سنی آنلاین دارالعلوم زاهدان

آشنايي با دفتر امور دانشجوي

دارالعلوم اهل سنت زاهدان از ديرباز برنامه هاي مقدماتي براي تحكيم ارتباط طلاب و دانشجویان را در دستور كار خود داشته است در ابتدا هيچگونه برنامه ريزي و كلا س منظمي براي دانشجويان تدارك ديده نشده بود و دانشجويان نيز همانند ساير مردم از حوزه استفاده مي كردند.

در سال 1369-70 كلاسهايي ويژه دانشجويان تشكيل گرديد و در كناز آن براي دانشجويان كلاسهاي عقيده و الخلاق داير گرديد كه عده معدودي از دانشجويان شركت مي كردند و سپس كتابخانه عمومي مسجد عزيزیه نيز توسط چند نفر از دانشجويان زاهداني آغاز به كار كرد كه كتابها و نوارهاي مفيدي خريداري و كتابخانه فعال شد و عضو گيري آغاز گرديد. در كنار كتابخانه ي مسجد عزيزیه كلاسهاي احكام عقيده و اخلاق براي دانش آموزان و دانشجويان داير شد كه رفته رفته كتابخانه و كلاسهاي اصلاحي مسجد عزيزیه و كلاسهاي روز جمعه (بعد از نماز جمعه) در دارالعلوم اهل سنت گسترش يافت و با استقبال روز افزون دانشجويان روبرو شد. در اين كلاس ها (چه در دارالعلوم و چه در كتابخانه عزيزیه) از اساتيد با تجربه استفاده مي شد و هر هفته از يكي از اساتيد عوت به عمل مي آمد و موضوعي را كه نياز روز دانشجو را برآورده سازد مورد بررسي قرار مي گرفت.

مديريت محترم دارالعلوم اهل سنت تاكيد نمودند كه ارتباط با دانشجويان بيشتر شود و فعاليت جدي آغاز گردد تا دانشجويان بيشتري در جلسات شركت كنند و مشكلات ديني و روحي آنان مورد بررسي و حل قرار گيرد. بالاخره در دارالعلوم زاهدان دفتر امور دانشجويي بمنظور ارتباط مفيد دانشجويان ب حوزه تاسيس شد.

اين دفتر نقطه رابط بين دارالعلوم و دانشگياهيان را ايفا مي كند. در اين راستا تصميم جدي و به موقع براي كمك به دانشجويان بي بضاعت گرفته شد و ساختمان سه طبقه اي اجاره گرديد تا دانشجويان بتوانند در محيطي سالم و بدون دغدغه خاطر مشغول به فراگيري دروس خود باشند و از فضاي معنوي و روحاني مسجد مكي و دارالعلوم استفاده كافي ببرند و علاوه بر آن ابراي كساني كه در خوابگاه ثبت نام كرده اند كلاسهاي عقيده احكام اخلاق وتاريخ و سيرت و تجويد قرآن داير شد و براي هر درسي يك استاد تعيين گرديد كه در اين مدت كوتاه با مسايل مورد نياز خودشان آشنا شوند.

مسئوليت اين خوابگاه بر عهده اي دفتر امور دانشجويي است همچنين اين دفتر جهت استحكام روابط طلاب و دانشجويا ن در هر ترم يك همايش مشترك بين براي دانشجويان و طالب ترتيب می دهد. درمورد امور خواهران دانشجو همايش جداگانه اي داير شده است در اين همايش ها يكي از دانشجويان بوسيله قرائت مقاله خواستنه هاي فرهنگي و اشكالات ديني دانشجويان را بيان كرده و از اساتيد دانشگاه و داراالعلوم جهت ايرد سخنراني دعوت مي گردد. همايش با بيانات شيوا و شيرين و حكيمانه ي حضرت شيخ الاسلام مولانا عبدالحميد مدیر محترم درالعلوم اهل سنت و امام جمعه محترم زاهدان پايان يافته و در بخش آخر جلسه، برنامه پرسش و پاسخ اجرا مي شود كه به سوالات دانشجويان جواب داده شد ه و بعضي اوقات در جلسه پرسش و پاسخ از ساير صاحب نظران و نمايندان محترم لس نيز دعوت بعمل آمده و سوالاتي كه مربوط به ايشان مي باشد پاسخ مي دهند.

دانشجويان جهت تحقيق و مطالعه خود از كتابخانه دارالعلوم و از كتابخانه عزيزیه (واقع در مسجد عزيزیه) استفاده مي برند و بسياري از آنها عضو كتابخانه عزيزیه هستند و كلاسهاي اصلاحي و تفسير براي عموم دانشجويان داير شده است و اخيرا نيز كلاس تفسير قرآن مجيد توسط جناب مفتي محمد قاسم قاسمي آغاز شده كه فقط دانشجويان در اين كلاس شركت می كنند كه الحمدالله با استقبال خوب دانشجويان مواجه شده است.

هر سال يكبار قبل از شروع تعطيلات تابستان در مسجد توحيد مركز جماعت تبليع زاهدان جلسه اي براي دانشجويان ترتيب مي دهند و مذاكراتي با دانشجويان مي شود و آنان را براي كار دعوت ترغيب مي دهند كه تعداد زيادي از دانشجويان در تعطيلات تابستان جماعتهاي دانشجويي درست كرده و به مناطق مختلف جهت اعلاي كلمه طيبه عزم سفر مي كنند و در داخل خوابگاه ها نيز نمازهاي پنجگانه را با جماعت اداء مي كنند و بعد از نماز صبح و يا عشاء حديث رسول الله (ً) تعليم داده مي شود.

دفتر امور دانشجويي هر ساله تعدادي ازد انشجويان را جهت ديدار با علماي بلوچستان بصورت گروهي اعزام مي كند تا از اين طريق ارتباط مستحكم تر گردد و نيز به سؤالاتشان پاسخ گفته شود و با محيط مدارس ديني و علماء آشنايي پيدا كنند.

دفتر امور دانشجويي تحت نظارت شورايي متشكل از بعضي اساتيد دارالعلوم دارد كه در تمام موارد به مشورت و مشاوره مي پردازد و علاوه بر آن هر ماه يكبار با همديگر به شور مي نشينند. این دفتر برای در پيشرفت كار خود از نظرات مختلف اساتيد دارالعلوم و دانشگاه و طلاب و دانشجويان استفاده مي كند.

اهداف دفتر امور دانشجويي

دفتر امور دانشجويي اهدافي دارد كه در راستاي اهداف خود برنامه ريزي مي كند وا هداف آن به شرح ذيل است:

ارتباط حوزه با دانشگاه

ارتقاء معلومات ديني دانشجويان

ايجاد فضاي معنوي و دعوت در تمام خوابگاه هاي دانشجوي

ايجاد تسهيلات در هزينه تحصيلي دانشجويان كه براي هر بندي برنامه هاي تفصيلي و منظمي وجود دارد و در زمينه هاي فوق برنامه ذيل را اجرا كرده است.

تشكيل شوراي دانشجويي

ارتباط دانشجويان با حوزه ها

ارتباط دانجشويان با علما

برگزاري همايش ترم

تهيه جزوات تحقيق علمي و مذهبي

ايجاد كلاسهاي تفسير قرآن عقيده احكام اخلاق وتاريخ و سيرت

ايجاد كتابخانه عمومي

معرفي كتابهاي مفيد جهت مطالعه

تجهيز خوابگاه مكي با برنامه مدون براي دانشجويان

كمك و مساعدت مالي به متاهلان و دانشجويان بي بضاعت

به راه انداختن نمازهاي جماعت

اعزام به جماعت تبليغ و اعزام اردوي دانشجويي براي ملاقات علماء و مدارس ديني

دفتر امور دانشجويي جهت رشد و ارتقا و رسيدن به اهداف خود نياز به همكاري اساتيد حوزه و دانشگاه و طلاب و دانشجويان و صاحبنظران و انديشمندان دارد كه از همه تقاضا مي گردد در اين زمينه مساعدت نمايند و براي پذيرش در خوابگاه مكي نيز شرايطي است كه دوستان مي توانند با دفتر تماس بگيرند و بيشتر در كم و كيف برنامه ها قرار گيرند.

انتظارات دفتر امور دانشجويي

الحمدالله تعدادي از دانشجويان دفتر امور دانشجويي را مساعدت فكري مي كنند ولي انتظار بيش از آن مي رود.
به كلاس هائيكه از طرف دفتر امور دانشجويي برگزار مي شود با حضور خود ارج نهند.
ارتباط خود را با دفتر امور دانشجويي با رفت و آمد و تلفني بيشتر نمايند.
نظرات و پيشنهادات خود را در جهت رشد و ارتقا كتبا و شافها اعلامف رمايند.
از كتابخانه دارالعلوم و كتابخانه عزيزي مرتبا ديدن استفاده نمايند
در همايش ها بيشتر حضور يابند و همديگر را اطلاع دهند.
دفتر امور دانشجويي را همكاري و ياري نمايند.

دفتر تبليغات وامور مكاتب

دفتر تبليغات و امور مكاتب قرآن از سال 1370 با دستور حضرت شيخ الاسلام حفظه الله تشكيل شد و فعاليتهايي كه انجام مي گيرد بدين شرح اند:
دفتر تبليغات بر اساس نياز مناطق مختلف مبلغين و علمآئي جهت بيان احكام الهي و سنت هاي رسول الله براي مردم و ملاقات با آنان اعزام مي دارد.

در ماه مبارك رمضان مبلغين و طلابي كه مايل اند به مناطق محروم و دور دست اعزام گردند ثبت نام مي نمايند و سپس توسط اين دفتر به مناطق مختلف اعزام مي گردند.

كلاسهاي احكام قرآن در تعطيلات تابستان در سطح شهر زاهداان و حومه براي دانش آموزان مدارس دولتي تشكيل مي گردد در تابستان سال جاری حداقل ۵۰ كلاس تابستاني در شهر زاهدان تشكيل شده كه بيش از ۲۰۰۰ دانش آموز در اين كلاسها به يادگيري احكام و كلام الله مجيد پرداختند و نيزد ر مدرسه علوم ديني درالعلوم سه كلاس در مقاطع راهنمايي دبيرستان و ديپلم و بالاتر از آن تشكيل شده كه در اين كلاسها كه مدت آن 50 روز بود عزيزاني كه از شهرستانهاي مختلف شركت داشتند و نظر به كمبود جا در اين كلاسها فقط 150 نفر از مناطق محروم شركت داشت.

اعزام علمآء و فارغ التحصيلان مدارس علوم ديني به مناطق و محل هاي مختلفي كه نياز داشته باشند. روش اعزام فارغ التحصيلان بدين شرح است كه اين عزيزان ضمن آمادگي خويش براي خدمت در مناطق دور دست ثبت نام مي نمايند. سپس هر منطقه اي كه نياز به عالم و روحاني جهت تعليم فرزندان امامت مسجد و تبليغات و آشنايي مردم با احكام الهي داشته باشد به اين دفتر مراجعه و نياز خويش را اعلام مي نمايند. دفتر با توجه به هر منطقه از ميان فارغ التحصيلاني كه ثبت نام نموده اند افرادي مناسب با آن منطقه را براي يكسال يا دو سال يا بيشتر و كمتر اعزام مي نماید.

