- سنی آنلاین - https://sunnionline.us/farsi -

گزارش هفدهمین همایش فارغ‌التحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان

Imageهمه ساله اواخر ماه رجب در دل عاشقان غوغایی بپاست، جاده‌های منتهی به شهر حافظان قرآن (زاهدان) مملو از تردد وسایط نقلیه است. گویی حسی نامریی و ناگفتنی، مردمان را با یكدیگر هم‌آوا كرده است و همگان را به این دیار می‌کشاند. از مساجد و نمازخانه‌های بین راهی در پنج وقت نماز، بوی عطرآگین و روح‌نواز ترنم الله‌اکبر می‌تراود و خیل عظیم نمازگزاران، در صفوف فشرده با خدای خود در راز و نیازند و خواهان آن که سفرشان در راه او و برای او باشد.

 چون مقصود عروج روح و جان به ملأاعلی و دیار جانان است، تمایزها از بین رفته است. مرد و زن، پیر و جوان، همه و همه در تکاپویند تا هرچه زودتر به سرمنزل مقصود برسند.

در زاهدان و مکی خوشنام، اما حال و هوایی دیگر است. درب‌های ورودی بر مهمانان گشوده شده و فضای سلاماً سلاماً حاکم است. گویی اینجا کینه و عداوت بی‌معنا گشته و جایش را به صفا و صمیمیت داده است. هر کس دیگری را با چهره‌ای باز و لبی خندان در آغوش می‌کشد ـ انگار دو دوست دیرینه بعد از اینکه گذشت زمان سالها آنان را از هم جدا کرده و داغ فراق را بر سینه‌شان نهاده است، با هم  ملاقات می‌کنند ـ حال آنکه در تمام عمر نه همدیگر را دیده‌اند و نه از یکدیگر شناختی دارند و تنها رابط و معرفشان دین است و بس.
هنوز چند روزی به مراسم مانده است که برخی از مهمانان قدم بر دیده میزبانان نهاده‌اند و در انتظار شروع همایش لحظه‌شماری می‌کنند.
محل استقبال مهمانان (قبل از شروع همایش ) مسجد (نام آشنای) مکی و فضای حوزة علمیة دارالعلوم زاهدان است. پذیرایی ابتدایی مهمانان سلامی است و تحیتی و لبخندی و سبدی از محبت و آنگاه کارت ویژة مهمانان و چایی و شیرینی و … .
پرسنل پذیرایی از مهمانان، برای چند روزی با خواب، آرامش و راحت خداحافظی کرده‌اند و براستی چه آرامش و راحتی بهتر، لذیذتر و گواراتر از پذیرایی مهمانان خدا و رسول!
محبت، ایثار و از خودگذشتگی اینجا حرف اول را می‌زند. شاید بارها شاهد باشی که مهمان جهت همکاری با میزبان آستین همت را بالا زده و خود را میزبان انگاشته است و سایر مهمانان را پذیرایی می‌کند.
و اما مصلای بزرگ اهل‌سنت زاهدان ـ  محل اصلی برگزاری همایش ـ در و دیوارهایش در انتظاری سخت و جان‌فرسا جهت پذیرایی راهیان نور به سر می‌برند. جوانان خستگی‌ناپذیر زاهدان روزهاست که ندای پیشوای مذهبی‌شان شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید ـ حفظه‌الله ـ را با جان و دل لبیک گفته شبانه‌روز در تلاش و تکاپویند.
در اینجا فقط و فقط خورشید است که با طلوع و غروبش شب و روز را از هم جدا می‌کند، ورنه کار آماده‌سازی محل برگزاری همایش وقفه‌ای ندارد. شب هنگام که همگان در خواب خوش فرورفته‌اند، کار آماده‌سازی محل برگزاری همایش بدون هیچ وقفه‌ای پیش می‌رود.
كم کم به موعد برگزاری همایش نزدیک می‌شویم و شاهد تشریف‌فرمایی عدة زیادی از مهمانان هستیم.
مسجد مکی و دارالعلوم زاهدان الان مملو از شیفتگان است. حضور بیش از حد مهمانان، مسئولین برگزاری را بر آن می‌دارد تا جلساتی فوق‌العاده جهت استفادة بهینة مهمانان برگزار نمایند.
شاید از محفل «طنین بلبلان» که بعد از نماز عصر روز چهارشنبه در صحن حوزه برگزار شد و تا نماز عشا ادامه داشت، بتوان به عنوان یکی از متنوع‌ترین برنامه‌های خارج از وقت همایش فارغ‌التحصیلی نام برد. در این جلسه که برگزارکنندگان آن به علت استقبال زیاد مهمانان مجبور شدند قسمت پایانی آن را (بعد از نماز مغرب تا عشا) در مسجد برگزار نمایند. قرائت‌ها و سرودهای متنوعی اجرا شد که تحسین همگان را برانگیخت.
و اینک انتظار به سر رسیده است و مصلای بزرگ اهل‌سنت زاهدان ورودی‌هایش را بر روی همگان گشوده است. مهمانان گروه گروه وارد می‌شوند. حصاری كوتاه قامت مصلا را از میانه به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم کرده است. مهمانان به مجرد ورود در حالی که کارت ویژة مهمانان را در دست دارند به قسمت جنوبی هدایت می‌شوند. جایی که محل اقامت دو روزة آنان است تا در اوقات برگزاری برنامه‌های مراسم به استفاده از برنامه‌ها بپردازند و در اوقات تنفس همانجا پذیرایی شده و به استراحت بپردازند.
محل دیگری در سمت غربی مصلا به چشم می‌خورد. برای ورود به این محل که نزدیکترین مکان به جایگاه است، کارتی ویژه لازم است که از طرف ستاد برگزاری همایش به مهمانان ویژه از جمله علما و شخصیت‌های برجسته و فرهیخته داده می‌شود.
 هر چند هنوز همایش رسماً آغاز نشده است، اما شلوغی صحن مصلا واقعاً حیرت‌انگیز است. حضور مهمانان از نقاط مختلف با لباس‌ها و پوشش‌های متفاوت و قومیتها و زبانهای گوناگون برای هر بیننده‌ای جالب توجه است.
و سرانجام هفدهمین همایش بزرگ فارغ‌التحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان، رأس ساعت 9 صبح روز پنج‌شنبه دهم مردادماه 1387 با تلاوت آیاتی از کلام الله مجید آغاز گردیده و برنامه‌ها و سخنرانی‌های نخستین نشست آن تا نماز ظهر ادامه می‌یابد.
سخنرانان نشست صبح: مولانا احمد نارویی دبیر همایش و معاون اداری دارالعلوم زاهدان، مجتبی امتی به نمایندگی از طلاب فارغ‌التحصیل، فرماندار زاهدان، حافظ محمدكریم صالح از فعالان جماعت دعوت و تبلیغ، آقای هاشمی از دفتر نمایندة رهبری در امور اهل‌سنت، و آقای كمالی استاد حوزة علمیه محمدیة اهل‌سنت تالش به نمایندگی از شیخ محمدشافی قریشی از علمای برجستة تالش استان گیلان.
در پایان این نشست از حافظان قرآن فارغ‌التحصیل در این سال تحصیلی تجلیل و جوایزی به آنان اهدا می‌گردد.
متصل بعد از پایان این نشست، از مهمانان به صرف نهار دعوت می‌شود و پس از صرف نهار نوبت نماز و استراحت است. مهمانان پس از نهار و نماز و استراحت برای استفاده از ادامة برنامه‌ها طی دو نشست بعدازظهر و شب آماده می‌شوند.
سخنرانان نشست بعدازظهر: مولانا محمدحسین گرگیچ امام‌جمعة آزادشهر استان گلستان و مدیر حوزة علمیة اهل‌سنت گالیكش، دكتر مجاهد استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی سیستان و بلوچستان، مولانا شهاب‌الدین شهیدی از علمای برجستة خراسان و استاد حوزة علمیة احناف خواف، جناب آقای سید معروف صمدی نمایندة اسبق مردم سنندج، دیواندره و كامیاران در مجلس شورای اسلامی، مولوی عبدالعزیز حنفی از علمای جوان و فعال تركمن‌صحرا از سمین‌شهر استان گلستان، و شیخ اسحاق انصاری امام‌جمعة هرم كاریان استان فارس.
سخنرانان نشست شب: جناب آقای عبدالعزیز سلیمی مترجم و پژوهشگر و از علمای اهل‌سنت استان كرمانشاه، شیخ عبدالباعث قتالی امام‌جمعة اهل‌سنت بندرعباس، استاد فریدون سپری نویسنده و پژوهشگر برجسته و از شخصیت‌های فرهیخته و نخبة اهل‌سنت استان كرمانشاه، و شیخ‌الحدیث مولانا محمدیوسف حسین‌پور مدیر حوزة علمیة عین‌العلوم گشت سراوان و از علمای طراز اول بلوچستان.   
برنامه‌های روز اول همایش با ادای نماز عشا به پایان می‌رسد و قسمت شمالی مصلا (که مردم زاهدان در آن هستند) خالی می‌شود، اما در قسمت جنوبی (قسمت مهمانان) آنقدر ازدحام زیاد است که راه رفتن را مشکل کرده است. مهمانان بعد از صرف شام به استراحت می‌پردازند. جمعه یازدهم مردادماه یکهزار و سیصد و هشتاد و هفت خورشیدی دومین و آخرین روز همایش فارغ‌التحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان و زمان برگزاری مهمترین نشست آن است.
سخنرانان روز دوم و نشست پایانی همایش: ابراهیم آبیل (رودینی) به نمایندگی از طلاب فارغ‌التحصیل، علامه كاك حسن امینی از علما و اندیشمندان برجستة اهل‌سنت كرد و رئیس سازمان مكتب قرآن كردستان، مهندس پیمان فروزش نمایندة مردم زاهدان در مجلس شورای اسلامی، شیخ اسامه عبدالكریم الرفاعی از شخصیت‌های برجستة علمی جهان اسلام از كشور سوریه و تنها مهمان خارجی و ویژة همایش، و شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید مدیر دارالعلوم زاهدان و رئیس شورای هماهنگی مدارس دینی اهل‌سنت استان سیستان و بلوچستان و همچنین رئیس هفدهمین همایش فارغ‌التحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان كه سخنران مراسم اختتامیه همایش بود.   
از همان لحظات شروع برنامه، مصلا مملو از جمعیت است. مردم زاهدان و حومه برای رسیدن به مصلا سخت در تلاشند؛ زیرا تجربه این حقیقت را برایشان ثابت کرده است که اگر اندکی دیرتر بجنبند جایی در مصلا نخواهند یافت و مجبوراند سجادةشان را بر روی آسفالت گرم و سوزان خیابانهای اطراف مصلا پهن کنند.
هنوز مدت‌زمان زیادی از آغاز برنامه نگذشته است که ظرفیت صدهزار نفری مصلا تکمیل می‌شود، و هر چه به پایان برنامه نزدیکتر می‌شویم خیابانهای اطراف مصلا شلوغ و شلوغ‌تر می‌شوند.
کم‌کم به لحظات پایانی برنامه نزدیک می‌شویم و باید به استماع خطبه‌های جمعه بنشینیم. اما قبل از آن، مراسم عمامه‌گذاری فارغ‌التحصیلان دارالعلوم زاهدان و تقدیر از آنان انجام می‌شود. اسامی فارغ‌التحصیلان به ترتیب الفبای فارسی خوانده می‌شود و بر سر هر کدام توسط یکی از شخصیتهای حاضر در جایگاه دستار فضیلت نهاده می‌شود و حاضرین با تکبیرهای بلند از آنان تجلیل و قدردانی می‌کنند.
بعد از پایان همایش، جوانان خستگی‌ناپذیر ستاد انتظامات و پذیرایی هفدهمین همایش فارغ‌التحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان مهمانان را در یک چشم به هم زدن پذیرایی می‌کنند و حال نوبت جاده‌هاست تا شاهد برگشت خیل عظیم شرکت‌کنندگان این همایش بزرگ معنوی و ایمانی باشند.

