سخنران این هفته مراسم نماز جمعه اهلسنت زاهدان یکی از علمای برجسته آفریقای جنوبی به نام”مفتی عبدالحمید اسحاق” بود. ایشان اصالتاً از منطقه “گجرات” هند میباشد، البته خودش و پدرش متولد آفریقای جنوبی هستند. حدود چهل سال قبل، از دارالعلوم دیوبند فارغ التحصیل شدند و پس از فراغت، همواره به تدریس علوم دینی و دعوت و تبلیغ مشغولند و هماکنون در منطقه” آزادویل” در آفریقای جنوبی مدیریت “المدرسة الدینیة الشرعیة” را بر عهده دارند که حدود ششصد نفر طلبه در آنجا مشغول تحصیل علوم دینی میباشند. مولانا عبدالحمید اسحاق به زبانهای انگلیسی و اردو تسلط کامل داشته و در دانشگاهها نیز به زبان انگلیسی تدریس نمودهاند. ایشان در حال حاضر نیز از شخصیتهای بارز دعوت و تبلیغ در منطقه خودشان میباشند و در زمینه تزکیه و اصلاح از مریدان و شاگردان مولانا حکیم اختر- یکی از مصلحین و علمای برجسته پاکستان- میباشند.
مفتی عبدالحمید اسحاق که بعدازظهر پنجشنبه وارد زاهدان شد، در مراسم نماز جمعه این هفته زاهدان، مطالبی در موضوع درود بر آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم ایراد کرد که خلاصهای از آن تقدیم خوانندگان گرامی میشود.
ایشان پس از خطبه مسنونه و تلاوت آیه مبارکه «إن الله و ملائکته یصلون علی النبی یا أیها الذین آمنوا صلوا علیه و سلموا تسلیما»، ضمن بیان حدیثی از رسول الله صلیاللهعلیهوسلم که میفرمایند:«نزدیکترین بندگان درروز قیامت به من کسانی هستند که در دنیا بیشتر بر من درود و سلام فرستادهاند» نمازگزاران را به کثرت درود بر آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم مخصوصاً در روز جمعه تشویق نمود.
ایشان در ادامه اشتیاق خود نسبت به آمدن به زاهدان را اینگونه بیان کرد که؛ بنده حدود چهل سال قبل جریان ملاقات مولانا عبدالعزیز با مولانا محمد الیاس –رحمهم الله- را شنیده بودم که مولانا الیاس به ایشان توصیه کرده بود که جماعتهایی که از هندوستان به ایران میآیند را نصرت کند، بر همین اساس، بسیار مشتاق بودم که مولانا عبدالعزیز را ملاقات کنم تا اینکه ایشان را در یکی از سالها در موسم حج ملاقات کرده و بسیار متأثر شدم که به دنبال آن، آرزوی آمدن به دیار مولانا عبدالعزیز- استان سیستان و بلوچستان- را همواره در سر میپروراندم، که به یمن توفیقات الهی بالاخره این آرزوی بنده هم برآورده شد و امروز به این سرزمین قدم گذاشتم، که به محض ورود به اینجا احساس بسیار عجیبی به من دست داد و با دیدن این منظره دانستم که ثمره تلاشها و مجاهدتهای مولانا عبدالعزیز را میتوان با چشم سر مشاهده نمود که چگونه این دیار به سرزمین علم و علما، و شهر زاهدان به مدینة العلم(شهر علم) تبدیل شده است. لذا جا دارد ضمن دعای خیر به روح پاک مولانا عبدالعزیز- رحمه الله- در حق شما مردم مخصوصاً شخص مولانا عبدالحمید- حفظه الله- دعای خیر و توفیق روزافزون بکنم که خداوند در عمر ایشان برکت عطا نموده و در راستای خدمت به اسلام و مسلمین در سطح جهانی، بیش ازپیش توفیق عنایت فرماید.
مفتی عبدالحمید سپس به تشریح آیهای که در ابتدای سخنان خود تلاوت کرده بود پرداخت و گفت: آیهای که خدمت شما تلاوت کردم در شأن حضرت رسول اکرم صلیاللهعلیهوسلم است. در این آیه الله سبحانه و تعالی و فرشتگان او بر رسول الله صلیاللهعلیهوسلم صلوات میفرستند. کلمه “إنّ” که دراین آیه آمده است، دلالت بر استمرار دارد؛ یعنی همیشه از جانب الله سبحانه و تعالی درود برپیامبر اکرم صورت میگیرد. درود الله تعالی بر رسول الله صلیاللهعلیهوسلم به این معنا است که الله تعالی درجات رسول الله صلیاللهعلیهوسلم را ارتقاء داده و بلند میفرماید، و در سوره مبارکه” انشراح”الله تعالی میفرماید:«ورفعنا لک ذکرک» ای نبی اکرم- صلیاللهعلیهوسلم- ما یاد تو را بلند کردهایم، و نیز در حدثی آمده است که الله تعالی خطاب به آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم میفرماید:«إذا ذکرتُ ذکرتَ معی» هرگاه نام من – خدا- به میان بیاید آنجا نام تو- محمد- نیز گرفته میشود. اما درود فرشتگان بر رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم این است که آنان نیز به تعریف و تمجید رسول معظم اسلام میپردازند.
ایشان در ادامه اظهار داشت: الله تعالی در این آیه اهل ایمان را نیز به این کار دستور می دهد لذا مومنان موظفند که بر آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم درود بفرستند.