در تعطيلات هفتگي يعني ايام پنجشنبه و جمعه دفتر اقدام به اعزام اساتيد و مدرسين حوزه جهت تبليغات به مناطق و روستاهاي مختلف مي نمايد كه اين علمآء ضمن ملاقات با مردم در مراسم آنها بالخصوص در مراسم نمازهاي جمعه شركت و احكام الهي را براي مردم بيان مي دارند.

شوراي هماهنگي مدارس

شوراي هماهنگي مدارس علوم ديني در اوایل اقنلاب يعني در سال 1358 با ابتكار حضرت مولانا عبدالعزيز (رح) مولانا محمد يوسف و شيخ الاسلام مولانا عبدالحيمد و به منظور هماهنگي در امور آموزشي تربيتي و فرهنگي مدارس علوم ديني تاسيس يافت.

در حال حاضر بيش از 40 مدرسه علوم ديني در شوراي دهماهنگي عضويت دارند و فعاليتهاي شوراي هماهنگي عبارتند از:

ترتيب و تنظيم برنامه درسي واحد براي كليه مدارس عضو

تشكيل كلاسهاي روش تدريس

تربيت مدرس به منظور هماهنگي در نحره و روش تدريس

ايجاد رقابت بين مدارس عضو

بازرسي مدارس عضو شوری حداقل دوبار در سال

تشكيل جلسات مديران مدارس و تصميم گيري در رابطه با مشكلات و مسائل آموزشي و تربيتي مدارس

تشكيل جلسات مسئولين امور تربيتي معاونان آموزشي و مسئولين امور تبليغات، برگزاري امتحانات نوبت سوم در استان و تعيين حوزه هاي امتحاني

تعيين طراحان سؤالات، مراقبت امتحانات و تصحيح كنندگان اوراق امتحاني از مدارس مخلتف،

برگزاري مسابقات مختلف استاني و كشوري بين طالب در زمينه هاي حفظ

قرائت كلام الله مجيد، سخنراني و مقاله نويسي به زبانهاي مختلف عربي، فارسي و انگليسي و مسابقه شعر و سرود

معاونت آموزشي

وظايف معاونت آموزشي

يكي از وظايف مهم معاونت آموزشي دارالعلوم زاهدان برنامه ريزي در قسمت آموزش از قبيل واگذار نمودن دروس طلاب به اساتيد مجرب و اهل فن، ترتيب و تنظيم برنامه درسي نظارت بر دروس و نحوه تدريس و پيشرفت آنها بازرسي از كلاسهاي درس و يا اعزام بازرسي به كلاسهاي مختلف نظارت بر تكرار و مطالعه طلاب و غيره مي باشد.

برنامه درسي و شيوه آموزشي

برنامه درسي طلاب حوزه همان برنامه اي است كه معروف به نصاب درس نظامي منسوب به مولانا نظام الدين سيالوي (رح) مي باشد و در اين برنامه كه تحصيل آن تقريبا ده تا دوازده سال طول مي كشد در سالهاي ابتدايي آن بيشتر علوم و فنون مقدماتي مانند صرف نحو و ادبيات و … تدريس و سپس علوم تفسير حديث فقه اصول فقه و عقايد تدريس مي شوند ترجمه كلام الله مجيد در طول سنوات تحصيل بصورت جزء جزء تدریس مي گردد. از معقولات و منطق و فلسفه نيز مسايل و مطالبي در حد آشنايي با اصطلاحات اين علوم خوانده و تدريس مي گردد. پس از تدريس كتب و علوم مذكور در دو سال آخر بيشتر كتنب تفسير و حديث خوانده مي شود و بويژه در سال آخر كتابهاي صحاح سته اهل سن تدريس مي گردد.

ارتباط علمي و فرهنگي معاونت آموزشي با حوزه هاي علميه معتبر

حوزه علميه دارالعلوم زاهدان از نظر برنامه هاي درسي و آموزشي زير نظر شوراي هماهنگي مدارس اهل سنت قرار دارد و خود را موظف به اجراي برنامه هاي درسي و آموزشي ارايه شده از سوي شوراي هماهنگي مي داند . اما شوراي هماهنگي در تدوين و ترتيب برنامه هاي آموزشي با مراكز علمي مختلف جهان اسلام ارتباط و هماهنگي دارد و همواره از تجربيات مختلف استفاده مي كند.

برنامه هاي آموزشي جنبي

در حوزه علميه دارالعلوم زاهدان علاوه بر تدريس مواد درسي برنامه هاي مختلف و متنوعي براي رشد و ارتقاء طلاب محترم نيز وجود دارد. كتابخانه بسيار غني و بزرگ دارالعلوم هميشه در اختيار طلاب است برنامه هاي تمرين سخنراني و فن بيان مقاله نويسي در طول سال براي طلاب تريب داده مي شود و تقريبا هر كلاسي روزنامه ديواري يا ماهنامه داخلي خود را دارد كه طلاب هر كلاس با استفاده از منابعي كه در كتاخانه وجود اد مطالب مفيد در آنها درج مي كنند. همچنين بعدازظهرها كلاسهاي تقويتي در زمينه تجويد و قرائت كلام الله مجيد، صرف، نحو، آموزش زبان انگلسي، اردو و آشنايي با كامپيوتر تشكيل مي شود كه طلاب واجد شرايط از اين كلاسها استفاده مي كنند.

موفقيت برنامه هاي آموزشي

ترديدي نيست كه با توجه به سرعت جهان به سوي پيشرفت و گسترش علوم، بار مسئوليت حوزه هاي علميه نيز سنگين تر و بيشتر مي شود و نياز به ابزار جديد آموزشي و برنامه ريزي بيشتر براي مطالب و مسايل جديد همواره احساس مي شود و اين برنامه ريزيها وجود دارد. نمي توان ادعا نمود كه تمامي برنامه هاي آموزشي بطور صد درصد موفق بوده است اما برنامه هاي درسي فعلي كه در حوزه پياده مي شود از برنامه هاي بسيار علمي و حساب شده است. فارغ التحصيلان دارالعلوم توانسته اند و مي توانند نقش و تأثير بسزايي در زعامت و راهنمايي ملت مسلمان و جامعه اسلامي داشته باشند و اين به موفقيت برنامه هاي آموزشي در حوزه بر مي گردد.

كلاسهاي تربيتي و اصلاحي

در مدارس و حوزه كلاسهاي اخلاق و اصلاحي نيز براي طلاب وجود دارد و از بعضي از علمآء و مصلحين مناطق مختلف نيز در اين زمينه استفاده مي شود. مسئولين امور اصلاحي و تربيتي مدارس ديني حداقل دوبار در سال جلساتي تشكيل مي دهند و در زمينه امور تربيتي و اصلاحي طلاب برنامه ريزي مي كنند.

علت افت تحصيلي و ركود برنامه هاي درسي بعضي از حوزه هاي علميه

افت و تنزل در بعضي مدارس ديني علل مختلفي دارد. گاهي چنين مي شود كه برخي از افراد به فكر تكثير و كميت هستند و به كيفيت توجهي ندارند. از اين جهت در گزينش طلاب و ارتقاي آنان به كلاسهاي بالاتر كمتر توجه مي شود. بكارگيري اساتيدي كه هنوز تجربه كافي براي تدریس ندارند در كلاسهاي سطوح بالاتر تاثير بسزايي در افت تحصيلي داشته است. به همين دليل به نظر مي رسد در هر منطقه اي مكان و ظرفيت تاسيس و تشكيل مدرسه ديني را كه تمام علوم فنون در آنجا تدريس شوند ندارد. زيرا ممكن است امكانات لازم از قبيل استاد و شاگرد واجد شرايط ميسر نگردد. از اين جهت پيشنهاد شده است كه شوراي هماهنگي مدارس علوم ديني مدارس را طبقه بندي نمايد و براي هر منطقه اي كه امكانات لازم داشته باشد اجازه فعاليت و اداره مدرسه داده شود.

روش ثبت نام و پذيرش طلاب

روش ثبت نام طلاب جديدي كه براي تحصيل به حوزه تشريف مي آورند چنين است كه داوطلب ابتدا تقاضانامه تحصيل و ثبت نامه در حوزه را تكميل و سپس به منظور تعيين استعداد و آمادگي متقاضي و آزمون هاي مختلف كتبي و شفاهي برگزار و پس از تعيين ميزان استعداد و قبولي داوطلب توسط ممتحنين كلاسي براي وي پيشنهاد مي گردد داوطلب تشكيل پرونده داده و براي حضور در كلاس ثبت نام مي نمايد.

امكانات رفاهي

امكاناتي كه از طرف حوزه براي طلاب وجود دارد شامل خوابگاه، تامين غذا و استفاده از كتابخانه است كه از طريق افراد خيّر تامين مي شود

آشنايي با درالافتاء و مجمع فقهي اهل سنت

عمر كوتاه علم فقه در خطه ي بلوچستان و ايران ز مين بعد از نشيب و فرازهاي هولناك گذشته بسيار پر ثمر و اميدوار كننده مي باشد.
زماني كه حضرت مولانا عبدالعزيز پا به زاهدان گذاشت بسياري از مردم با اصول بنيادي و عقايد اسلامي هيچ گونه آشنايي نداشتند.

جو حاكم موجود قبل از انقلاب اسلامي و در رأس قرار داشتن افراد دين ستيز و نوكر اجانب به عنوان مجريان قانون و دولتمردان كشوري نيز در جهالت و دوري مردم از دين نقش بسزايي ايفا مي نمود.
شهر زاهدان كه بر خلاف اسمش در دهه ي 1330 بدترين دوره انحطاط و دوري از دين را سپري مي نمود با سعي و تلاش مجاهدي راستین از سلاله اي صالحين اين امت سير قهقرايي را كنار گذاشته و به سوي آينده اي درخشان در افق پهناور اسلام گام گذاشت.

تاسيس دارالعلوم زاهدان فقط جهت تربيت نسل جديد و طالب نبود بلكه دارالعلوم زاهدان مدرسه سيار و ثابت ايمان و دين داري و دين پروري بود كه نهال كوچك آن با اشكهاي نيمه شب مولانا عبدالعزيز و دعاي صالحين امت روز برو ز رشد نمود و سايه اين نهال دين به بار و بر نشسته و امتي را در زير چتر سايه ي خنك ايمان جاي مي داد.
قبل و بعد از تاسيس دارالعلوم زاهدان ، مشكلات و مسائل ديني مردم بصورت شفاهي و يا قضاوتهاي شرعي به روش محلي حل و فصل مي شد.

در سال 1406 هجري و در زمان حيات حضرت مولانا عبدالعزيز دارالإفتآء ‌دارالعلوم زاهدان تاسيس و مسئوليت آن برعهده فقيه برجسته مولانا مفتي خدا نظر سپرده شد.
بعد از سال 1406 هجري به پيشنهاد و راهنمايي مفتي خدا نظر هر سؤال و جواب آن بصورت كتبي و بطور مرتب بايگاني و ثبت گرديد.