گزیدة برخی سخنرانی‌های همایش 

   شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید: از كسانی که مانع شرکت مهمانان خارجی در این همایش شدند گلایه دارم

 
شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید که سخنران مراسم اختتامیة همایش بود، سخنان خود را با تلاوت آیة «و وصّی بها إبراهیم بنیه و یعقوب یا بنیّ إنّ الله اصطفی لکم الدین فلا تموتن إلا و أنتم مسلمون» و قرائت آخرین حدیث كتاب صحیح بخاری «کلمتان خفیفتان علی اللسان، ثقیلتان فی المیزان، حبیبتان الی الرحمن: سبحان الله و بحمده، سبحان الله العظیم» آغاز کرد، و گفت: بنده عرض سلام دارم خدمت تک تک مهمانان گرامی، مردم عزیز و شرکت‌کنندگان در این محفل نور و محفل علمی و ایمانی. نمی‌دانم با چه زبانی از شما مردم دین‌دوست و خداجوی تشکر کنم. از پروردگارم می‌خواهم که با عفو، بخشش و رحمتش از شما تشکر کند.
مدیر دارالعلوم زاهدان در بخش اول سخنانش از نعمت‌های الهی یاد كرد و به پایبندی به احكام دین و اصلاح اعمال و اخلاق و دوری از منكرات و معاصی تأكید كرد.
وی اظهار داشت: الله رب العزت بر ما منت بسیار گذاشته و احسان‌های بی‌شماری در حق ما کرده است و ما همواره باید از نعمتهای الله رب العزت یاد کنیم: «یا أیّها النّاس اذکروا نعمت الله علیکم». این خطاب خداوند متعال به همة انسانها با هر تفکر و برداشتی است تا همواره از نعمتهای الهی یاد کنند.
خداوند نعمت آخرین پیامبر، آخرین کتاب و آخرین دین ـ اسلام ـ را كه کاملترین نعمتهایند، برای هدایت و رستگاری ما فرستادند. همه انسانهای دنیا غرق در نعمتند، اما نعمتی که خداوند به مسلمانان داده با هیچ نعمتی قابل مقایسه نیست؛ زیرا نعمت‌های دنیوی فانی‌اند، اما دولت و سرمایة دین و ایمان و نعمت خدا و رسول فناناپذیراند.
این پیشوای برجستة مذهبی اهل‌سنت خاطرنشان كرد: بنده با تأکید به شما عرض می‌کنم كه نسبت به امور دین خود اهتمام بورزید و هوشیار باشید تا مبادا به دینتان آسیبی وارد شود. به هر بخشی از زندگی‌تان آسیبی برسد قابل جبران و تحمل است، اما آسیبی كه به دینتان وارد شود، خسران دنیا و آخرت را در پی دارد.
امام‌جمعه اهل‌سنت زاهدان گفت: متأسفانه امروز امت با معضل بزرگی به نام سستی در نماز مواجه است که در اثر آن دچار مشکلات و آزمایش‌های گوناگونی از سوی خداوند متعال شده است. تمام منکراتی که امروزه در بین امت جریان دارند، بر اثر کوتاهی در نماز پدید آمده‌اند. خشوع و خضوع که شرط قبولیت نماز است، به شدت رنگ باخته است.
ایشان در فرازی دیگر از سخنانش فرمود: زندگی خود را با قرآن و سنت تطبیق بدهید. توجه داشته باشیم که از سوی ما مخالفتی با خدا و رسول انجام نگیرد. باارزش‌ترین دارایی و سرمایه شما دین است، در راه دین از بذل جان و مال خویش دریغ نورزید. سروران ثروتمند به ادای زکات توجه کنند؛ چرا كه در قرآن بعد از نماز به ادای زكات تأکید شده است.
امروزه متأسفانه فرایض، واجبات و سنن مؤکده و غیر مؤکده مورد توجه قرار نمی‌گیرند و به مستحبات توجه نمی‌شود.
شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید خطاب به جوانان فرمود: توصیة من به تمام جوانان عزیز این است که نافرمانی والدین خود را نکنند. به یاد داشته باشید که فرزندان شما زمانی مطیع شما خواهند بود که شما فرمانبردار پدر و مادر خود باشید. وقتی حقوق پدر و مادر ضایع شود، دینی باقی نمی‌ماند.
امروزه متأسفانه حقوق همسایه و خویشاوندان ضایع می‌شود. اسلام تمام این حقوق را مراعات کرده است. اگر ما به مراعات این امور نپردازیم، این مشکل خود ماست نه مشکل اسلام، این لکه در چهرة ماست نه در چهرة اسلام. اسلام حتی حقوق حیوانات و جنگلها و مراتع را رعایت کرده است. اسلام دین جامعی است که در تمام شئونات زندگی دارای برنامه است.
مراسم عروسی ما باید مطابق با برنامه‌های اسلام برگزار شوند نه مطابق با شیوه‌های غربی. نباید در مراسم شادی  برنامه‌های موسیقی و رقص باشد. باید ما از مسائلی که به دین ما ضرر وارد می‌کند، بپرهیزیم.
مولانا عبدالحمید بدحجابی را یکی از معضلات جامعة امروز برشمرد و گفت: بدحجابی ضربة مهلکی به دین است و زنان باید به این امر توجه داشته باشند. پیشرفت این نیست که ما پیرو فرهنگ و تمدن غربی باشیم، بلکه پیشرفت واقعی آن است که ما پیرو تمدن اسلام باشیم که در مدینة منوره پایه‌گذاری شد.
و این را بدانید که دین از رعایت نکردن حقوق‌الله وحقوق‌العباد ضربه می‌خورد. عزت، مال و آبروی مردم بسیار مهم است، آبروی مردم را نریزید.
این پیشوای برجستة مذهبی اهل‌سنت خاطرنشان كرد: توصیه من به شما مردم اهل‌سنت که بیشتر در حاشیة کشور ساکن هستید، این است که خود را از نظر علمی با تلاش و کوشش فراوان به جایی برسانید که برادران تهرانی، اصفهانی و شیرازی و دیگر مرکزنشینان رسیده‌اند. به وضعیت علمی، تحصیلی و دینی فرزندانتان بیش از پیش اهمیت بدهید.
ریاست محترم شورای هماهنگی مدارس دینی سیستان و بلوچستان در قسمتی دیگر از سخنانشان اظهار داشت: در کشور ما وجود برادران اهل سنت و اهل تشیع در کنار هم یک امتحان الهی و مایة خیر است. خداوند می‌خواهد ما را بیازماید که با وجود یکسری اختلافات جزئی چگونه حقوق یکدیگر را رعایت می‌کنیم. ما با یکدیگر مشترکات زیادی داریم، بنابراین باید به شکلی مسالمت‌آمیز، با ایثار و گذشت و در کنار هم زندگی کنیم. امت و ملتی که ایثار و گذشت نداشته و خودخواه و تمامیت‌خواه باشد، در دنیا سربلند نخواهد شد. ما واقعاً نسبت به برادران شیعة خود خیرخواه هستیم. ما هم‌وطن و یار و یاور یکدیگر هستیم.
مولانا عبدالحمید گفت‌: اهل‌سنت با حکومت همکاری می‌کنند. در هر دور از انتخابات، وقتی آمار گرفته می‌شود، این مطلب محرز می‌شود که درصد مشاركت اهل‌سنت در انتخابات بسیار بالا بوده است. برای اهل‌سنت کشور، وحدت و امنیت ملی بسیار پراهمیت است، چرا که در صورت به خطر افتادن وحدت و امنیت ملی همه متضرر می‌شوند.
امام‌جمعة اهل‌سنت زاهدان در خصوص خواسته‌های جامعة اهل‌سنت از مسئولان و دولتمردان نظام جمهوری اسلامی اظهار داشت: خواسته‌های ما مطابق با قوانین شرعی و قانون اساسی است. ما نه تمامیت‌خواه هستیم نه زیاده‌خواه. ما انتظار اخوت و برادری و برابری داریم. خواستة ما این است که بین شیعه و سنی عدالت و برابری برقرار شود. وقتی مسئولین از ما انتظار پیروی و اطاعت دارند، این انتظار را نیز ما از آنان داریم که با همان چشمی که به سوی شیعه نگریسته می‌شود، به سوی اهل‌سنت نیز نگریسته شود. ما این سخنان را با انگیزة خیرخواهی نسبت به این نظام عرض می‌كنیم.
وی در ادامه افزود: دومین انتظار ما كه عین اخوت و عین تعقل است، این است که حرمت مقدسات ما شکسته نشود. خداوند گواه است که تا جایی که سخن ما پذیرفته شود، اجازة توهین به شیعه را نمی‌دهیم.
سومین انتظار ما این است که آزادیی که قانون اساسی برای ما قائل شده در همة زمینه‌ها حفظ شود و در تحقق آن اعمال سلیقه نشود. انتظار ما از مقام معظم رهبری که رهبر همة ملت ایران است، این است که به این امور رسیدگی نمایند. تقاضای عموم اقشار جامعة اهل‌سنت این است که دخالتی در امور مذهبی‌شان صورت نگیرد. آری نظارت حق حاكم است كه از راه دور انجام می‌شود، اما نباید از نظارت فراتر رفت و به مداخله در امور مذهبی اهل‌سنت پرداخت كه این مخالف قانون اساسی و حقوق شهروندی است.
ایشان مصوبة شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر تشكیل شورای برنامه‌ریزی مدارس دینی اهل‌سنت كشور را نقض آشكار قانون اساسی و گامی در راستای دخالت در امور مذهبی اهل‌سنت عنوان كرد و خواستار الغای این مصوبه شد.
رئیس هفدهمین همایش فارغ‌التحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان از كسانی که مانع شرکت و حضور مهمانان خارجی در این همایش شدند گلایه كرد و گفت: گلایة ما از مسئولین امر این است که در سالهای گذشته مهمانانی از کشورهای خارجی و اسلامی در این همایش حضور می‌یافتند، اما مهمانانی كه برای شركت در همایش امسال اعلام حضور كردند متأسفانه برای آمدن به ایران با مشکلاتی مواجه شدند و از حضور آنها در این همایش جلوگیری شد. من باید این نکته را مورد تأکید قرار دهم که حضور مهمانان و شخصیت‌های برجسته‌ای از جهان اسلام در این همایش در سالهای گذشته در جهت تقریب و وحدت امت اسلامی بوده است. با این حال متأسفانه برخی‌ها اعمال سلیقه کرده و عنوان داشتند که این جلسه غیرقانونی است و مشکلاتی را در مسیر برگزاری آن به وجود آوردند. انتظار ما این است که مسئولین امر جلوی کسانی را که می‌خواهند بر اهل‌سنت فشار وارد کنند، بگیرند.

