبی باید در چارچوب استدلال و منطق مطرح شود. بنده طی سفرهایی كه به كشورهای اسلامی داشتهام، بارها بر رعایت حقوق اقلیتهای شیعه در آنجا تأكید كردهام.
ایشان در پایان تأكید كرد: من از مسئولان امر میخواهم تا كلمه شیعه و سنّی را از فرمهای استخدام بردارند؛ این فرمها بوی تفرقه میدهد. اسلام به دوستی و برادری تأكید كرده است و ما هم باید در همین مسیر حركت كنیم.
(جمعه 14 اسفند 1388)