مفتي خدا نظر مي فرمايد: زماني كه بنده به زاهدان آمدم و در زمينه تدريس و فتوی مشغول انجام وظيفه شدم همين روال مذكور (پاسخ شفاهي ) معمول بود، بنده نخست كار تدريس را بر عهده گرفتم و مردم در حل و فصل مسايل خود به حضرت مولانا عبدالعزيز مراجعه مي نمودند. ايشان حل و فصل بسياري از مسايل را به اينجانب ارجاع مي دادند. در آن روزگار امكانات علمي از قبيل : كتب مرجع در حوزه و حتي در شهر زاهدان بطور كلي وجود نداشت. بنده بسياري از كتب را از بعضي از ائمه مساجد گرفته، استفاده نمودم ولي شيوه ي كار همان شيوه شفاهي بود.
بنابراين بنده آناني را كه براي حل مسايل به اينجانب مراجعه مي كردند ملزم نمودم تا سؤالها را بصورت كتبي تحويل داده و متناوبا پاسخ آنها را دريافت دارند. در ابتدا اين كار به عنوا ن يك جريان نوين و تازه تلقي شده و رعايت آن براي مراجعه كنندگان مشكل بود. آرام آرام اين مشكل رو به كاستي گذاشت. زيرا بنده از پذيرفتن هر گونه سؤال شفاهي خودداري نمودم. رجوع مردم به دارالافتاء روز بروز افزايش يافته و از گوشه و كنار كشور و حتي از خارج نيز نامه هاي متعددي به دارالافتاء دارالعلوم زاهدان سرازير گرديد.

مفتي خدا نظر مي فرمايد: ابتدا تمامي مسايل و پاسخها شخصا توسط اينجانب بايگاني مي شد. با توجه به كثرت مراجعه ي مردم به دارالافتاء احساس نياز مي شد تا مسايل مكتوب جهت حفاظت و سهولت كار در آينده در دفاتر مخصوصي ثبت شوند. لذا تصميم گرفتم تا فتاواي مكتوب را در يك دفتر بزرگ ثبت نمايم هر چند اين كار به دلايل متخلف برايم بسيار مشكل بود زيرا همزمان با افتاء مسئوليت تدريس بخش عمده اي از كتابها را نيز بر عهده داشتم. و در عين حال معاوني كه در ثبت مسايل و درج آنها مرا ياري دهد نداشتم.

ثبت و نگهداري مسايل نقطه ي عطفي در تاريخ دارالافتاء دارالعلوم زاهدان به شمار مي آيد زيرا: نسلهاي آينده از تحقيقات و فتاواي بزرگان دارالافتاء بعد از اين تاريخ توانايي استفاده را دارا مي شوند. (حاصل تلاشهاي صادقانه حضرت مولانا مي شود و مستفتي (فتوا گيرنده) با مراجعه به مسئول مربوطه جواب خويش را تحويل مي گيرد.
پاسخ فقط محدود به سؤال مكتوب نمي باشد. روزانه تلفنهاي متعددي از اقصي نقاط ايران به دارالافتاءمي شود كه توسط اساتيد و پرسنل دارالافتاء جواب داده مي شود. در بخش پاسخ سوآلات تلفني دارالفتاء داراي ضوابط و معيارهاي خاصي مي باشد.

فقط اعضاء دارالافتاء مجاز به پاسخ سؤالات تلفني مي باشند. حداكثر سعي مي شود تا بعد از مشوره با مديريت دارالافتاء پاسخ سؤالي تلفني داده شود.

دارالافتاء دارالعلوم زاهدان جهت تحقيق بيشتر و استفاده از آراي فقهاي معاصر عالم اسلام بصورت تلفني و ايمل (پست الكترونيكي) نيز با بيشتر بزرگان عالم اسلام در ارتباط و از نظريات اين دانشمندان استفاده مي نمايد.
بخش كامپيوتر دارالافتاء با بررسي آراي فتاوی و نظريات شخصيتهاي اسلامي در شبكه اينترنت، جديدترين فتاوی و تحقيقات علمآء را از شبكه اطلاع رساني گرفته و در دسترسي و استفاده علمآء قرار مي دهد.

مجمع فقهي اهل سنت

نياز جامعه و بوجود آمدن مسايل جديدي كه در در فقه اسلامي كمتر قول صريحي در مورد آن يافت مي شود علماء و مسئولين دارالعلوم زاهدان را بر آن داشت تا با دعوت از فقهاي معاصر اهل سنت ايران بسياري از مشكلات فقهي مردم را با بحث و بررسي آراء و اقوال فقهاء ‌گذشته و معاصر در پرتو كتاب و سنت حل نموده و از سقوط جامعه در ورطه محرمات ديني جلوگيري نمايد.
مجمع فقهي اهل سنت ايران در تاريخ 23/8/1419 با سعي و تلاش حضرت شيخ الاسلام مولانا عبدالحيمد (حفظه الله)‌و در زمان حيات فقيه برجسته، مولانا مفتي خدا نظر تأسيس شد. در چند سالي كه از تشكيل مجمع فقهي اهل سنت مي گذرد. اين مجمع در پاسخگويي به مشكلات مهم جامعه اهل سنت و استفاده از علمآء بزرگوار در گوشه و كنار ايران پيشرفت چشم گيري داشته است.
اگر چه اعضاي مجمع نخست از بين علماي استان سيستان و بلوچستان انتخاب شدند اما در طول اين مدت اعضاء جديدي از استان خراسان بندرعباس گلستان بندر تركمن فارس و هيئت فتواي جنوب (علماي شوافع) به اين مجمع پيوستند.

جلسات اول دوم و سوم مجمع در زمان حيات مولانا مفتي خدا نظر با بررسي مسئله بيمه و مشكلات جامعه فتواي نهايي در مورد بيمه را صادر نمود.

نشست چهارم مجمع با شركت يادگار بزرگان دارالعلوم ديوبند مفتي سابق دارالعلوم زاهدان قاضی دادالرحمن قصر قندي برگزار شد و در آن مسئله كارمزد بانكي حواله و خريد و فروش منازل مسكوني توسط بانك (مشاركت و فروش اقساطي واحدهاي مسكوني) مورد بحث و بررسي قرار گرفت. از آن زمان به بعد مجمع فقهي اهل سنت با تشكيل چندين جلسه تحت توجهات حضرت شيخ الاسلام مولانا عبدالحيمد و همكاري و همفكري اعضاي مخلص و دلسوز آن بسياري از مسايل مهم جامعه را در پرتو كتاب و سنت و آراي فقهاي عالم اسلام حل نموده واحكام فقهي مناسب را صادر نموده است.

28/6/1424 در محل كتابخانه دارالعلوم زاهدان با حضور اكثريت اعضاء و شركت هيئت فتواي جنوب و علماي شوافع برگزار شد. مسايل زير: 1- افت ارزش پول و مهريه زنان 2- تعيين نوع پرداخت ديه با توجه با افت ارزش پول و كساد بازار نقره 3- رهن مروج و اجاره منازل مورد بحث و بررسي قرار گفت كه پس از قرائت مقالات ارايه شده توسط اعضاء به دبيرخانه مجمع حكم شرعي مسايل فوق به تصويب رسيد كه خلاصه مصوبات جهت طلاع برادران اه سنت در مجله نداي اسلام (شماره 15 پاييز 1382) به چاپ رسيده است.

جلسات متعدد دیگری هم برگزار شده است.

معاونت اداري

يکی از مهمترين وظايف و فعاليتهاي معاونت اداري که مسئولیت آن بر عهده حضرت مولانا احمد نارویی حفظه الله است ، تنظيم روابط اداري كاركنان و پرسنل شاغل در دارالعلوم و هماهنگي امور داخلي و خارجي حوزه مي باشد . بررسي و رفع نيازها و مشكلات كاري كارمندان و طلاب علوم ديني رسيدگي به ووضعت معيشتي و مسكن و خوابگاهها و امور رفاهي طلاب و از جمله وظايف ديگر معاونت اداري تنظيم روباط ادارات دولتي و نهادها و مردم با حوزه است پاسخ به نامه هايي كه از طرف مديريت حوزه ارجاع مي شود پيشنهاد استخدام و بكارگيري افارد در قسمت هاي مختلف حوزه و رسيدگي به وضعيت حقوق و مزايا و بيمه اساتيد و كاركنان و تامين مسكن انها بر حسب نياز .

دارالقضاء
مردم براي رفع اختلافات خود به دفتر مديريت محترم حوزه مراجعه و بسيار از حل و فصل مشكلات آنها به معاونت اداري محول مي شود و در اينجا با دعوت از طرفين و بحث و بررسي و نشست هاي مردمي نسبت به رفع مشكلات و حل اختلافات آنها رسيدگي و سپس گزارش آن به مديريت محترم حوزه تقديم مي شود.

همكاري مسئولين اداري و دولتي خارج از حوزه با حوزه و معاونت اداري
همكاري مسئولين دواير دلوتي نهادها و ارگانها با حوزه بسيار صميمي و خوب است و همواره در رفع مشكلاتي كه بر حسب مورد به هر كدام از ادارات ارجاع مي شود در حد امكان همكاري لازم را بعمل مي آورند.

برنامه هاي معاونت اداري
علما و طاب علوم ديني اهل سنت همچون ساير برادران هموطن در تمام صحنه هاي اجتماعي و انقلابي حضوري فعال و چشمگير و موثر دارند و در مسئوليتهاي اجتماعي مانند انتخابات با شور و شوق شركت مي كنند.

عدم استخدام طلاب واجد شرايط پس از فارغ التحصيلي در دواير دولتي
عليرغم نياز شديد مدارس دولتي به معلمان علوم ديني و لزوم تدريس احكام مذهبي اهل سنت و قرآن مسجد در مدارس مناطق اهل سنت و پيگيريهاي مستمر مردم و نمايندگان متأسفانه تاكنون موفق به اين كار نشده ايم و تلاش براي انجام اين كار همچنان ادامه دارد.

وضعيت سربازي طلاب در دوران تحصيل
طلاب در دوران تحصيل در صورتي كه مشمول خدمت نظام وظيفه باشند از معافيت دوران تحصيل استفاده مي كنند متأسفانه پس از پايان تحصيلان حوزوي برنامه مشخص و جامعي براي خدمت سربازي فارغ التحصيلان حوزه هاي علميه اهل سنت وجود ندارد گر چه اين مطلب هم از طرف حوزه هاي علميه و هم از طرف نمايندگان محترم مجلس شوراي اسلامي پيگيري شده ولي تاكنون نتيجه مطلوب به دست نيامده.

آشنائی با مدرسة البنات(مكتب خواهران)

سپاس پروردگاری را كه به انسا ن توان داد تا با استفاده از علم و دانش خويش گام به عرصه وجود بگذارد و استعدادهاي خود را در زمينه شكوفايي علم و دانش براي زندگي پربار انسان بكار گيرد. و سربازانی را تعليم دهند تا پرچم سرافراز اسلام را به اهتزاز درآورده و باعث افتخار امت خير البشر محمد مصطفی گردند. سرآمد و الگوی بانوان تاريخ اسلام أم المؤمنين حضرت عائشه صديقه رضی الله عنها و حضرت فاطمةالزهرا رضی الله عنها می باشند كه در مكتب پربار اسلام پرورش يافته و در تاريخ اسلام نقش ارزنده ای بعهده داشته اند…

اسلام به فراگيری علم و دانش صحيح با رعايت شئون كاملا اسلامی و به منظور تربيت فرزندان مسلمان برای بانوان تأكيد ورزيده و چنان بر رعايت حقوق خانمها ارج نهاده كه سوره ای در قرآن مجيد بنام آنان نازل فرموده است.
حضرت مولانا عبدالعزيزبنیِان گذار حوزه علميه دارالعلوم زاهدان كه خود به تربيت فرزندان عالمه ای همت گماشتند و امروز تعدادی از فرزندان عالمه و فاضله ی ايشان جزو مدرسين مكتب خواهران و مترجمين و نوينسدگان چيره دست جامعه می باشند از همان ابتدا در اين انديشه بودند كه در مورد تعليم و تربست اسلامی دختران و بانوان مسلمان كه از بيسوادی رنج می برند از طريق حوزه علميه برنامه ريزی كنند اما در زمان حياتشان علی رغم وجود كلاسهای پراكده فرصت سازماندهی اين كار را نيافتند و اين مسئوليت خطير و حساس بعهده خلف صلح ايشان حضرت شيخ الاسلام مولانا عبدالحميد واگذار شد.
امدادهاي الهي و عزم و اراده شيخ الاسلام و كمك و همياري مردم خوب زاهدان موجب شد تا مدرسه البنات حوزه علميه در سال 1369 با همكاري علماء و بزرگان آغاز كار نمايد كه امسال شاهد فارغ التحصيلي دوره هفتم كتب خواهران باشيم.