شیخ اسامه عبدالکریم الرفاعی: آینده در قلمرو اسلام و حق و حقیقت است

شیخ اسامه عبدالکریم الرفاعی با ابراز خرسندی و عرض تبریک به مناسبت برگزاری همایش فارغ‌التحصیلان دارالعلوم زاهدان و حضور در اجتماع ایمانی مسلمانان ایران، سخنان علامه کاک حسن امینی ـ سخنران پیش از خود را در خصوص مسائل و مشكلات پیش روی جامعة اسلامی با مورد اهل‌سنت ایران ـ را تأیید کرد و با استناد به حدیث «مثل المؤمنین فی توادهم و تعاطفهم و تراحمهم كمثل الجسد الواحد إذا اشتکی منه عضو تداعی له سائر الجسد بالحمی و السهر» مسلمانان را شریک غم و شادی یکدیگر دانست.
این اندیشمند برجستة اهل كشور سوریه در ادامه اظهار داشت: برادران گرامی! آنچه امروزه افكار ما را به خود مشغول كرده، وضعیت مسلمانان است. همه فكر می‌كنند چرا حال مسلمانان چنین است؟ چرا دشمنان تا این حد جرأت پیدا كرده‌اند و از هر طرف بر مسلمانان حمله‌آور شده‌اند؟ امروزه شكوة مشترك مسلمانان زیاد بودن مشكلات است. من به یكی دو مشكل به اختصار اشاره می‌كنم. عزیزان گرامی! مهمترین مشكل ما این است كه در دلهای ما محبت الله و رسول‌الله كم رنگ شده است. شما چه فكر می‌كنید كه آیا صحابه می‌توانستند بدون محبت فوق‌العاده نسبت به الله و رسولش این قلمرو پهناور را در جهان فتح كنند و كارهای بزرگی انجام دهند؟ به طور مثال شما به یك واقعه توجه فرمایید: زنی از صحابیات و یاوران پیامبر اسلام صلی‌الله علیه وسلم در جنگ احد شایعة شهادت آن‌حضرت صلی‌الله علیه وسلم را می‌شنود. این زن بی‌تاب شده و بی‌درنگ به سوی میدان جنگ می‌شتابد. در میان اجساد شهدا به جست‌وجو می‌پردازد. جسد به‌خون‌غلطیده‌ای را به او نشان می‌دهند و می‌گویند این فرزند توست! زن آشفته می‌پرسد: رسول‌الله صلی‌الله علیه وسلم كجاست؟ شهید دیگری را به او نشان می‌دهند و می‌گویند این جسد برادر توست! زن می‌گوید: من از حال رسول‌الله صلی‌الله علیه وسلم از شما می‌پرسم! شهید سومی را به او نشان می‌دهند و می‌گویند این جسد شوهر توست! زن بار دیگر می‌گوید: به من از حال رسول‌الله خبر دهید، ایشان كجا هستند؟ در این میان چشمش به سیمای مبارك رسول‌الله صلی‌الله علیه وسلم می‌افتد كه سالم هستند، به سوی آن‌حضرت می‌شتابد، گوشة لباس ایشان را می‌گیرد و جملة تاریخی‌‌ای را به زبان می‌آورد: «كُلُّ مصیبة دونَك جَلَلٌ یا رسولَ الله»؛ ای پیامبر خدا! با بودن تو هر مصیبتی ناچیز و تحملش آسان است. همه ما احساس می‌كنیم كه در دلهای ما كمبود محبت وجود دارد. چه كار كنیم تا این محبت در قلبهای ما احیا گردد. در این خصوص باید این راهكارها را اختیار كنیم: 1ـ كثرت ذكرالله، 2-كثرت درود و صلوات بر آن‌حضرت صلی‌الله علیه وسلم، 3- تلاوت قرآن، 4- همنشینی با علمای ربانی. با استفاده از این راهكارها محبت الله و رسولش در دلهای ما ارتقا می‌یابد.
شیخ اسامه الرفاعی در ادامه اظهار داشت: برادران عزیز! اینك دستم را بر زخمی دیگر می‌گذارم. امروز زنان و مردان و جوانان حالت مسلمانان را در جبهه‌های نبرد علیه اشغالگران و متجاوزان می‌بینند كه مسلمانان از نظر نظامی مغلوب دشمنان شده‌اند. در افغانستان و فلسطین دشمنان از نظر نظامی غالب هستند. با مشاهده این اوضاع یأس و ناامیدی بر مسلمانان مستولی می‌شود. اما سروران گرامی ما هر چه از دست بدهیم، جوانان ما شهید شوند، سرزمینهای ما اشغال شوند، باز هم اگر ما بر ایمان ایستادگی داشته باشیم و به ارزشهای اخلاقی متمسك باشیم هیچ باكی نیست. در این خصوص یك مثال تاریخی ذكر می‌كنم. زمانی كه مغولان و تاتارها به جهان اسلام هجوم آوردند، شهرها یكی پس از دیگری سقوط می‌كرد. سرانجام مركز جهان اسلام، بغداد، نیز سقوط كرد. علامه ابن‌اثیر، مؤرخ معروف و صاحب كتاب الكامل، می‌نویسد: یك تا دومیلیون نفر در بغداد كشته شدند. هیچ كس فكر نمی‌كرد بار دیگر مسلمانان بر تارك گیتی بدرخشند و عزت ازدست‌رفته‌شان دوباره برگردد. علامه ابن‌خلدون، جامعه‌شناس معروف مسلمان، می‌گوید: قاعده و سنت تاریخی این است كه هرگاه ملتی در جبهة نظامی شكست می‌خورد، ارزشهای خود را از دست می‌دهد و مقلد و پیرو ملت غالب قرار می‌گیرد، اما امت اسلامی از این قاعده مستثنا است؛ چنانكه وقتی تاتارها بر جهان اسلام چیره شدند داعیان و ربانیان امت همت گماشتند و دعوت اسلام را در میان تاتارهای فاتح منتشر كردند تا اینكه آنان در مقابل داعیان اسلام مغلوب و پیرو دین اسلام شدند باورهای خود را رها كردند. این‌گونه ملتی كه از نظر نظامی غالب شده بود بالآخر در مقابل داعیان اسلام مغلوب گشت. این غلبه به بركت قرآن مجید و دعوت الی الله و دین اسلام بود. آنچه كه دربارة شكست خوردن مسلمانان از نظر نظامی و پیروزی آنها از نظر فرهنگی گفته شد اینها نكاتی هستند كه دشمنان آنها را می دانند آنها تاریخ ما را می‌خوانند و باور دارند كه این امت به جایگاه اصلی‌اش بازمی‌گردد. لذا  با توجه به معلومات گذشته و تاریخی اینها جنگ‌های دیگری را راه انداختند و با راه‌اندازی جنگ‌های فرهنگی و تهاجم فرهنگی از طریق رسانه‌ها، مجلات و وسایل ارتباطی، می‌خواهند ما را در اعتقادات و باورهای‌مان دچار شك و تردید كنند. می‌خواهند به اعتقاد و ایمان ما شبیخون بزنند. می‌خواهند در ذهن جوانان ما نسبت به دین ایجاد شك كنند. ما را دربارة ارزشهای اخلاقی‌مان مشكوك كنند. با تیرهای فساد فكری، فساد اندیشه، فساد تمدن، نهاد خانواده را نشانه گرفته‌اند و می‌خواهند شیرازة آن را دچار ازهم‌گسیختگی كنند. لذا اگر ما می‌خواهیم به گذشتة باعزتمان برگردیم و مجدداً پیروز و سربلند شویم، راهی نیست جز اینكه به حقایق ایمانی چنگ بزنیم. در این خصوص آنچه شایان ذكر است اینكه نسبت به زنان و دختران و جوانان خیلی حساس باشیم. نسبت به نهاد خانواده حساس باشیم. از زنان و جوانان حفاظت كنیم. نگذاریم ایمان در دلهایشان به خطر بیفتد. نگذاریم در باب عقیده و فرهنگ دینی و اخلاق اسلامی دچار شك شوند. ببینید یك تا دو میلیون نفر در بغداد كشته می‌شوند اما داعیان اسلام ناامید نمی‌شوند، دست روی دست نمی‌گذارند، بلكه با تلاش و جانفشانی جلوی تهاجم فرهنگی را گرفتند و بالآخره غالب آمدند.
