حکم الکل از دیدگاه شریعت اسلامی چیست؟ بعنوان مثال اگر در داروها، عطر و ادکلن وجود داشته باشد یا اینکه بر لباس یا بدن بریزد حکم آن چیست؟
چه می فرمایند علمای دین در مسئله ذیل:
حکم الکل از دیدگاه شریعت اسلامی چیست؟ بعنوان مثال اگر در داروها، عطر و ادکلن وجود داشته باشد یا اینکه بر لباس یا بدن بریزد حکم آن چیست؟
الجواب باسم ملهم الصواب
الکل از اشیاء زیادی تهیه می شود بطور مثال از انگور، خرما، شراب، چوب، جو، عسل، آب آناناس، نمک، جوهر گوگرد، سولفات، تفاله ها،ء حبوبات و …
حال اگر الکل از انگور خام و خرما درست می شود معامله و استفاده از آن به اتفاق درست نیست ولی اگر از غیر این دو تهیه شود جهت مقاصد مشروع در صنائع شیمیایی، پژشکی، داروئی و صنعتی استفاده از آن طبق نظر فقهی احناف جایز است.
حضرت علامه مفتی محمد تقی عثمانی مدظله در جلد اول تکمله فتح الملهم:551/1به نقل از کتاب دائرة المعارف برطانیا آورده است که:
در این کتاب جدولی از مواد اساسی منبع تهیه الکل ها یافتم که از مواد اساسی الکل: عسل، شیرۀ انگور و خرما، دانه ها، جو، آب آناناس، جوهر گوگرد، سولفات، را نام برده است و نامی از انگور و خرما ذکر نکرده است.
ونیز بعد از توضیح حکم نجاست مشروبات و غیره در جلد سوم تکمله ص 608می نویسد:
با این توضیح حکم الکلهای نشه کننده alcohols که امروزه ابتلای عام گردیده اند واضح می شود زیرا از این الکلها در ترکیب و ساخت بسیاری از داروها، عطرها و فراورده های ترکیبی دیگر استفاده می شود (حال) اگر این الکلها از انگور و خرمای خام تهیه می شوند هیچ راهی برای حلال بودن وپاکی شان وجود ندارد و اگر از غیر انگور وخرما تهیه می شوند برای تهیه دارو و اغراض مباح دیگر بشرطی که به حد اسکار نرسند حکم آنها مطابق مذهب امام ابوحنیفه رحمه الله سهل است چون با موارد دیگر ترکیب می شوند و بنا به قول امام ابوحنیفه رحمه الله به نجاست آنها حکم نمی شود.
و بیشتر الکلهایی که امروزه در داروها، عطرها و غیره بکار برده می شوند از انگور و خرما تهیه نمی گردند، بلکه از حبوبات، پوسته، تفاله ها یا نفت و غیره تهیه می شود چنانکه در «باب بیع الخمر» کتاب البیوع: 1/551 ذکر کردیم (که در بالا ذکر شد) پس در صورت ابتلای عام، گنجایش عمل به قول امام ابوحنیفه رحمه الله وجود دارد. والله سبحانه اعلم بالصواب .
1- تکمله فتح الملهم: 608/3 کذا فی احسن الفتاوی: 95/2،484/8کتاب الاشربة
[مفتی] خدانظر رحمه الله
دارالافتاء حوزه علمیه دارالعلوم زاهدان
21/1/1378هـ ش