اهداف تأسيس مكتب خواهران
مكتب خواهران يا مدرسة البنات به منظور تامين اهداف زير تاسيس و آغاز بكار نموده كه بحمدالله تاكنون در حد امكانات به شايستگي از عهده اي اين رسالت خطير برآمده است.
رفع محروميت از قشر عظيم جامعه در منطقه بلوچستان و تربيت مادران و مربيان آشنا به قرآن و احكام اسلام بمنظور تربيت فرزندان صالح.

عدم وجود محلي شايسته براي انتقال علوم اسلامي مطابق با فقه اهل سنت در هيچ يك از مناطق بلوچستان.
عدم رعايت قوانين اسلامي در ميان تعدادي از خواهران بويژه مساله حجاب.
گسترش و اشاعه جهل و بي خبري از احكام اسلامي در اغلب خانواده ها.
عدم توجه و اهتمام كامل به تربيت فرزندان صالح و آشنا به احكام و فرامین اسلام.
عدم رعايت سنت هاي حسنه ي رسول الله در ميان برخي از خانواده ها و رواي جرسومات جاهلي و بدعت هاي ناشايست.

مقابله با تهاجم فرهنگي مبتذل غرب كه از طريق رسانه هاي گروهي در ميان خانواده ها گسترش يافته.
تربيت نسل آگاه جو ان خواهران به منظور انتقال احكام و سنن راستين اسلام براي فرزندان اناث جامعه.
توجه به فراگيري كلام الله مجيد و حفظ و تجويد قرآن مجيد توسط قشر بانوان.
حوزه علمي خواهران كه 13 سال قبل يعني صبح روز پنجشنبه سال 1369 يا داير شدن دو كلاس در رده چهارم ابتدايي و اول مقدمات توسط حضرت شيخ الاسلام مولانا عبدالحيمد(مدظله) مديريت دارالعلوم زاهدان افتتاح و آغاز به كار نموده با شوق و علاقه فراوان در كلاس حاضر مي شدند.
با توجه به استقبال عامه مردم از مدرسةالبنات تعداد 13 كلاس هم اكنون داير است. طول دوره تحصيل در مدرسة البنات ابتدا به مدت 8 سال بود اما پس از تجربه 12 ساله ي اداره مدرسه مشاهده شد كه اين دوره براي خواهران طولاني است و برخي از آنها بعلت مشكلات خانوادگي موفق به گذراندن كامل اين دوره نمي شوند. لذا مدت دوره به چهار سال تقليل يافت كه بحمدالله در سال 82 تعداد 46 نفر در سال اول اين دوره چهار ساله شركت نموده و مشغول تحصيل هستند.

كلاسهاي ناظره
از آن جايي كه قرآن مجيد مهم ترين برنامه درسي انسان ساز است و تمام علوم براي فهم بيشتر اين كلام الهي تدريس مي شوند. كلاسهاي ناظره ي مكتب خواهران به همت 3 نفر معلمه جهت تعليم قرآن مجيد در صبح و بعد ازظهر متشكل شده و مشغول آموزش قرآن به دختران و بانوان مي باشند.

شعبه هاي مكاتب خواهران سطح شهر
نزديك به 5 سال است كه به علت نياز شديد مردم سطح شهر مكاتبي جهت تدريس و زير نظر مدرسه مركزي خواهران در نقاط مختلف شهر داير شده و تا پايان سال 81 تعداد آنها به 8 مكتب رسيده و مورد استقبال چشمگير وفرزندان مردم قرار گرفته است.
در اين مكاتب نيزكه رسيدگي به تمام امور داخلي و خارجي و درسي آنها به عهده مسئولين مدرسه مركزي خواهران مي باشد قبلا دروس دوره 7 ساله تدريس مي شد. اما اكنون از سال پنجم تدرسي مطالب دور چهار ساله تصويب شده است.

جمعيت طالبات در حال حاضر
علاوه بر تعداد فارغ التحصيلان سالهاي گذشته مكتب خواهران ؛ هم اكنون تعداد بیش از 800 نفر طلبه خواهر در حال تعليم در مدرسه البنات هستند كه در كلاسهاي رده هاي مختلف مشغول تحصل مي باشند. كه تعداد … نفر آنان حافظ قرآن مي باشند.

كلاسهاي طرح تابستاني
يكي ديگر از فعاليتهاي مفيد و ارزنده اي مدرسه مركزي خواهران داير نمودن كلاسهاي طرح تابستاني براي گسترش تعاليم اسلام به فرزندان دختر سطح شهر مي باشد. تدريس در اين كلاس كه براي دانش آموزان دختر داير مي شود توسط خواهران طلبه اي كه از دوره سطوح به بالا و در مدرسه مركزي مشغول بتحصيل هستند انجام مي شود.
برنامه ي كلاسهاي طرح تابستاني كه در سومين سال تأسیس مدرسه خواهران آغاز شده در حال حاضر نيزا جرا مي شود.

تعداد فارغ التحصيلان مكتب خواهران
تعداد فارغ التحصيلان مدرسه از ابتداي تاسيس مدرسه خواهران كه توانسته اند دوره هاي آموزش خود را با مفوقيت به پايان برسانند 200 نفر مي باشند كه هم اكنون تعداد 12 نفراز آنان كه از سطح علمي مطلوب و بالايي برخودارند در مدرسه مركزي و تعداد 25 نفر مربي فاضله در مكاتب هشتگانه سطح شهر كه شعب مدرسه مركزي مي باشند مشغول تدريس هستند. تعداد قابل توجهي از فارغ التحصيلان كه ساكن ساير شهرها مي باشند در منطقه اي خود مكاتب دختراتنه تاسيس و مشغول تدريس مي باشند.

نگاهي به تاريخچه دارالعلوم زاهدان

مدارس ديني در طول تاريخ جلوه‌گاه آرمانهاي بلند ديني و ايماني بوده و در گسترة زمان نقش بارز و مستحكمي بر انسانها داشته‌اند، مدارس درواقع بسترساز دين‌ورزي و حق جويي بوده و‌ پيوند وثيقي درميان مردم و دين برقرار كرده‌اند. بيدارگران دين و اصلاح‌گران امت از ميان پروردگان مدارس ديني سر برآورده و جهاني را دگرگون كرده‌اند.
دارالعلوم زاهدان نيز حلقه‌اي بس نيرومند از اين سلسله است كه با برنامه‌هاي روشمند و هدفدار در راستاي احياي دين و آبياري درخت اسلام خدمات ارزنده‌اي را ارائه كرده است، و با تلاش خستگي ناپذير مردان اين ادارة‌ علمي و به يمن توفيقات خداوندي بر مدارج كمال گام نهاده، روز به روز بر شكوفايي و كار‌آيي‌اش افزوده مي‌گردد و تشنه‌ لبان صحراي علم و دين را با آب گواراي حكمت و معرفت مي‌نوازد.

هم اكنون دارالعلوم زاهدان يكي از نام آورترين مراكز علمي و فرهنگي ايران و جهان به شمار مي‌رود و در زندگي معنوي و ايماني مردم و احياي ارزشهاي قرآني و نبوي نقش ارزنده و چشمگيري داشته است وجولانگاه عالمان و حافظان قرآن مي‌باشد، اين مدرسه بلند آوازه را عالم شهير بلوچستان و انديشمند بزرگ اسلامي حضرت مولانا عبدالعزيز ملازاده بنيانگزاري كرد و ازان پس بر رونق و شكوهش روز به روز افزوده مي‌شد.
لذا قبل از پرداختن به معرفي بخشهاي مختلف حوزه لازم است با بنيانگذار دورنگر اين مركز علمي آشنا شويم.

نگاهي گذرا به زندگي مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله و تأسيس مدرسه دارالعلوم

مولانا عبدالله سربازي پدر بزرگوار مولانا عبدالعزيز يكي از علماي سرشناش و پر تحرك منطقه سرباز بوده كه در راستاي ارشاد مردم و رهنمون ساختن‌شان به سوي دين حق و جهاد و مبارزه با گروه ذكريها، اهل‌بدعت و قبرپرستان آن سامان مشكلات فراواني متحمل گرديد و مبارزه‌هاي مجدانه و بي‌امان ايشان راه حق و حق پرستي را هموار گردانيد.
مولانا عبدالعزيز در سال 1295هجري شمسي در روستاي دپكور منطقه سرباز ديده به جهان گشود و پس از فراگيري دروس مقدماتي در دامان والد بزرگوارش در اوضاع و احوال ناگواري به سوي هند سفر كرده در دانشگاه مشهور شبه قاره هند دارالعلوم ديوبند ثبت نام كرد و دروس نظامي را فرا گرفت، سپس براي فراگيري مزيد دروس حديث و تفسير به مدرسه امينيه دهلي رخت سفر بست و از محضر عالم بزرگوار دهلي مفتي‌ كفايت‌الله رحمه‌الله استفاده كرده، از آنجا فارغ‌التحصيل گرديد.
ايشان بنا بر ذهن وقاد و نيز هوش منحصر به فردي كه داشت مورد اجلال و اكرام اساتيد قرار گرفته مولانا مفتي كفايت‌الله، ايشان را مفتي بلوچستان لقب داد. در همان دوراني كه ايشان در دهلي به تحصيل اشتغال داشت با مولانا محمد‌الياس بنيانگذار دعوت و تبليغ نيز ملاقات نموده، از ايشان بهره گرفت.
پس از آن كه در سال 1322 هجري شمسي دروس را به پايان رسانيد به وطن خويش باز گشته به دعوت و ارشاد مردم كمر بست و با همتي جانانه مردم را به سوي توحيد و يكتا پرستي و توجه به عبادات و اخلاق اسلامي دعوت مي‌داد.
مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله پس از اين كه مدتي در منطقه بلوچستان زير نظر پدر گرامي‌اش به اسلام و مسلمين خدمت كرد، به قصد اداي حج و بهره‌گيري از فيوض و بركات حرمين شريفين به عربستان سفر كرد و تصميم گرفت كه مدتي در آنجا بماند. در دوران اقامتش در مكه مكرمه وقتي مسئولين مدرسه صولتيه(1) مطلع شدند كه چنين فردي وجود دارد از وي خواستند كه از علوم و معارفش طلاب را بهره‌مند سازد.
مولانا حدود دو سال ضمن بهره‌گيري از انوار و بركات حرم مكه، طلاب مدرسه صولتيه را فيض رسانيد و مسئولين و طلاب را سخت تحت تأثير قرار داد. تصميم مولانا گرچه آن بود كه هنوز در مكه مكرمه بماند. اما مولانا عبدالله در طي نامه‌اي از فرزندش خواست كه خدمت به منطقه محروم را از ماندن در حرمين شريفين ترجيح دهد. مولانا عبدالعزيز بلافاصله پس از دريافت نامه و پيام پدر بزرگوارش به سوي وطن عزيمت كرد.
مولانا امر به معروف و نهي از منكر و دعوت را در دستور كار خود قرار داد و به حل و فصل دعاوي و خصومت‌هاي مردم پرداخت و پس از مدتي در زادگاهش دپكور مدرسه‌اي ديني تأسيس نمود و به عنوان بنيانگذار و مدير آن مدرسه همراه برخي ديگر از علماء به تدريس اشتغال ورزيد.
در سال 1335 هـ ش، به مشيت و اراده خداوند به شهر زاهدان كه مركز استان سيستان و بلوچستان بود به منظور معالجه و مداواي والد بزرگوارش سفر كرد و مدت يك ماه را در اين شهر گذراند. مولانا بنابر حماسه ديني، اتباع سنت و انگيزه‌هاي اصلاحگرايانه‌اي كه داشت مردم را در اين شهر به اتباع دين حق دعوت داد و هيچگاه از اين مهم غفلت نورزيد و در هر جا و هر محلي شيوة ايشان همين بود.
افراد سرشناس و دلسوز شهر زاهدان هنگامي كه ايشان را با چنان درد و فكري والا براي امت مشاهده كردند تأثير مثبت گرفته، دور شمع وجودش حلقه زدند و از والد بزرگوارش خواستند تا فرزند برومندش را اجازه اقامت در شهر زاهدان بدهد و با پذيرش اين پيشنهاد از سوي والد بزرگوارش، براي مولانا نيز شرح صدر حاصل گرديد و به عنوان مشعل فروزان علم و معرفت در دل كوير، تاريكي‌هاي جهل و خرافه گرايي را از بين برد.
دزدآب(2) قديم¬¬¬ كه جهل و بدعت و درگيريها و بي‌خبريها در آن غوغا مي‌كرد با مواعظ دردمندانه و مشفقانه حضرت مولانا عبدالعزيز با انوار دين و ايمان آشنا گشته و راه و رسم مردم تغيير پيدا كرد.