شیخ اسامه عبدالکریم الرفاعی در پایان از شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید و بقیه علما و حضار تشكر و قدردانی كرد و گفت: برادران سوری شما دستهایشان در دستهای شما و قلبهایشان با شماست. آنچه ما را به هم پیوند می‌دهد كلمة «لا اله الا الله، محمد رسول‌ الله» و قرآن و اسلام است. لذا هرگز مایوس نشوید. دلیلی برای ناامیدی وجود ندارد چرا كه ما با قرآن متصل و با خدا مرتبطیم. ان‌شاءالله آینده در قلمرو اسلام و حق و حقیقت است.    

علامه کاک حسن امینی: مذهب خط قرمز ماست و ما در مسائل دینی و مذهبی دخالت از جانب هیچ کس را نمی‌پذیریم

علامه کاک حسن امینی، از علمای برجستة اهل‌سنت كرد و رئیس سازمان مكتب قرآن كردستان، در ابتدای سخنان خود گفت: ما اهل‌سنت ایران بر این باور نیستیم که از بیگانگان یاری بطلبیم. ما می‌خواهیم مسائل‌مان را خودمان حل کنیم. ما خواهان آرامش و آسایش در کشور هستیم. هر عملی چه از داخل و چه از خارج کشور که باعث تشنج و درگیری در کشور شود، مورد تأیید ما نیست.
ایشان در ادامه با اشاره به صلح حدیبیه که پیامبر اسلام به خاطر مصلحت امتیازات بسیاری را به مشرکین دادند، گفت: همة ما می‌دانیم که دنیای استبداد و کفر جهانی در پی بهانه برای برهم زدن امنیت کشورهای اسلامی و تکه تکه کردن آنهاست. لذا مسئولین ما نباید کاری بکنند که بهانه به دست کشورها و قدرتهایی بیفتد که دنبال بهانه می‌گردند.
علامه امینی اظهار داشت: اهل‌سنت ایران که در حال حاضر اكثریت دوم جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و دور تا دور کشور سکونت دارند، سالها و قرنهاست که با برادران شیعه به صورت مسالمت‌آمیز زندگی کرده‌اند و الحمدلله تا به حال مشکل مهم و حادی بینشان پیش نیامده است. در قانون اساسی کشور ما که محور همة آحاد ملت و مذاهب اسلامی است، آمده است: لازم است که ملت مسلمان با انتخاب مسئولین مؤمن و کاردان و نظارت مستمر بر کار آنان به طور فعالانه در ساختن جامعه‌ای اسلامی مشارکت نمایند. به امید اینکه در بنای جامعة نمونه و اسوه که بتواند الگو و گواه صادقی برای مردم جهان باشد، موفق گردند. در اصل 12 قانون اساسی در رابطه با حقوق مسلمانان اهل‌سنت آمده است: «مذاهب دیگر اسلامی اعم از حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی (چهار مذهب فقهی اهل‌سنت) و زیدی دارای احترام کامل می‌باشند و پیروان این مذاهب در انجام مراسم دینی طبق فقه خودشان آزادند و در تعلیم و آموزش و تربیت دینی و احوال شخصیه و دعاوی مربوط به آن رسمیت دارند». اما با این وجود گهگاهی دستورات و مصوباتی می‌بینیم که خلاف صریح این قانون هستند. در اسلام  برتری بین اقوام نسبت به اقوام دیگر وجود ندارد: «یا ایها النّاس انّا خلقناکم من ذکر و أنثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا انّ أکرمکم عندالله أتقاکم». الحمدلله در قانون اساسی کشورمان آمده است: «مردم ایران از هر قوم و قبیله که باشند، از حقوق مساوی برخوردارند و رنگ، نژاد، زبان و مانند اینها سبب امتیاز نخواهد بود». با توجه به این موارد، قانون اساسی به شما برادران سنی بلوچ و ما برادران سنی شافعی کرد و بقیة مذاهب در ایران اجازه داده که حوزه‌ها و مراكز دینی خودمان را داشته باشیم، به دلیل اینکه رسمیت داریم. نماز، روزه و تمام شعایر دینی ما مطابق فقه خودمان رسمیت دارد. هیچ حاکمیتی نمی‌تواند بگوید شما برای چه این طور نماز می‌خوانید و برای چه آن طور روزه می‌گیرید. وقتی چیزی رسمیت داشت دیگر از آن سؤال نمی‌شود و قابل سؤال نیست. اگر کسانی به نام مسئول و حاکم در این حکومت، در مسئلة تعیین مدرس، تعیین برنامة درسی، تعیین ائمة جمعه و جماعات و هر چه مربوط به مذهب است، دخالت کند خلاف این قانون عمل کرده‌اند. اصل 113 قانون اساسی می‌گوید: «پس از رهبری، رئیس‌جمهور عالی‌ترین مقام رسمی کشور است و مسئولیت اجرای قانون اساسی و قوة مجریه را جز در اموری که به رهبری مربوط می‌شود، به عهده دارد». از این رو رئیس‌جمهور مسئول اجرای قانون اساسی است؛ لذا ما انتظار داریم که آقای احمدی‌نژاد یا هر رئیس‌جمهور دیگری پس از ایشان می‌آید، در جهت اجرای اصل 12 قانون اساسی که به اهل‌سنت آزادی مذهبی می‌دهد کار کند. ولی متأسفانه بر خلاف انتظار ما و بر خلاف تصریح این اصل قانون، می‌بینیم که مصوبه‌ای در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب می‌شود که در آن مصوبه گفته می‌شود که مدارس علوم دینی اهل‌سنت باید تحت نظارت نمایندگان ولی‌فقیه و علمای شیعه اداره بشوند. من کاری به خوبی یا بدی‌اش ندارم، بلکه سخنم در مورد قانونی بودنش است. شخص رئیس‌جمهور كه مجری و پاسدار قانون اساسی است چطور باید مصوبه‌ای را تصویب كند كه بر خلاف یکی از مواد قانون اساسی است. رئیس‌جمهور مجری قانون اساسی است نه ملغاكنندة آن.
وی در ادامه گفت: ما اهل‌سنت قبول نمی‌کنیم که دخالتی که مخالف دین و قانون اساسی است در مسائل مذهبی ما صورت بگیرد. بنده همچون سایر اهل‌سنت معتقدم كه مذهب خط قرمز ماست و ما در مسائل دینی و مذهبی کوتاه نمی‌آییم و دخالت از جانب هیچ کس را نمی‌پذیریم.
علامه كاك حسن امینی در پایان اظهار داشت: آخرین حرفم با خود شما برادران اهل‌سنت است که اجازه ندهید در بین شما تفرقه ایجاد شود. هر حرکت و جریانی، ولو با خواندن آیه و یا حدیثی، بخواهد بین مسلمانان اختلاف ایجاد کند آن شخص دوست‌دار اهل‌سنت و مسلمانان نیست.