مدیر دارالعلوم آزاد ویل سپس کیفیت سلام و درود مؤمنان به آنحضرت را بیان نمود که درود بر رسول اکرم صلیاللهعلیهوسلم باید چهار خصوصیت ذیل را دارا باشد: 1- شوق و علاقه 2- عشق و محبت 3- حضور قلب 4- کثرت درود وی ادامه داد: اما اینکه ما در هنگام درود بر آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم میگوییم: «خدایا تو درود بفرست بر رسول اکرم صلیاللهعلیهوسلم» منظور این است که؛ خدایا! ما که غرق در گناه هستیم، اما از تو میخواهیم که به آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم سلام و درود بفرست و به درجات ایشان بیفزا. این کار مؤمنان باعث خشنودی پروردگار متعال شده و خدواند از آنان قدر دانی میکند.
ایشان برای تفهیم بهتر این مطلب که رسول اکرم صلیاللهعلیهوسلم نیازی به درود ما ندارند بلکه این ما هستیم که با درود فرستادن به آن حضرت صلیاللهعلیهوسلم مو رد اکرام و مرحمت الهی قرار می گیریم، داستانی از دوران هارون الرشید خلیفه عباسی را نقل کرد که در دوران خلافت هارون، مردم دچار قحطسالی شدند و برای نماز استسقاء به بیرون رفته و طلب باران کردند. شخصی روستایی از آنجا گذشت و با خود گفت: شاید پادشاه هم در این موقعیت در قصر خود، آب آشامیدنی نداشته باشد، لذا کوزهای را آب کرده و به دربار وی برد. پادشاه با دیدن شخص روستایی و کوزه آبش، به وزیرش دستور داد تا او را مورد اکرام قرار داده و انعامش بدهند، سپس وی را سوار قایقی کرده و از دریای دجله بگذرانند تا بداند که ما کمبود آب آشامیدنی نداریم بلکه دعای استسقاء برای منظورهای بالاتر از اینها خوانده میشود.
مفتی عبدالحمید اسحاق سپس در مورد حدیث« من صلی علیّ واحدةً صلیاللهعلیه عشراً» فرمود: مفهوم درود خداوند متعال بر ما در ازای درود ما بر آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم ، تقریباً پنج صورت میباشد؛1- ده رحمت خاصه الله تعالی بر ما نازل میشود 2- ده گناه معاف میشود 3-ده نیکی نوشته میشود4- ده درجه به درجات ما، در بهشت افزوده میشود 5- فرشتگان ده بار برای ما دعا مغفرت میکنند.
ایشان در ادامه افزود: مولانا حکیم اختر و مولانا عبدالغنی پهورپوری که از علمای اهل تصوف و عرفا میباشند میفرمایند: یکی از نشانههای قبولیت دعا در نزد الله تعالی این است که به شخص دعا کننده حالت گریه و تضرع دست داده و اشکش جاری میشود، اما اگر چنین حالتی به فرد، دست نداد، بهترین راه برای قبولیت دعا درود فرستادن بر آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم میباشد زیرا حضرت عمر رضیاللهعنه نیز میفرمایند: درود بر رسول اکرم صلیاللهعلیهوسلم هم سبب قبولیت عبادات میشود و هم سبب قبولیت دعا. مفتی عبدالحمید در توضیح حدیث آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم که؛«نزدیک ترین مردم در روز قیامت به من کسانی هستند که به کثرت بر من درود و سلام میفرستند» گفت: شراح حدیث برای این حدیث، سه توجیه را بیان کردهاند؛1- درودخوانان که باصمیمت و محبت به کثرت درود گفتهاند اینها از نظر فیزیکی و جسمی با رسول الله صلیاللهعلیهوسلم نزدیک هستند. 2- کسی که زیاد درود فرستاده رسول الله او را بیش ازدیگران دوست دارد و با او محبت میکند.3- شفاعت رسول الله صلیاللهعلیهوسلم نصیب چنین شخصی میشود.
مدیر مدرسه دینی الشریعة در ادامه افزود: خداوند متعال درقرآن کریم، رسول الله صلیاللهعلیهوسلم را به عنوان رحمتی برای جهانیان معرفی کرده و میفرماید:«وما أرسلناک إلا رحمة للعالمین». بله! وجود ما، ایمانِ ما، توفیقات ما، همه وهمه از احسانات، برکات و تلاشهای رسول اکرم صلیاللهعلیهوسلم است. لذا از آنجایی که هیچ کس – بعد از خداوند متعال- تا این اندازه بر ما احسان نکرده است پس اقتضای فطرت بشری بنابر مقوله مشهور[ الإنسان عبد الإحسان] میطلبد که با آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم محبت داشته باشیم و با درود فرستادن بر ایشان که باز هم منفعت آن به خود ما برمیگردد، احسانات آن حضرت صلیاللهعلیهوسلم را پاس بداریم.
ایشان در ادامه به حدیثی دیگر از آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم اشاره نمود که پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوسلم در آن حدیث یکی از خصوصیات انسانهای بخیل را اینگونه عنوان فرمود که؛ نام آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم را بشنوند ولی درود نفرستند.
پایان بخش سخنان مفتی عبدالحمید مدیر مدرسه دینی آزادویل، توصیه نمازگزاران به پایبندی بر خواندن دو درود که ظاهراً کوتاه هستند اما ثواب زیادی دارند بود، که آن دو درود عبارتند از: 1ـ ” اللهم صل علی محمد و آله الف الف مرّة” 2- “اللهم صلّ علی النبی الأمي و آله و سلّم تسلیماً” این دو درود با وجود مختصر بودن آنها، دارای اجر و ثواب بسیار زیادی است.، که درود دوم اکثراً در عصر روزهای جمعه خوانده میشود که ثواب آن، معاف شدن گناهان هشتاد سال، روایت شده است. الله تعالی محبت آنحضرت صلیاللهعلیهوسلم را در قلوب ما بیفزاید و توفیق اطاعت و عمل به دستورات ایشان را عنایت بفرماید.