تأسيس دارالعلوم زاهدان

پس از آن مولانا عبدالعزيز بطور مستقل در زاهدان سكني گزيد و كارهاي اصلاحي و ديني را آغاز كرد. با توجه به كاستي‌هاي موجود در زمينه علم و دين در انديشه ايجاد و تأسيس مدرسه‌اي براي فرزندان مسلمان افتاد تا بتوانند با علوم اسلامي آشنايي حاصل نمايند.
سخنراني‌ها و تبليغات گرم و رساي حضرت مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله تأثير بسيار خوبي بر مردم نهاده بود.
مسجد جامع آن زمان (مسجد عزيزي كنوني) مسجدي كوچك بود كه روزهاي جمعه پر نمي‌شد، در كنار مسجد تعدادي اتاق ساخته بودند بودند و مرحوم قاضي شاه محمد امامت نماز جمعه را نيز به عهده داشت، در آنجا براي تعدادي طلبه تدريس مي‌نمود. پس از ارتحال قاضي شاه محمد، حضرت مولانا عبدالعزيز در مسجد جامع مستقر شد و با جديت تمام به ارشاد و راهنمايي مردم همت گمارد. در همين زمان حضرت مولانا عبدالحميد حفظه‌الله كه تازه درسهايش را به اتمام رسانيده بود وارد زاهدان شد و بنابه دعوت مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله، مولانا عبدالحميد نيز به تدريس اشتغال ورزيد.
پس از مدتي مولانا تصميم گرفت كه مدرسه را به جايي ديگر منتقل كند، بعضي از مردم مايل بودند كه مدرسه را به طرف عيدگاه قديم و بعضي خواستند تا مدرسه را به سوي غرب شهر يعني كوه تير اندازي منتقل كنند و پس از دعاي بسيار و قرعه كشي منطقه كوه تير اندازي برنده شد و مردم به سرعت زميني را آماده و در اختيار مولانا عبدالعزيز قرار دادند. لذا دور زمين را ديوار كشي كردند و براي مولانا عبدالحميد حفظه‌الله نيز منزلي ساختند.
پس از مدتي در يك روز بياد ماندني در سال 1350 هـ ش، طلاب از مدرسه مسجد جامع به مدرسه دارالعلوم منتقل شدند، از مسجد مكي، خيابان‌هاي اطراف و منازل خبري نبود، مدرسه در بياباني در بيرون شهر واقع شده بود. در جايي كه اكنون كتابخانه و كلاس حفظ وجود دارد مقداري شن ريخته و مسجدي درست كردند كه طلاب و همسايگان در آن نماز مي‌خواندند. هنگام ظهر وقتي هوا گرم مي‌شد، نماز داخل سالن مدرسه يا اطاق روبروي دارالافتاي كنوني برپا مي‌شد.
ابتدا هزينه طلاب از طريق كمك مردم تهيه مي‌شد، اما پس از چند ماه وضع بهتر شد، مقداري آرد تهيه و آنگاه خانواده و فرزندان حضرت مولانا عبدالحميد حفظه‌‌الله در منزل براي طلاب نان مي‌پختند و غذا درست مي‌كردند. در آن زمان تعداد طلاب بين 60 تا 80 نفر بود اساتيد بزرگوار چون مولانا غلام محمد سربازي (رح) (پدر گرامي حافظ محمد‌اسلام) مولانا مفتي خدا نظر(رح)، مولانا نذيراحمد سلامي، حافظ قادر بخش و حضرت مولانا عبدالحميد به طلاب درس مي‌دادند.
به روايت حضرت شيخ الاسلام مولانا عبدالحميد مدظله او در حرمين شريفين و در اماكن اجابت دعا مخصوصاً در صحراي عرفات براي رشد و ترقي و قبوليت اين مركز علمي به درگاه خداوند متعال دعا و تضرع مي‌كرد. بالاخره دعا، اخلاص و نيايشهاي اين مرد حق سبب گرديد كه الله تعالي به فضل خود اين حوزه را در سطح ايران ممتاز گردانيد.
كعبه را هر دم تجلي مي‌فزود آن ز اخلاصات ابراهيم بود
حضرت مولانا در سال 1359 هـ ش، دچار ناراحتي قلبي شد و در پي اصرار دوستان و مشوره پزشكان براي معالجه به انگلستان سفر كرد و ناراحتي‌اش تا حدي بهتر شد و به وطن برگشت، اما پس از يك سال و نيم بيماري ايشان مجدداً شدت گرفت و نزديك چهار ماه در بستر بيماري افتاد.
مولانا در جريان مسافرت و معالجه در انگلستان دچار ناراحتي كليه شد و پس از مراجعت به ايران بنابر مشوره پزشكان بار دوم جهت پيوند كليه به آمريكا سفر كرد ولي بدليل بالا بودن سن، نظر پزشكان اين بود كه پيوند كليه در اين شرايط سني سودي ندارد و بعد از اقامت كوتاهي در كاليفرنياي آمريكا به ايران مراجعت كرد و بالاخره مولانا به منظور معالجه و دياليز به تهران و مشهد عزيمت كرد و در روزهاي پاياني عمر خويش در مشهد جهت انجام دياليز اقامت گزيد و در 21 مرداد سال 1366هـ در شهر مشهد زندگي را بدرود گفت و به جوار پروردگار شتافت. رحمه‌الله و اسكنه جناته.
پس از رحلت جانگذار حضرت مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله، بار خطير مسئوليت را حضرت مولانا عبدالحميد حفظه‌الله متحمل گرديد و با جديت تمام به طور مداوم در انديشه ترقي و پيشرفت مدرسه بوده و مدت درازي نگذشت كه تحولات چشمگيري پديد آمد.
بعد از انقلاب و با وجود آمدن فضاي مناسب اسلامي رفته رفته به تعداد طلاب افزوده شد و در سال 1364 مفتي محمدقاسم قاسمي توسط مديريت محترم حضرت مولانا عبدالحميد به اين حوزه دعوت شد و مسئوليت امور تعليم و تربيت به ايشان واگذار گرديد در اين زمان با ابتكار ايشان تحول علمي و فرهنگي خاص در حوزه به وجود آمد و آموزش زبان عربي پيشرفت قابل ملاحظه‌اي‌ داشت. طي سالهاي بعد تعداد طلاب افزايش يافت و به علت كمبود فضاي آموزش با همت حضرت شيخ‌ الاسلام منازل اطراف حوزه خريداري شده بر آن افزوده شد.
در اينجا به طور مختصر به برخي شعبه‌ها و قسمت‌هاي مختلف حوزه اشاره خواهد شد.

ساختار اداري حوزه

در اين بخش مسئوليت تمامي حوزه به عهدة حضرت شيخ‌الاسلام مولانا عبدالحميد است و ايشان در كنار تدريس صحيح بخاري با مديريت مدبرانه خويش كليه امور مدرسه را زير نظر دارند و به رفع نيازها و كاستي‌ها مي‌‌پردازند. دفتر ايشان كه در ساختمان اداري حوزه قرار دارد، همراه با رسيدگي به مسايل حوزه، به مشكلات عموم مردم نيز رسيدگي مي‌كند همچنين بسياري از مسايل مهم سياسي و اختلافات عشيره‌اي در اين دفتر رسيدگي مي‌شوند.

دفتر معاونت اداري

مهم‌ترين وظايف و فعاليت‌هاي آن تنظيم روابط اداري كاركنان و پرسنل شاغل در دارالعلوم و هماهنگي امور داخلي و خارجي حوزه مي‌باشد. بررسي و رفع نيازها و مشكلات كاري كارمندان و طلاب، رسيدگي به وضع معيشتي و مسكن و خوابگاه و امور رفاهي طلاب، همچنين رسيدگي به وضعيت حقوق و مزايا و بيمه اساتيد و كاركنان و تأمين مسكن آنها بر حسب نياز مي‌باشد.

معاونت آموزشي

از جمله وظايف معاونت آموزشي برنامه‌ريزي براي ثبت نام طلاب جديد، واگذار نمودن دروس به اساتيد اهل فن و مجرب، ترتيب و تنظيم برنامه درسي، نظارت بر دروس و نحوه تدريس، بازرسي از كلاس‌هاي درس و اعزام بازرس به كلاسهاي مختلف، نظارت بر تكرار و مطالعه طلاب، برنامه‌ريزي امتحانات و اجراي مسابقات در زمينه‌هاي مختلف، رسيدگي به مشكلات درس طلاب و اساتيد، تهيه كتب و جزوات لازم، نظارت بر اجراي مصوبات شوراي هماهنگي در امر آموزش، بر پايي كلاسهاي تابستاني و همچنين دروس جانبي، از قبيل كلاس‌هاي تقويتي، آموزش زبان انگليسي، كامپيوتر و نظارت و بررسي ضعفهاي نظام آموزشي و ارائه آن به شورا.