مولانا شهاب‌الدین شهیدی: اخلاص و للهیت عالمان دین، مهمترین عامل رونق و پیشرفت مدارس دینی و حفاظت از دین بوده است

مولانا شهاب‌الدین شهیدی به نمایندگی از جامعة روحانیت استان خراسان و مردم متدین این سرزمین، برگزاری جلسه ختم صحیح بخاری و همایش فارغ‌التحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان را به محضر شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید، اساتید، طلاب، فارغ‌التحصیلان و عموم مردم سیستان و بلوچستان و جامعة اهل‌سنت تبریک و تهنیت عرض کرد. وی در ادامه به اهمیت و جایگاه علم و علما اشاره کرد و گفت: خداوند به حبیب خود پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم دستور می‌دهد که بگو: «قل رب زدنی علما». این در حالی است که خداوند در هیچ جای دیگر به دعای ازدیاد نعمت‌های دیگر اینگونه ترغیب نفرموده و دستور نمی‌دهد، و این خود بیانگر جایگاه و مقام والای علم است که انسان مؤمن می‌تواند وجود خود را با آن بیاراید.
استاد حدیث حوزة علمیة احناف خواف شرافت انسان‌ها را در كسب علم و جهالت را بدترین عیب جامعة بشری دانست و گفت: امام سید ابوالحسن ندوی می‌فرماید: یکی از ارمغان‌های نبوی پس از ایمان، علم و دانش و حکمت است، به طوری که اولین آیة قرآن در توصیف علم و قرائت نازل شده است. امام غزالی ــ رحمه‌الله ــ نیز می‌فرماید: نزدیک‌ترین افراد به مقام و درجة نبوت، علما هستند؛ زیرا وظیفة علما، همان وظیفة انبیا می‌باشد.
وی در ادامه اظهار داشت: در طول تاریخ اسلام، اخلاص و للهیت عالمان دین، مهمترین عامل رونق و پیشرفت مدارس دینی و حفاظت از دین بوده است.
مولانا شهیدی در پایان فارغ‌التحصیلان را به مطالعة زندگی علمای سلف توصیه کرده و ابراز داشت که برای خدمت به دین، کشور و مردم از هیچ کوششی دریغ نورزند. و گفت كه علما باید چراغ‌ روشنگر جامعه ‌باشند.

مولانا محمدقاسم بنی‌كمال‌(قاسمی): الله تعالی به‌ تقوا و پرهیزگاری و سپس به اتحاد و اتفاق دستور داده است
مولانا محمدقاسم بنی‌كمال‌(قاسمی) سخنان خود را با تلاوت آیاتی از سورة آل‌عمران آغار كرد كه خداوند می‌فرماید: «یا أیها الذین آمنوا اتقوالله حق تقاته و لاتموتن الا و أنتم مسلمون و اعتصموا بحبل الله جمیعاً  و لا تفرقوا و اذكروا نعمة الله علیكم إذ كنتم أعداء فألّف بین‌ قلوبكم فأصبحتم بنعمته اخواناً و كنتم علی شفا حفرة من النّار فأنقذكم منها كذلك یبین الله لكم آیاته لعكم تهتدون». سپس حدیثی در مورد مجالس و محافل دینی و ایمانی قرائت كرد و گفت: در روز قیامت، در صحرای محشر گروهی بر روی تختهایی از مروارید‌ قرار خواهند داشت. اهل محشر با تعجب به طرف آنها نگاه  می‌كنند و تمنا می‌كنند كه ای كاش این نعمت به ما هم می‌رسید. در دل آنها سؤال پیش می‌آید كه این گروه كه نه از انبیا هستند و نه از شهدا، پس چه كسانی هستند؟ راوی حدیث می‌گوید: در این هنگام یك اعرابی به زانو نشست و عرض كرد یا رسول الله بفرمایید این گروه چه كسانی هستند؟ رسول الله صلى‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «هم المتحابون فی الله»؛ اینها كسانی‌اند كه از سرزمین‌ها و اقوام مختلف یك‌جا جمع شده و با یكدیگر به خاطر الله دوستی و محبت كردند. مولانا قاسمی مهمانان همایش را نیز یكی از مصادیق این حدیث معرفی كرد كه از مناطق مختلف به این دیار آمده‌اند و فقط به خاطر الله با یكدیگر محبت دارند.
وی در بخش دیگری از سخنانش پیرامون آیة فوق توضیحاتی ارائه كرد و گفت:‌ مهم این است كه در هر كاری نیت انسان چگونه باشد. الله تعالی در این آیه اولاً به‌ تقوا و پرهیزگاری و سپس به اتحاد و اتفاق دستور داده است.
مفتی دارالعلوم زاهدان ضمن تشریح آیة فوق شعارهایی مانند فرزند كمتر زندگی بهتر را بدون پشتوانة شرعی و منطقی دانست و به زنانی كه از صاحب فرزند شدن و مادر بودن فرار می‌كنند، هشدار داد و آنان را از این كار برحذر داشت.
وی اظهار داشت: ما باید فرزندان نیك تربیت كرده، آنان را از انحراف و بی‌دینی برحذر بداریم و به جامعة اسلامی تحویل دهیم.
مولانا قاسمی از ازدیاد موارد بی‌عفتی و كم رنگ شدن حیا در جامعه ابراز تاسف كرد و بهترین نسخه برای نجات از این معضل و بحران اجتماعی را تقوا و ترس الهی دانست. وی ارتباطات نامناسب و استفادة سوء‌ از امكانات جدید را مغایر با تقوا و خداترسی عنوان نمود و تأكید كرد كه انسان باید به پلیس مخفی وجودش احترام بگذارد و از گناه و معصیت در جهت رستگاری و خیر و صلاح خود پرهیز كند.

امام‌جمعة اهل‌سنت بندرعباس: باید جهت تشکیل یک حرکت اسلامی اقدام شود
 
شیخ عبدالباعث قتالی، امام‌جمعة اهل‌سنت بندرعباس، تعمق و تدبر در آیات قرآن کریم و ذکر خدا در خلوت را از عوامل مهم تقرب الی الله دانست.
ایشان در ادامه به یکی از احادیث گهربار رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم اشاره کرد که آن حضرت دو گروه از انسان‌هایی را که دارای زندگی ایده‌آل می‌باشند، معرفی می‌كنند: یکی از آنها انسانی است که در حال آماده‌باش برای جهاد فی‌سبیل‌الله بوده و از اسبش مراقبت می‌كند تا در راه  خدا بجنگد.
شیخ قتالی افزود: پیامبر اكرم صلی الله علیه وسلم در حدیث دیگری می‌فرمایند: كسی در حالی بمیرد كه در راه خدا جهاد نكرده است و یا در ذهنش انگیزة شركت در جهاد نداشته است براستی كه بر نفاق مرده است. در روایت دیگری از آن‌حضرت نقل شده است: كسی كه چهل بامداد حلال می‌خورد، روزها به روزه مشغول است و شبها شب زنده‌داری می‌كند، خداوند تحول مهمی در زندگی او می‌آورد به طوری كه خداوند مطابق با نیازهای جامعه چشمه‌های حكمت را بر زبانش جاری می‌كند. همچنین از فرمایشات پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم است که اهل بهشت بر هیچ ساعتی از زندگی خود در دنیا حسرت نمی‌خورند مگر آن لحظاتی که در دنیا بدون ذکر الهی سپری شده است.
وی اظهار داشت: انسان باید خودش زندگی عابدانه و زاهدانه داشته باشد و با توجه به حدیث «بلغوا عنی و لو آیه» دین الهی را به جهانیان برساند.
ایشان با اشاره به فراهم بودن شرایط زمانی و مکانی تأکید کرد که باید جهت تشکیل یک حرکت اسلامی اقدام شود.
سخنان پایانی ایشان در مورد اعتدال و میانه‌روی و اجتناب از افراط و تندروی بود و ارتباط با خدا در قالب دعا و کیفیت خواستن از بارگاه الهی را در رسیدن به اهداف و مقاصد به عنوان عنصری اساسی معرفی كردند.

استاد فریدون سپری: پرهیزگاری یعنی اتصال دل و عمل به خدا و اجرای فرمان الهی در خط عبودیت و توجه به دایرة ربوبیت

استاد سپری ابتدا خطاب به علما، طلاب و عموم حضار شركت‌كننده در همایش گفت: ما در این مجلس به خاطر اتصال به نور و توجه به خود و توجه به اجرای فرامین الهی شركت كرده‌ایم.
ما بدین در نه پی حشمت و جاه آمدیم/ از بد حادثه اینجا به پناه آمده‌ایم
رهرو منزل عشقیم و ز سرحد عدم/ تا به اقلیم وجود این همه راه آمدیم
برادران گرامی! دوستان سخنران و خطیبان در این مجلس سخنانی گفتند، درد دلهایی را به زبان آوردند:
حدیث درد گفتیم و شنفتند/ شنفتند و دریغایی نگفتند
مگر افسانة جن و پری بود/ كه كودك‌وار بشنفتند و خفتند
آنان که خفتند، مردند و آنان که برخاستند زنده‌اند.
استاد سپری در ادامه افزود: روزی شلاق حضرت عمر از روی شتر افتاد، دو سه همراه می‌خواستند این شلاق را بردارند. حضرت عمر پیاده می‌شود و می‌گوید عمر زیر بار منت دیگری نخواهد رفت. عمر از همراهان خود کمک نخواست و خودش برای برداشتن شلاق از شتر پیاده شد. علامه اقبال این واقعه را اینگونه تعبیر می‌کند:
خود فرود آ از شتر مثل عمر/ الحذر از منت غیر الحذر
وی در توصیف انسانهای خادم گفت: خدمت‌گذاران کسانی هستند که برای خدا زیستند، برای خدا مردند، برای خدا برخاستند، برای او سخن گفتند و خود را به هر کس و ناکس نفروختند. ما نیز باید خود را متصل به امواج دریاهای عملی کرده و به خاطر خدا حرکت کنیم.
سروری در دین ما خدمتگری‌ست/ عدل فاروقی و فقر حیدری‌ست
درست است كه علم ارزش دارد، فكر ارزش دارد؛ فكر و آرزو دو تا موجند در فضای بی‌انتهای وجود من و تو، اما همه اینها باید در خدمت عمل صالح قرار بگیرد.
ایشان در ادامه آیه «یا أیها الانسان إنّک کادح إلی ربک کدحاً» را تلاوت کرد و در تفسیر این آیة شعری از مثنوی ذكر كرد:
هر که او ارزان خرد ارزان دهد/ گوهری طفلی به قرصی نان دهد
استاد فریدون سپری با تلاوت آیة «یا أیها النّاس إنّا خلقناکم من ذکر و أنثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا إن أکرمکم عند الله أتقاکم» به این نکته اشاره کرد که انسان باید پرهیزگار باشد و گفت: پرهیزگاری یعنی اتصال دل و عمل به خدا و اجرای فرمان الهی در خط عبودیت و توجه به دایرة ربوبیت؛ یعنی با استحضار عظمت الهی، در قلب خوف و خشیت الهی را پدید آوردن و در مسیر قرآن حرکت کردن.
ایشان در پایان اظهار داشت: از این مراسم بوی ایمان و تقوا به مشام انسان می‌رسد. در این همایش باید سعی كنیم مخرج و راه نجاتی از گناه پیدا كنیم. وقتی مخرجی پیدا كردیم رزق و روزی معنوی ما خواهد آمد. من نگاه می‌كنم در این مجلس باشكوه از نظر تعداد و موقعیت، از نظر شرایط، از نظر فكر و اندیشه و امواج آرزوی معرفتی، جز نیروی ایمان و كمك مردمی چیزی دیگر نمی بینم: «چنین كنند بزرگان چو كرد باید كار».

عبدالعزیز سلیمی: خداوند عزّوجلّ بنابر حکمتش انسانها را در دوراهی کتاپرستی و چند خدایی، حق و باطل، و خیر و شر قرار داده است

عبدالعزیز سلیمی گفت: معرفت حقیقت و نقش و منزلت دین در گرو شناخت ماهیت، مسئولیت، آغاز و انجام انسان و عنصر حیات و نگاهی اجمالی به نظام آفرینش و ارتباط میان این امور است. برخلاف عنوان كتاب “انسان موجود ناشناخته” الكسیس كارل، انسان از منظر قرآن، نه اینكه موجود ناشناخته‌ای نیست، بلكه برای معرفت خویشتن و پدیده‌های اطراف خود دارای ابزار شناخت و معرفت است و به تعبیر قرآن از “سمع، بصر و قلب” برخوردار می‌باشد. انسان همان‌گونه که بر پایة قوانین و سنتهای الهی از نظر مادی دورانی را طی می‌کند و در مسیر تکامل بدون دخالت خود نیز گام‌هایی را برمی‌دارد و بعد از سپری نمودن دوران “نطفه، علقه و مضغه” و گذر از دوران جنینی، به زندگی در این جهان گام می‌نهد.
وی در ادامه بیان داشت: حیات و زندگی که یکی از پایه‌های جهان‌بینی است در جانداران به طور عمومی به چند شکل تبلور نموده است. حیات گیاهی دارای دو ویژگی”رشد و تولیدمثل”، حیات حیوانی دارای سه ویژگی “رشد، تولیدمثل وحركت “، و حیات انسانی دارای پنج ویژگی “رشد، تولیدمثل، حركت، علم و اراده” می‌باشد.
این پژوهشگر علوم اسلامی افزود: خداوند انسان را برای تحقق سه هدف آفریده است: 1ـ عمران، 2ـ عبادت، بندگی و اطاعت، 3- خلافت، و در وجود انسان برای تحقق این سه هدف استعدادهایی را گذاشته است. خداوند عزوجل برای تحقق این اهداف رهنمودهایی كلی  و ضوابط لایتغیری را به عنوان دستورالعمل‌هایی در جهت رشد و تکامل فکری معنوی، اخلاقی، عملی و ارادی انسان‌ها فرا راه ایشان نهاده است و در این راستا بنابر حکمتش انسانها را در دوراهی یکتاپرستی و چند خدایی، حق و باطل، و خیر و شر قرار داده است.
آقای سلیمی اظهار داشت: شیطان دشمن انسان است و برای انحراف و هلاكت نوع بشر دامهایی را گسترانیده است که باید انسانها از افتادن در آن دام‌ها پرهیز کنند. دامهای شیطانی عبارتند از:
دام اول: الحاد و انکار وجود خداوند؛
دام دوم: چند خدایی و بدعت‌گزاری؛
انسانها زمانی می‌توانند از این دو دام شیطانی با موفقیت رهایی یابند که عالم و آگاه به احکام شریعت بوده و به پیامبران الهی ایمان داشته باشند.
دام سوم: دام شیطانی گناهان و جرم‌های بزرگ که شیطان بر سر راه انسانها قرار می‌دهد.
انسانهایی از این دام شیطانی نجات حاصل می‌کنند که آنچه را كه سبب گناهان بزرگ می‌شود از قبیل مال و مقام، امانت و مسئولیت از طرف الله تعالی بدانند و از آنها در راستای گسترش عدالت و امنیت استفاده كنند.
دام چهارم: دامی که شیطان با عادت دادن به ارتكاب گناهان کوچک جلوی راه انسانها می‌گستراند. بعد از این دام افراط در کارهای مباح را در نظر انسانها خوب جلوه می‌دهد.
دام پنجمی که شیطان برای به دام انداختن انسانها بر سر راه آنها می‌گستراند برهم زدن اولویت‌ها در التزام به مسئولیت‌ها است.
و آخرین دام و نهایی‌ترین دام اذیت و آزار و کشتار است. شیاطین پیدا و پنهان در این دام آخر با تحریک جنود خویش و در رأس آنها طواغیت و قدرت‌پرستان خداناپرست و ستمکاران سیاه‌دل، آنان را برای رویارویی با اهل ایمان بسیج می‌نمایند و به سرکوبی و فشار دست می‌زنند.