دارالافتاء

در سال 1363 مطابق با 1404 هـ ق، دارالافتاي دارالعلوم زاهدان زير نظر مفتي خدانظر رحمه‌الله رسماً آغاز به كار كرد تمامي سؤالات ابتدا به صورت شفاهي شنيده و بعد به صورت كتبي به طور مرتب ثبت و بايگاني مي‌گرديد و پس از آن كه شعبه تخصص در فقه اسلامي داير گرديد، كار ثبت و بايگاني به آنها محول گرديد. در سالهاي بعد با همت و پشتكار مولانا مفتي خدانظر رحمه‌الله، فتواهاي گذشته به صورت ابواب فقهي ترتيب يافته و تحت عنوان محمود الفتاوي (فتاواي دارالعلوم زاهدان) چند جلد از آن چاپ و در دسترسي عموم قرار گرفت و ادامه آن نيز در حال تدوين است.

راه اندازي شاخه تخصص

در اوايل سال 1370 ش. با توجه به نياز مبرم جامعه و ضرورت تربيت عده‌اي از فضلا، براي كار فتوا نويسي و مهارت در اين فن، شعبه تخصص راه اندازي شد و چند تن از فضلاي جوان زير نظر حضرت مفتي خدانظر و مولانا مفتي محمد قاسم مشغول به فراگيري تخصص في الفقه شدند، با گذشت زماني اندك، شعبه تخصص به صورت رسمي و با برنامه درسي منظم، جزو نصاب درسي دارالعلوم زاهدان قرار گرفته و به كار خويش ادامه مي‌دهد.

مجمع فقهي اهل‌سنت

يكي از نهادهاي علمي كه به ابتكار شيخ‌ الاسلام مولانا عبدالحميد و مفتي خدانظر رحمه‌الله تشكيل شد و مقر آن در دارالعلوم زاهدان قرار دارد مجمع فقهي اهل‌سنت است.
اين مجمع در سال 1377 هـ ش، تشكيل و در برگيرندة علماء و فقهاي مناطق مختلف ايران است كه با توجه به نياز جامعه و به وجود آمدن مسايل جديدي كه در مورد آنها در فقه اسلامي قول صريحي كمتر يافت مي‌شود به بحث و بررسي پرداخته و با توجه به آرا و اقوال فقهاي گذشته و معاصر و در پرتو كتاب و سنت به حل آن مي‌پردازد. اين مجمع در ابتدا با دعوت علماء و فقهاي بلوچستان تشكيل شد اما با گذشت زمان اعضاي جديدي از خراسان، گلستان، فارس و علماي جنوب (‌شوافع) به آن پيوسته‌اند.
اين مجمع تاكنون پيشرفت‌هاي قابل ملاحظه‌اي داشته است.

شوراي هماهنگي

باتوجه به گسترش مدارس علوم اسلامي شمار طلاب و عدم انسجام و هماهنگي در مدارس و افت روز افزون تحصيلي نياز به چنين شورايي احساس مي‌شد. لذا با ابتكار مولانا عبدالعزيز، مولانا عبدالحميد و مولانا محمديوسف حسين‌پور به منظور هماهنگي در امور آموزشي، تربيتي و فرهنگي و بهبود سطح كيفي مدارس علوم ديني، شورايي با مشاركت شش مدرسه قبل از انقلاب تأسيس شد و به تدريج بر اعضاي آن افزوده شد به گونه‌اي كه امروزه تمامي مدارس معتبر استان كه تعدادشان به بيش از چهل مدرسه مي‌رسد در آن عضويت دارند. مقر شورا در دارالعلوم زاهدان مي‌باشد.

فصلنامه نداي اسلام

يكي از زمينه‌هايي كه دارالعلوم زاهدان خود را موظف به فعاليت در آن مي‌داند عرصه رسانه و مطبوعات است. امروزه نمي‌توان از نقش رسانه‌ها در زندگي انسانها چشم پوشيد از اين رو با توجه به احساس اين خلأ فرهنگي پس از تلاش بي‌وقفه مسئولين دارالعلوم سرانجام در اواخر سال 1378 انتشار فصلنامه‌اي تحت عنوان نداي اسلام، از سوي وزارت ارشاد صادر و اولين شمارة آن نيز در بهار سال 1379 منتشر گرديد و مقبوليت چشمگيري در داخل و خارج كسب نمود.
خط مشي فصلنامه نداي اسلام واقعگرايي و اعتدال در طرح مسايل، پرهيز از افراط و تفريط و دوري از گرايشها و سلايق خاص سياسي و جناحي است ضمن اين كه خود را ملزم مي‌داند از عقايد حقه و ناب اسلامي دفاع نمايد و در راه جهاد فكري و علمي از هيچ كوششي دريغ نورزد.
اين نشريه هر سه ماه يكبار منتشر و دفتر آن در ساختمان اداري دارالعلوم قرار دارد.

مكتب حضرت عايشه صديقه رضي‌الله‌عنها

توجه و عنايت به تعليم و آموزش زنان و دختران يكي از نيازمنديهاي مبرم مردم و جامعه است و به منظور دفع تهاجم فرهنگي از طريق گوناگون و آگاه نمودن زنان و دختران از مسايل شرعي، برنامه‌ريزي براي زنان و دختران توجه ويژه‌اي مي‌طلبد، تا اين كه با عنايات پروردگار و عزم مديريت حوزه حضرت شيخ الاسلام در سال 1369 اين امر تحقق يافت و حوزه خواهران با نام مبارك عايشه صديقه افتتاح گرديد.
با توجه به استقبال چشمگير خواهران از اين حوزه و حجم وسيع آن مسئولين ناچار شدند كه شعبه‌هاي ديگري از اين حوزه را در سطح شهر زاهدان ايجاد نمايند به گونه‌‌اي كه امروزه اين حوزه بيش از هفت شعبه در شهر زاهدان دارد و فارغ‌التحصيلان بيشماري را تحويل جامعه اسلامي داده است.
اين مكتب با توجه به گسترش تعداد دانش‌آموزان از كمبود فضاي مناسب آموزشي رنج مي‌برد.

دفتر امور دانشجويي

يكي از برنامه‌هاي مثبت دارالعلوم در راستاي ايجاد ارتباط بين طلاب و دانشجويان (حوزه و دانشگاه) همكاري و همياري با دانشجويان دانشگاهها مي‌باشد. و با توجه به استقبال دانشجويان از فضاي فرهنگي و ديني دارالعلوم و شور و شوق آنان براي فراگيري مسايل شرعي توجه بيشتر به آنان ضرورتي اجتناب ناپذير بود.
به همين منظور از سال 70 ـ 69 تلاش‌هاي ويژه‌اي براي دانشجويان در حوزه داير گرديد. ضمن اين كه در مسجد عزيزي به منظور استفاده دانشجويان كتابخانه و بانك نوار فعال گرديد. و جلسات هفتگي درس قرآن نيز از برنامه‌هاي مسجد عزيزي بود. و به منظور گسترش محدوده فعاليت‌ها در اين زمينه و با تأكيد مديريت محترم “دفتر امور دانشجويي” نيز تأسيس گرديد، اين دفتر نقش رابط بين دارالعلوم و دانشگاهيان را ايفا مي‌كند.
همچنين براي دانشجويان شهرستاني در كنار حوزه ساختماني اجاره و به عنوان خوابگاه در اختيار آنان قرار گرفت. اين امر باعث شد دانشجويان از فضاي روحاني دارالعلوم و مسجد مكي استفاده بيشتري ببرند و همچنين از كلاس‌هاي مختلف تاريخ، عقيده، تفسيرو سيرت استفاده نمايند سالانه جلسه باشكوه و مشتركي بين طلاب و دانشجويان در دارالعلوم زاهدان نيز برگزار مي‌گردد.

كتابخانه عمومي مركزي

كتابخانه مركزي دارالعلوم يكي از كتابخانه‌هاي بزرگ و غني اهل‌سنت ايران است كه حدود بيست هزار جلد كتاب در موضوعات و زبانهاي مختلف دارد و فهرستي كامپيوتري براي كتابها ترتيب داده شده است و مسئولين در انديشه توفير كتابهاي مختلف در موضوعات گوناگون مي‌باشند.

مركز تحقيق و ترجمه

با توجه به نياز مبرم جامعه اهل‌سنت به برخي كتابها و موضوعات مورد نياز، مسئولين دارالعلوم بر آن شدند تا اين معضل را با ايجاد شعبه مركز تحقيق و ترجمه رفع كنند، لذا اين مركز در سال 1382 افتتاح گرديد تا بتواند در قبال برخي نيازها پاسخگو باشد و در مدت كوتاهي كه از تأسيس آن مي‌گذرد پيشرفت قابل ملاحظه‌اي داشته است.

انتشارات صديقي

انتشارات صديقي كه تاكنون فعاليت‌هاي چشمگير و قابل تقديري داشته است با كمك و انديشه مسئولين دارالعلوم تأسيس و با مجوز رسمي از وزارت ارشاد به نشر و اشاعه كتابهاي ديني و فرهنگي اقدام مي‌كند و تاكنون كتابهاي بيشماري را چاپ و منتشر كرده است. همچنين اين انتشارات موظف است كتابهاي مركز تحقيق و ترجمه را نيز چاپ و منتشر كند.

دارالقضاء و التحكيم

در كنار دارالافتاء و با توجه به كثرت مراجعين براي حل و فصل مخاصمات و مشاجرات، دارالعلوم زاهدان محلي را تحت عنوان دارالقضاء و التحكيم داير نمود تا افرادي كه خواهان حل و فصل دعاوي هستند به اين محل مراجعه نمايند و روزانه اين مركز فعال است و افراد زيادي به اين مركز مراجعه مي‌كنند و به حل و فصل مسايل آنان پرداخته مي‌شود.
در پايان به اطلاع عموم مسلمانان مي‌رساند اين حوزه در زمينه‌هاي مختلف به دليل نداشتن امكانات مالي با كمبود‌هاي زيادي مواجه است. لذا از تمام برادران و خواهران اهل‌خير، موسسات خيريه و خيّرين مدرسه ساز تقاضا دارد هر نوع كمكهاي خويش را اعم از صدقات و زكات را به اين مركز بزرگ اسلامي اختصاص داده و به شماره حسابهاي بانكي ذيل واريز نمايند و از درگاه خداوند متعال اجر معنوي خويش را دريافت دارند.
بانك صادرات، شعبه مسجد مكي، كد (4239) جاري 51 به‌نام، حوزه علميه دارالعلوم زاهدان.
بانك ملي، شعبه مسجد مكي، كد (8328) جاري 133 به‌نام، حوزه علميه دارالعلوم زاهدان.
بانك ملت، شعبه خدمات درماني، كد (3/4737) جاري 3/151، به‌نام حوزه علميه دارالعلوم زاهدان.

1ـ اين حوزه در زمان خلافت عثماني و توسط علامه بزرگ و مناظر بر جسته هندي مولانا رحمت‌الله كيرانوي تأسيس گرديد.
2ـ نام قديم شهر زاهدان.