سید معروف صمدی: ما از گفت‌وگوی مذهبی در داخل كشور استقبال می‌کنیم

سید معروف صمدی، نماینده اسبق مردم سنندج در مجلس شورای اسلامی، سخنانش را اینگونه آغاز کرد: خوشحالم که در این جمع معنوی شرکت نمودم واز بانیان این همایش تشکر ویژه دارم. بنده در این مجال پیرامون «نقش گفتمان در رفع معضلات مسلمین» مطالبی را عرض می‌کنم.
این شخصیت برجستة اهل‌سنت كرد گفت: اولین گفت‌وگو متعلق به خدای متعال است که با ملائکه در مورد خلقت انسان گفتگو و مشاوره کرد.
گرچه گفت‌وگو همیشه مثبت نیست؛ چرا كه یهودیان و مسیحیان جنگ جهانی را با گفت‌وگو ایجاد کردند، با گفت‌وگوی بین خودشان امپراطوری عثمانی را منقرض کردند، جهان غرب با گفت‌وگو و دیالوگ به اجماع رسید که به افغانستان و عراق حمله کند و با گفت‌وگو سه قطعنامه علیه ما تصویب کردند؛ اما اثرات مثبت فراوانی دارد.
نمایندة اسبق سنندج در مجلس شورای اسلامی در ادامه سخنانش، علما را مورد خطاب قرار داد و گفت: چرا ما نباید با گفت‌وگو و ایجاد گفتمان مشکلات و معضلات خودمان را حل کنیم.
وی افزود: آیت‌الله هاشمی رفسنجانی برای شركت در كنفرانس و همایش گفت‌وگوی جهان اسلام به عربستان رفت، گام خوبی بود، ولی از طرف دیگر مشکلات مذهبی در داخل کشور دوچندان شده است. ما از گفت‌وگوی مذهبی در داخل كشور استقبال می‌کنیم. گفت‌وگو یعنی اینکه انسانها حق دارند حرف دلشان را بزنند و این گفت‌وگو مخصوص مذاهب نیست، بلکه به عنوان مثال آقای خاتمی گفت‌وگوی بین تمدنها را مطرح کرد.

دکتر مجاهد آیاتی: رعایت  دستورات دین ضامن سلامت روح و روان انسان‌ها می‌باشد

دكتر مجاهد آیاتی در موضوع دیانت و انسان سخن گفت و اظهار داشت: خداوند متعال انسان را نیازمند معنویت گردانیده است و دیانت و معنویت را به ‌وسیلة انبیا به دست انسانها سپرده است.
وی گفت: متأسفانه در طول تاریخ بشر گروه‌هایی تحت عنوان دین جلوی علم و هنر و خلاقیت بشر را گرفتند که سرانجام بشر به انقلاب علیه وضع موجود ‌پرداخت. پس از این انقلاب‌ها، بشر بخوبی از علم و پیشرفت جدید استفاده نکرد و دین را پس زد، اما در وضعیت کنونی رویة بشر تغییر نموده است.
این استاد دانشگاه گفت: مطالعات اخیر نشان می‌دهد که مرگ و میر در انسان‌های مذهبی نسبت به افراد کم‌توجه‌به‌مذهب کمتر است. نتایج به عمل آمده حکایت از آن دارد كه افرادی که پایبند مذهب هستند هرگز دست به خودکشی نمی‌زنند.
دکتر مجاهد در ادامه به بیان اهمیت تعالیم دینی اشاره کرد و گفت: در تعالیم دینی مواردی از اهمیت ارتباط انسان با دیگران  بیان شده است که پذیرفتن آن موارد بسیاری از مشکلات و درگیری‌های زندگی را از بین می‌برند. رعایت  دستورات دین ضامن سلامت روح و روان انسان‌ها می‌باشد.
وی در پایان اظهار داشت: بعضی مواقع سؤالی مطرح می‌شود که در زندگی بعضی از انسانها دین است، اما خوبی‌ها آنها را متأثر نمی‌کند! باید بگویم که دو نوع رویكرد وجود دارد: 1- درونی 2- بیرونی. چه خوب است که این دو با هم باشند. در جوامعی که  مظاهر دینی و مراسم و مناسک مذهبی در زندگی انسان‌ها دیده می‌شود اما در درون آنها ریشه ندوانیده است، فایده‌ای مترتب نمی‌شود بلکه باید مناسک مذهبی به طور درونی و بیرونی در وجود انسان‌ها تبلور پیدا كند.

نمایندة مردم زاهدان در مجلس شورای اسلامی: امیدوارم پژوهشکده‌ای برای اهل‌سنت تأسیس شود

نمایندة مردم زاهدان در مجلس شورای اسلامی با تشکر و قدردانی از علما و فضلای حاضر در همایش اظهار داشت: باید با مدیریت کارشناسی‌شده به آسیب‌شناسی مسائل جهان اسلام بپردازیم. قطعاً در تدوین یک برنامة مدون علما و فضلا که در حوزه دین و مذهب کار می‌کنند، وظیفة سنگینی دارند. این یکی از رسالتهای عظیم علما است که در تمامی زمینه‌ها مسائل را تجزیه و تحلیل نمایند و راهکارها را نیز اعلام کنند. اگر علما اطلاعات قوی و محکمی نداشته باشند، نمی‌توانند به نقطه‌ای برسند که تجزیه و تحلیلشان در دنیا خریداری داشته باشد.
نایب‌رئیس كمیسیون اقتصادی مجلس هشتم با اشاره به زیاد بودن منابع طبیعی جهان اسلام گفت: آیا توانسته‌ایم از منابع جهان اسلام استفاده درست و بهینه نماییم.
مهندس فروزش افزود: اگر راهکاری در راستای گفت‌وگو بین ادیان و بین خودمان مشخص شود، می‌توانیم بر كسانی كه با آنها مواجه شده‌ایم فائق آییم.
نمایندة مردم زاهدان در مجلس شورای اسلامی گفت: اگر به تمامی اقوام و مذاهب داخل كشور به یک نظر نگاه شود قطعاً گام‌های مؤثری در راستای وحدت و تعامل برداشته خواهد شد.
آقای فروزش گفت: امیدوارم پژوهشکده‌ای برای اهل‌سنت تأسیس شود.
مهندس فروزش یکی از دردهای جهان اسلام و کشور ایران را عدم وجود نگاه برابر دانست و گفت: وحدت ما دشمنان را مأیوس می‌کند.
نمایند مردم زاهدان در مجلش شورای اسلامی گفت: این همایش در راستای بالا بردن ارزشهای معنوی است، و باید به بانیان چنین همایش‌هایی بها داده شود؛ زیرا این تلاشها باعث تقویت پایه‌های حکومت مردمی است.
وی گفت: جهان غرب با بکارگیری از تمام منابع و نیروهای خود، خصوصاً نیروی انسانی كارآمد، توانسته است پیشرفت خویش را به‌روز کند و با تکنولوژی بر دنیا سلطه براند.   
او تاکید کرد كه باید از هر آن فناوریی که ما را در رساندن به معرفت کمک می‌کند، استفاده نماییم و از تفرقه و دودستگی بپرهیزیم و از ارزشهایی که در راستای بالا بردن معرفت دینی است حمایت نماییم.
مهندس فروزش در پایان گفت: باید خط قرمز همه ما قانون اساسی باشد.

سرودة شیخ محمدشافی قریشی
این سرودة توسط آقای كمالی، استاد حوزة علمیه محمدیة اهل‌سنت تالش، كه به نمایندگی از شیخ محمدشافی قریشی در این همایش حضور یافته بود قرائت شد.
«به نام خداوند خلق جهان/ خداوند بخشندة مهربان/ خدایا سپاس و ستایش ترا/ تویی مالك‌المك هر دو سرا/ یگانه خدایی یگانه اله / برین قول حق جمله عالم گواه/ همه خلق عالم زان تو/ جهان جملگی تحت فرمان تو/ به جز تو نباشد كسی كاره‌ای/ خلایق به نزد تو بیچاره‌ای/ خلایق همه بر سر خوان تو/ تویی میزبان، خلق مهمان تو/ رئوفی غفوری ودودی كریم/ رحیمی صبوری شكوری علیم/ تویی اكرم‌الأكرمین ای خدا/ تویی ارحم‌الراحمین ای خدا/ تویی در دو عالم فقط دادرس/ بجز تو كسی نیست فریادرس/ تویی دادرس یا احد یا صمد/ بجز تو نخواهیم از كس مدد/ نباشد جز تو عالم به غیب/ توكل به غیر تو جهل است و عیب/ تو بر بندگان از همه اقربی/ ز هر مرشد و هر امام و نبی/ نبی و ولی هم ترا خوانده‌اند/ به درگاه تو درمانده‌اند/ تو دادی به هر كس مقام و جلال/ تو سوقش بدادی به سوی كمال/ تو از نیستی هست كردی ورا/ مبرهن بود بی‌شك این ماجرا/ یقین ماسوا جمله محتاج تو/ تفضّل كرم رسم و منهاج تو/ كرم كن به ما، دست ما را بگیر/ بغیر از تو نبود كسی دستگیر/ گناهان ما را ببحش ای خدا/ تویی صاحب لطف و عفو و عطا/ ز هر نوع شرك و گناه و حرام/ بكن حفظ ما را از آنها مدام/ محمد ـ ص ـ رسول تو خیرالأنام/ به روح عظیمش درود و سلام/ بر آن سید و سرور انبیا/ حبیب تو و قدوة اولیا/ شفیع‌الأمم صاحب معجزات/ سفیر تو و اشرف كائنات/ خدایا تو كردی ورا مصطفی/ ادب یاد دادی ستودی ورا/ ستودی تو او را به خُلُق عظیم/ لقب دادی او را رئوف و رحیم/ تو نارل نمودی برایش كتاب/ تو راهش نمودی به سوی صواب/ تو كردی ورا صاحب معجزات/ تو بنمودی‌اش اشرف ممكنات/ تو كردی مر او را بشیر و نذیر/ تو او را نمودی سراج منیر/ تو او را به معراج خواندی یقین/ تو راهش دادی به عرش برین/ خدایا به باران صلات و سلام/ به روح بزرگش همیشه مدام/ به ارواح اولاد و اصحاب او/ به اعوان و انصار و احباب او/ خصوصاً به بوبكر آن یار غار/ كه شد هستیش در ره حق نثار/ تن و مال و جان را نموده فدا / به عشق خدا و رسول خدا/ پدرزن شد بهر خیرالرسل/ هدایتگری سوی خیرالسبل/ امامت نمود به حكم رسول/ بر او اقتدا كرده زوج بتول/ از اینرو خلافت بر او استوار/ بگردیده با شَور صَحب كبار/ رضا داده اصحاب و آل رسول/ شود پیشوا بهرشان آن عدول/ از او ریشه‌كن گشته كلّ فتن/ به تأیید حق، قادر ذوالمنن/ درود و صلات و سلام خدا/ به روح بلندش به صبح و مسا/ پس از او به داماد زهرا، عمر/ پدر زوجة فخر و خیرالبشر/ وزیر محمد، رفیق علی/ از او گشته دین خدا منجلی/ بشد فتح ایران و هم مصر و روم/ به دوران آن قهرمان خدوم/ چه خوش گفت فردوسی نامدار/ ببارد بر او رحمت كردگار/ «عمر كرد اسلام را آشكار / بیاراست گیتی چو باغ بهار»/ خلایق از او بهره بردند و سود / به روح روانش هزاران درود/ پس از او به عثمان صاحب حیا / بر آن منبع صدق و رفق و صفا/ دو كَرّه مهاجر شده بی‌گمان / فدا كرده در راه حق مال و جان/ دو دخت رسول خدا زوجه‌اش/ یقین نور باران شود روضه‌اش/ سفیر رسول خدا گشته او/ بناحق شده بالیقین كشته او/ برایش محافظ حسین و حسن/ كه شاید نجاتش دهند از محن/ پس از او به روح علی ولی/ بر آن بحر علم و شجاعت علی/ بر آن زوج زهرای اطهر بتول/ بنی‌عمّ و داماد پاك رسول/ رفیق ابوبكر و یار عمر/ به عثمان شفیق و به امت پدر/ امامان از اهل‌بیت رسول/ از او بهره‌ور در اصول و فروع/ به عدل و سخاوت به جود و كرم/ به تقوی و زهد و ورع بود عَلَم/ به سبطین پاك رسول خدا/ حسین و حسن زادة مرتضی/ بر آن فاطمه دخت پاك رسول/ كه بد اسوه در زهد و تقوی بتول/ به عمّین و ازواج و ولد نبی/ به هر آن و هر روز و در هر شبی/ خدایا بباران درود و سلام/ به ارواح ایشان همیشه مدام/ به شافی چنان لطف كن ای خدا/ كه یك لحظه از حق نگردد جدا/ تو از شرك و بدعت و از گناه/ ورا حفظ كن ای خدا ای اله/ ز دستش بگیر و هدایت نما/ تو ای خالق خَلق و ارض و سما».

در حاشیة همایش
 *در بعد از ظهر اولین روز همایش، ازدحام شدید، جایگاه ویژه را به دو قسمت تقسیم کرد: جایگاه ویژه و ویژه‌تر.
 * حضور دکتر جلالی‌زاده، نماینده اسبق سنندج در مجلس شورای اسلامی و از شخصیت‌های نخبة سیاسی مذهبی اهل‌سنت، در اولین روز همایش رأس ساعت 4:45 بعدازظهر، با استقبال گرم علمای حاضر همراه بود.
* قطعه سرودی که در یاد عارف برجسته و عالم ربانی مولانا محمدعمر سربازی ــ رحمه‌الله ــ، توسط آقای عبدالصمد چینی‌دهی اجرا شد، احساسات بسیاری از حاضران مراسم را برانگیخته و چشمانشان را اشک‌آلود کرد.
*سؤال برانگیزترین اتفاق در حاشیة این همایش بزرگ برچیده شدن ناگهانی غرفه‌هایی بود که بخشی از آنها به نمایشگاه کتاب اختصاص یافته بود. یکی از غرفه‌داران در این باره می‌گفت: علت امر از سوی نیروی انتظامی این گونه بیان شده است که این نمایشگاه فاقد مجوز قانونی می‌باشد، این در حالیست که نمایشگاه مورد ذکر در سال‌های گذشته با همین روند بدون هیچ مخالفتی برگزار می‌شده است.
* هیئتی به نمایندگی از جماعت دعوت و اصلاح ایران و دبیركل آن جناب آقای پیرانی در همایش حضور یافته بود.
* خالی بودن جایگاه ویژه مهمانان خارجی از وجود آنان از جمله زوایای تأسف‌برانگیز این همایش بود. شنیده‌ها حاکی از آن بود که سفارتخانه‌های ایران در برخی کشورهای اسلامی به مهمانان خارجی همایش ویزا نداده‌اند.
* یاد علمای برجستة اهل‌سنت خصوصاً مولانا عبدالعزیز ملازاده (بنیانگذار دارالعلوم زاهدان)، مولانا محمدعمر سربازی، علامه ملا عبدالمجید موحّد نادری، شیخ محمدصالح ضیایی، مولانا شمس‌الدین مطهری، علامه كاك احمد مفتی‌زاده و بسیاری دیگر از علما و شخصیت‌های دیگر در سخنرانی‌ها گرامی داشته شد و برای شادی روح آنان دعا شد. همچنین برای آزادی علمای دربند زندان از جمله مولوی علی خیرشاهی، شیخ عبدالحمید دوسری (امام‌جمعه اروندكنار خوزستان) و … دعا شد.  
* حضور مولانا عبدالرحمن چابهاری ـ حفظه‌الله ـ امام جمعة محترم چابهار در لحظات پایانی مراسم با استقبال عموم مردم و علما همراه بود. ایراد خطبه و نیز اقامة نماز جمعه توسط ایشان انجام گرفت.
* سایت سنی‌آنلاین که قرار بود هفدهمین همایش فارغ‌التحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان را به صورت آنلاین پخش کند، دقیقا سه شب قبل از شروع همایش فیلتر شد. ولی با وجود بروز مشكلات فنی بسیار، پخش آنلاین انجام شد و دهها هزار كاربر از آن استفاده كردند.