مسجد مكي

مسجد مكي معني و مفهوم مسجد

در لغت عربي به محل سجده كردن مسجد گفته مي‌شود.(1)
اصطلاحاً مسجد به محلي گفته مي‌شود كه براي عبادت الله تعالي ساخته شده باشد.(2)
يكي از بزرگترين اهداف ساخت مساجد، اقامة نماز با جماعت است اما اين مطلب هرگز بدان معنا نيست كه انجام فعاليتها و كارهاي ديگر ديني در مسجد جايز نيست، بلكه در زمان‌ رسول اكرم صلي‌الله عليه وسلم كلية كارها و فعاليتهاي ديني در مسجد صورت مي‌گرفت.(3)

جايگاه مسجد در دين اسلام

مساجد، خانه‌هاي الله در روي زمين هستند. چنانچه اين مطلب در احاديث تصريح شده است(4) مسجد جايگاه مؤمنين و متقيان مي‌باشد(5) كه با حضور خود در اين مكان مقدس اعلام عبوديت و بندگي خداوند متعال را مي‌كنند، و از منبر مسجد وعظ و نصيحت گرفته و به كارهاي خير تشويق مي‌شوند و در صحن مسجد به تحصيل و مذاكرة‌ علم دين مي‌پردازند.(6)

در دين مبين اسلام مسجد داراي چنان اهميت و جايگاهي است كه اولين كاري كه رسول‌الله صلي‌الله عليه وسلم پس از هجرت به مدينة‌ منوره انجام دادند بناي مسجد النبي بود، و اين مسئله چنان حائز اهميت بود كه رسول اكرم صلي‌الله عليه وسلم به نفس نفيس، همراه ياران جان نثارش در اين امر شريك شده و در ساخت مسجد و حمل خشت و سنگ، سختي و مشقت را تحمل كرده و با زمزمه اين جملات، صحابه را تشويق به اين كار مي‌كردند «اللهم لاعيش الا عيش الآخرة فارحم الأنصار و المهاجرة»(7)

و حضرت عمر رضي‌الله‌عنه بعد از فتح ايران، ‌عراق و شام فوراً به استانداران آن مناطق دستور داد كه در آنجا مساجدي بسازند و تأكيد زيادي بر اين كار كردند(8) و اين همه تأكيد و اهميت، بدان علت است كه مسجد مركز و جايگاه خط دهي و ايماني و مادي و علمي و اخلاقي است و با گردهم آمدن و جمع شدن در مسجد است كه در بين مسلمين الفت و همبستگي پديد مي‌آيد و باعث تعاون علي‌الخيرات و تشويق و تحريك براي انجام كارهاي خير مي‌شود.(9)

و به همين علت بود كه رسول‌اكرم صلي‌الله عليه وسلم و خلفاء راشدين، اكثراً مشورتهاي مهم خود را در مسجد انجام مي‌دادند چنانكه دكتر قادري مؤلف كتاب “دورالمسجد في‌التربية” اين مطلب را تصريح نموده‌اند.(10)
و علماء نوشته‌اند كه خليفه يا امام مي‌تواند مانند ديگر مسلمانها در خانه‌هاي خود سكونت كنند اما بايد مجلس و نشست روزانة خود را در مسجد جامع برگزار كنند.(11)

«اولين مسجدي كه در روي زمين ساخته شد»

در قرآن كريم(12) و احاديث رسول‌اكرم‌ صلي‌الله عليه وسلم تصريح شده است كه اولين مسجدي كه بر روي زمين ساخته شد، مسجد‌الحرام (كعبه مكرمه) بوده است.
و باني اين مكان مقدس حضرت ابراهيم و اسماعيل عليهم‌السلام بوده است. «و اذ يرفع ابراهيم القواعد من البيت و اسماعيل…»(13)

و دومين مسجدي كه 40 سال بعد از ساخت مسجد الحرام، بر روي زمين ساخته شد المسجد الأقصي است كه توسط حضرت يعقوب عليه السلام ساخته شد و حضرت داود عليه السلام پس از مدتي آنرا تجديد بنا كرد و حضرت سليمان عليه السلام بناي آنرا تكميل نمود.(14)

در مسند امام احمد رحمه‌الله حديثي از حضرت ابوذر رضي‌الله‌عنه نقل شده كه رسول‌اكرم صلي‌الله‌ عليه وسلم در جواب حضرت ابوذر رضي‌الله‌عنه فرمودند: اولين مسجدي كه برروي زمين ساخته شد مسجدالحرام بود و 40 سال بعد از‌ آن مسجدالأقصي ساخته شد.(15)

فضيلت ساختن مسجد

در كتب حديث، احاديث بسيار زيادي در بيان فضيلت ساخت مساجد آمده است، كه هر يك با تعبيري خاص اهميت و فضيلت آنرا بيان مي‌كند.

در صحيحين (بخاري و مسلم) آمده است كه رسول اكرم صلي‌الله عليه وسلم فرمودند: كسي كه مسجدي به خاطر جلب رضايت الله تعالي بسازد، خداوند متعال در بهشت قصري براي او خواهد ساخت.(16)
در حديث ديگري آمده است: هر كسي براي الله مسجدي ساخت خداوند متعال مثل آن مسجد، قصري در بهشت براي او مي‌سازد(17) و در روايت ديگري آمده قصري بزرگتر از آن مسجد براي او در بهشت خواهد ساخت(18). در حديثي آمده است كه مساجد بازارهاي آخرت هستند و كسي كه داخل آنها شود ميهمان الله است كه خداوند متعال با مغفرت از او پذيرايي مي‌كند و به او تحفه و هديه كرامت و بزرگي مي‌دهد.(20)
در بيان اهميت ساختن مساجد و فضيلت آنها، كافي است به اين امر توجه شود كه اولين كساني كه به اين كار اقدام نموده‌اند بهترين و برگزيده‌ترين انسانهاي روي زمين بوده‌اند خصوصاً كه رسول‌اكرم صلي‌الله عليه وسلم شخصاً اقدام به اين كار خير نمود‌ند، پس مناسب است كه همه مسلمين خيّر در حد توانايي خود در امر مسجد سازي و توسعه و عمران مساجد اقدام نموده و از يكديگر سبقت بگيرند.

بنيان مسجد مكي

مسجد مكي زاهدان توسط مجاهد مخلص و خستگي ناپذير، راد مرد دعوت و اصلاح، شاگرد مكتب ديوبند “حضرت مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله” پايه‌ريزي و بنيان گذاري و با تلاشها و دعاهاي جانشين صالح مولانا عبدالعزيز، حضرت مولانا عبدالحميد حفظه‌الله به رشد و ترقي رسيد.

پس از اينكه مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله وارد زاهدان شدند و در مسجد جامع عزيزي مشغول به خدمت دين گشتند، جهت تعمير و توسعه مسجد عزيزي نماز جمعه را موقتاً به محل كنوني مسجد مكي منتقل كردند كه بنا بر تقدير الهي، اين نقل و انتقال موقتي، دائمي گشت. و مردم هم به علت وسعت مسجد و خيابانهاي اطراف در برابر خواسته و تقدير خداوند سر تسليم خم كرده و حاضر به بازگشت نماز جمعه به مسجد عزيزي نشدند.
مساحت آن زمان مسجد مكي نسبت به وسعت امروزي آن بسيار اندك و كم بود. رفته رفته و به مرور زمان با خريد خانه‌ها و منازل اطراف، مسجد را توسعه دادند كه مساحت كنوني آن در حدود چهل و پنج هزار در سه طبقه زير زميني، همكف و طبقه اول مي‌باشد.

طرح و نقشه جديد مسجد مكي تقريباً مدت 15 سال است كه كارش آغاز شده و تاكنون صدها ميليون تومان هزينه در برداشته است ولي متأسفانه مدتي است كه به علت كمبود بلكه نبود بودجه اين طرح متوقف شده و يكي از بزرگترين مساجد كشور است، مسجدي كه به‌ عنوان مسجد مركزي اهل‌سنت ايران شناخته مي‌شود و سالانه پذيراي ميهمانان زيادي از نقاط مختلف ايران اسلامي و ميهمانان زيادي از بلاد و سرزمينهاي مختلف اسلامي اعم از علماء، رجال سياسي و غيره مي‌باشد، كار ساخت و ساز و تكميل عمرانش سالهاست كه متوقف شده است. طرح جديد مسجد مكي داراي يك گنبد بزرگ در وسط و چهار عدد مناره در دست ساخت است كه انشاء‌الله در صورت تكميل شدن نماي زيبا و قابل توجهي به مسجد خواهد بخشيد. اينجا اين سؤال مطرح مي‌شود: مسجدي كه به عنوان مأوي و ملجاء اهل سنت ايران و پايگاه مستحكم براي اسلام و مسلمين است و هيچ گونه كمك مالي نه از خارج از كشور و نه از طرف دولت وجود دارد، توسط چه كساني بايد به پايه تكميل برسد.
آنچه از آيات كلام پاك الهي فهميده مي‌شود اين است كه عمران و آبادي مساجد توسط كفار و مشركين انجام نمي‌شود بلكه اين مؤمنين هستند كه مساجد را آباد مي‌كنند.

«ماكان للمشركين أن يعمروا مساجد الله شاهدين علي أنفسهم بالكفر… إنما يعمر مساجد‌الله من آمن بالله و اليوم الآخر».(21)

بدرستي كساني كه در ساخت و آبادي مساجد كمك و همكاري مي‌كنند، در ثواب و پاداش همة اعمالي كه در آن مسجد تا قيامت انجام مي‌شود، شريك هستند.

لذا از عموم برادران، خواهران، مؤسسات خيريه و خيّرين مسجد‌ ساز تقاضا دارد در ساخت اين مسجد همكاري داشته و خود را سهيم گردانند زيرا هر كس براي خدا مسجدي بسازد خداوند در بهشت براي او خانه‌اي خواهد ساخت.
افراد خير انديش مي‌توانند كمكهاي خويش را به حسابهاي ذيل به‌نام مسجد مكي واريز نمايند:
1ـ بانك صادرات، شعبه مسجد مكي، كد‌ (4239) جاري 50، به‌نام مسجد مكي،
2ـ بانك ملي، شعبه مسجد مكي، كد (8328) جاري 132، به‌نام مسجد مكي،
3ـ بانك ملت، شعبه خدمات درماني، كد (3/4737) جاري 5/150، به‌نام مسجد مكي.

1ـ روضة المساجد (مسجد ايك حَسين باغ).
2ـ تفسير جمل علي‌الجلالين 4/421.
3ـ مسجد ايك حَسين باغ، ص:12.
4ـ معجم طبراني الكبير (إن بيوت الله تعالي في‌ الأرض مساجد‌ها).
5ـ «المساجد بيوت المتقين فمن يكن المسجد بيته يضمن الله له الروح و الرحمة و الجواز علي‌الصرط إلي‌ الجنة» ابن ابي‌شيبه كما في اعلام المساجد 5/3.
6ـ المسجد و نشاطه الاجتماعي علي مدار التاريخ: عبدالله قاسم الوشلي، ص:5.
7ـ سنن ابوداود، حديث شمارة: 453 و 454.
8 ـ ابن عساكر، كنزالعمال، 8/313.
9ـ المسجد و نشاطه الاجتماعي. ص:17.
10ـ دورالمسجد في التربية، ص: 86 .
11ـ الفتاوي الكبري، 35/39، 40.
12ـ إن اول بيت وضع للناس للذي ببكة مباركة.
13ـ سورة بقره آية 128، 127.
14ـ البداية و النهاية، 1/196، فتح‌الباري 2/408، اعلام المساجد للزركشي، ص:30.
15ـ مسند امام احمد حنبل بنقل از فتح‌الباري، 6/407.
16ـ بخاري حديث شماره: 450، مسلم 1076، كنز 20729.
17ـ ابن‌ماجه 736، ترمذي 318، كنز 20730.
18ـ كنز 20734.
19ـ اوسط طبراني، 4/139.
20ـ مستدرك حاكم.
21ـ توبه، آية 17 و 18.

كتابخانه حوزه علميه دارالعلوم زاهدان

اين كتابخانه از ابتداي تاسيس مدرسه بنيان نهاده شده است،اما تا سال 1365 محدود به اتاق كوچك با مجموعه كتابهاي درسي و چند عنوان كتاب مرجع وبعضا”كتب ديگري بوده است.

از سال 1365كتابخانه عملا” فعاليت خود را آن هم صرفا” در جهت خريد كتاب و تهيه منابع شروع مي كند. در پي سالها تلاش و كوشش منابع نفيس و گرانبهاي از مراجع و مواقد اهل سنت به زبانهاي عربي، اردو وفارسي جمع آوري شده است كه عمده ترين اين منابع عبارتند از: تفاسير، احاديث، فقه، اصول فقه، رجال حديث، تاريخ، ادبيات و دايرة المعارفها، اين مجموعه در واقع مجموعه اي بسيار ارزشمند براي محققان اهل سنت ايران ب بشمار مي رود. در حال حاضر مجموعه كتابخانه بطور تقريبي در حدود 20هزارجلد كتاب است و در بناي به مساحت 300متر مربع خدمات خود را ارائه مي نمايد.

از نيمه دوم سال 1379سازماندهي كتابخانه براساس شيوه هاي كتابداري نوين شروع شده است.

كتابخانه داراي سه بخش مي باشد:بخش خدمات فني ( قهرست نويسي)، بخش مربع و بخش گردش كتاب، بخش مربع كتابخانه بصورت سيستم باز و بخش گردش كتاب به صورت سيستم بسته ارائه خدمات مي نمايد خواست كلي و برنامه هاي اساسي كتابخانه توسط شوراي هماهنگي و برنامه ريزي كتابخانه تعيين و با تاييد مديريت حوزه به مرحله اجرا گذاشته مي شود.

همچنين كتابخانه زير سرپرستي معاونت پژوهشي (مفتي حوزه) و با مديريت كتابدار متخصص و دو نفر كمك كتابدار نيمه حرفه اي و دونفر غير حرفه اي اداره مي شود كه در مجموع كارمندان كتابخانه ۶ نفر مي باشد

اما كتابخانه در طرحهاي آينده خود در نظر دارد تا با احداث يك ساختمان مستقل و طراحي شده بر اساس استانداردهاي رايج عام كتابداري خدمات خود را به شرح ذيل ارائه نمايد:

1- تجهيز بخشهاي داخلي كتابخانه (اعم از بخش خدمات فني، مرجع، امانت، نشريات، محققان، سمعي و بصري، كودكان و نوجوانان و تالارهاي مطالعه.

2- تجهيز كتابخانههاي ساير مدارس و مساجد.

3- راه اندازي كتابخانه هاي سيار در سطح شهر و حومه.

4-تشكيل انجمن دوستداران كتاب.

5-ارائه خدمات امانت بين كتابخانه اي

انجمنها و جلسات حوزه

به منظور ارتقاي سطح كيفي آموزشي و علمي و توان سخنراني طلاب، از طرف دارالعلوم زاهدان به تصويب رسيده است كه هر كلاس بايد يك انجمن برگزاري جلسات تمرين سخنراني در موضوعات مختلف عقيده، سيرت، تاريخ، دعوت، اديان و مذاهب داشته باشد تا استعدادهاي نهفته طلاب شكوفا شده و براي آينده مثمر ثمر واقع شوند.

چون جامعه كنوني ما نياز شديد به مبلغ و سخنران و افراد دلسوز كه به سلاح بيان وقلم مجهز باشند دارد. هر هفته روزهاي چهارشنبه بعد ازظهر در دارالعلوم زاهدان جلسات تمرين سخراني براي تمام كلاسها برگزار مي‌شود، و حتي مدرسه‌ي دخرانه حضرت عائشة رضي الله عنها از اين قانون مستثني نيست، و تعداد زيادي مجلات تجربي داخلي براي طلاب كلاسهاي مقدمات، سطوح و خارج و بخش عربي مشغول فعاليت در اين زمينه هستند تا سطح توان نويسندگي فارسي و عربي طلاب كيفيت مطلوب خود را بدست آورد.

و بحمدالله در اين زمينه موفقيت نسبي بدست آمده است. و مجله‌ي الدعوة و الصحوة الاسلاميه به زبان عربي و تعداد زيادي مجله به زبان فارسي توسط طلاب اين حوزه هر ماهه نشر مي‌شود. و براي آشنا شدن به زبان انگليسي كه نياز جامعه و مدارس ما براي فعاليت و دعوت و تبليغ در ديگر كشورها مي‌باشد كلاس‌هاي آموزش انگليسي مشغول فعاليت هستند كه تاكنون موفق بوده‌اند.

گزارشي از عملكرد دفتر حفظ و تجويد دارالعلوم زاهدان

دارالعلوم زاهدان از سال1370شـ. اقدام به برگزاري مسابقات حفظ وقرائت قرآن كريم نموده ، اين مسابقات همه ساله بصورت مرتب در چندين مرحله مختلف در سطح دارالعلوم برگزار و بعد از چند دوره برگزاري مداوم مسابقات گسترش پيداكرده و در سطح شهرستان زاهدان و استان سيستان و بلوچستان برگزار شد ناگفته نماند كه در اولين سال برگزاري مسابقات حفظ وقرائت در دارالعلوم ( سال 1370ش ) مسابقه در سطح استان و در سال دوم در سطح شهرستان زاهدان به اجرا در آمد.

اما در سال هاي بعد بنا بر پاره اي از مشكلات مسابقات شهرستان واستان چند سالي به تاخير افتاد و فقط در سطح دارالعلوم بر گزار مي شد تا اينكه در سال 1377 ش با همت انجمن قراء وحفاظ حوزه بار ديگر مسابقات در سطح استان سيستان بلوچستان برگزار شد كه بحمدالله با استقبال خوبي مواجه گرديد در سال 1378 ش بنا برپيشنهاد و تاكيد حضرت شيخ الاسلام مولانا عبدالحميد (حفظه الله ) اولين دوره مسابقات حفظ وقرائت قرآن كريم (اهل سنت سراسر كشور) به ميزباني دارالعلوم در مسجد جامع مكي زاهدان برگزارشد كه با استقبال حافظان وقاريان سراسر كشور مواجه گرديد ، اين امر باعث شد تا مسابقات در سال هاي بعد نيز ادامه يابد در اين مسابقات همه ساله از اساتيد حفظ وقرائت قرآن كريم از نقاط مختلف كشور جهت داوري دعوت به عمل مي آيد و حافظان وقاريان اهل سنت از استان هاي سيستان وبلوچستان – خراسان – گلستان – كردستان – فارس – هرمزگان – بوشهر – يزد و… حضور بهم رسانيده وبه رقابت با يكديگر مي پردازند .

دارالعلوم زاهدان از برگزاري مسابقات حفظ وقرائت اهداف مختلفي را دنبال مي كند كه مهمترين آن عبارت اند از : 1-انس بيشتر عموم مردم بخصوص طلاب مدارس ديني باقرآن كريم .

2-ارتقاي سطح كمي حفظ وقرائت كه طي دهه گذشته تعداد حافظان وقاريان قرآن افزايش چشم گيري داشته است .

3-پيشرفت و ارتقاي سطح كيفي حفظ وقرائت قرآن كه با گذشت يك دهه پر بار و فعال سطح كيفي حفظ پيشرفت نسبتاً خوبي داشته وحفاظ با نكات تازه اي در زمينه حفظ قرآن آشنا گرديده اند وهمچنين قرائت قرآن كه تا چند سال پيش چندان توجهي به آن نمي شد نيز مورد توجه قرار گرفته و قاريان با فنون جديد علم قرائت آشنا مي شوند .
4-متوجه نمودن همگان بويژه علماء وطلاب علوم ديني به اهميت فراگيري تجويد .

5-ترويج فرهنگ قرآني .

6-تشويق وترغيب مسئولين مدار س ديني براي فعاليت بيشتر در زمينه حفظ وقرائت قرآن كريم وداير نمودن كلاسهاي مخصوص ، جهت آموزش حفظ وتجويد در سطح مدار س كه بحمدالله روز به روز اهميت حفظ وقرائت در مناطق مختلف بيشتر احساس مي شود ومسابقات مختلفي در سطح استان مناطق سني نشين كشور برگزارمي گردد.

اميد است روز به روز فرهنگ قرآني گسترش يافته و همه مسلمانان از انوار تابناك كلام الهي بهره مند گردند در انتها از كليه اساتيد ، صاحب نظران،قاريان وحافظان قرآن كريم دعوت به عمل مي آيد با دارالعلوم تماس برقرار نمايند تا بدين وسيله از تجربيات يكديگر استفاده نموده وهر چه بيشتر به تر ويج واشاعه فرهنگ قرآني بپردازيم .

ان شاءالله.

گزارشي از عملكرد دفتر حفظ و تجويد دارالعلوم زاهدان

دار العلوم زاهدان به منظور نشر و اشاعه فرهنگ قرآني در سال 1380-هجري شمسي اقدام به تاسيس دفتر حفظ وتجويد قرآن مجيد نمود .

هدف از تاسيس اين دفتر ايجاد مركزي مخصوص براي بالا بردن سطح كمي و كيفي حفظ وقرائت قرآن مجيد در سطح حوزه ,شهرستان وكشورمي باشد كه بحمد الله باهمت دوستداران قرائت قرآن كريم اين مركز آماده پذيرش كليه علاقمندان به فراگيري تجويد و علم قرائت از سراسر كشور مي باشد . در اين مركز ,علم تجويد وصوت ولحن به مدت يكسال توسط اساتيد مجرب آموزش داده مي شود وپس از اتمام دوره تخصص , مدرك تجويد به روايت حفص از عاصم به شركت كنند گان اعطاء خواهد شد تا بتوانند در مدارس ديني و مساجد به تعليم علوم قرآني بپر دازند . از آنجائي كه صحيح خواندن قرآن يك امر حياتي مي باشد ، اين دفتر اقدام به بر گزاري كلاسهاي تجويد و رو خواني در سطح گستر ده اي نموده واز چند استاد برجسته و طلاب زبده در اين فن بهره مي گيرد .

ايجاد بانك نوار از تلاوتهاي قراء معروف جهان و جلسات تمريني نداي قرآن ؛ در روزهاي يكشنبه براي قراء و روزهاي چهار شنبه براي حفاظ از جمله برنامه هاي اين دفتر به شمار مي رود كه خوشبختانه با استقبال قابل توجه علاقمندان قرآن مجيد مواجه گرديده است. لازم به ذكر است علاوه بر آموزش شفاهي تجويد، از نوار و نرم افزار هاي صوتي وتصويري قاريان برتر جهان اسلام نيز استفاده مي شود . يكي ديگر از اهداف اين دفتر , بر گزاري مسابقات حفظ وقرائت قرآن مجيد مي باشد . اين دفتر مي كوشد تابا ايجاد نمايند گي در سراسر استانهاي كشور، زمينه را براي تقويت حفظ و قرائت قرآن مجيد فراهم نمايد .

در پايان اميد است با همكاري كليه علاقمندان حفظ وقرائت , شاهد رشد وشكوفائي اين مركز باشيم .

به اميد آنروز والسلام