دارالعلوم زاهدان

آشنايي با درالافتاء و مجمع فقهي اهل سنت

عمر كوتاه علم فقه در خطه ي بلوچستان و ايران ز مين بعد از نشيب و فرازهاي هولناك گذشته بسيار پر ثمر و اميدوار كننده مي باشد.
زماني كه حضرت مولانا عبدالعزيز پا به زاهدان گذاشت بسياري از مردم با اصول بنيادي و عقايد اسلامي هيچ گونه آشنايي نداشتند.

جو حاكم موجود قبل از انقلاب اسلامي و در رأس قرار داشتن افراد دين ستيز و نوكر اجانب به عنوان  مجريان قانون و دولتمردان كشوري نيز در جهالت و دوري مردم از دين نقش بسزايي ايفا مي نمود.
شهر زاهدان كه بر خلاف اسمش در دهه ي 1330 بدترين دوره انحطاط و دوري از دين را سپري مي نمود با سعي و تلاش مجاهدي راستین از سلاله اي صالحين اين امت سير قهقرايي را كنار گذاشته و به سوي آينده اي درخشان در افق پهناور اسلام گام گذاشت.

تاسيس دارالعلوم زاهدان فقط جهت تربيت نسل جديد و طالب نبود بلكه دارالعلوم زاهدان مدرسه سيار و ثابت ايمان و دين داري و دين پروري بود كه نهال كوچك آن با اشكهاي نيمه شب مولانا عبدالعزيز و دعاي صالحين امت روز برو ز رشد نمود و سايه اين نهال دين به بار و بر نشسته و امتي را در زير چتر سايه ي خنك ايمان جاي مي داد.
قبل و بعد از تاسيس دارالعلوم زاهدان ، مشكلات و مسائل ديني مردم بصورت شفاهي و يا قضاوتهاي شرعي به روش محلي حل و فصل مي شد.

در سال 1406 هجري و در زمان حيات حضرت مولانا عبدالعزيز دارالإفتآء ‌دارالعلوم زاهدان تاسيس و مسئوليت آن برعهده فقيه برجسته مولانا مفتي خدا نظر سپرده شد.
بعد از سال 1406 هجري به پيشنهاد و راهنمايي مفتي خدا نظر هر سؤال و جواب آن بصورت كتبي و بطور مرتب بايگاني و ثبت گرديد.

مفتي خدا نظر مي فرمايد: زماني كه بنده به زاهدان آمدم و در زمينه تدريس و فتوی مشغول انجام وظيفه شدم همين روال مذكور (پاسخ شفاهي ) معمول بود، بنده نخست كار تدريس را بر عهده گرفتم و مردم در حل و فصل مسايل خود به حضرت مولانا عبدالعزيز مراجعه مي نمودند. ايشان حل و فصل بسياري از مسايل را به اينجانب ارجاع مي دادند. در آن روزگار امكانات علمي از قبيل : كتب مرجع در حوزه و حتي در شهر زاهدان بطور كلي وجود نداشت. بنده بسياري از كتب را از بعضي از ائمه مساجد گرفته، استفاده نمودم ولي شيوه ي كار همان شيوه شفاهي بود.
بنابراين بنده آناني را كه براي حل مسايل به اينجانب مراجعه مي كردند ملزم نمودم تا سؤالها را بصورت كتبي تحويل داده و متناوبا پاسخ آنها را دريافت دارند. در ابتدا اين كار به عنوا ن يك جريان نوين و تازه تلقي شده و رعايت آن براي مراجعه كنندگان مشكل بود. آرام آرام اين مشكل رو به كاستي گذاشت. زيرا بنده از پذيرفتن هر گونه سؤال شفاهي خودداري نمودم. رجوع مردم به دارالافتاء روز بروز افزايش يافته و از گوشه و كنار كشور و حتي از خارج نيز نامه هاي متعددي به دارالافتاء دارالعلوم زاهدان سرازير گرديد.

مفتي خدا نظر مي فرمايد: ابتدا تمامي مسايل و پاسخها شخصا توسط اينجانب بايگاني مي شد. با توجه به كثرت مراجعه ي مردم به دارالافتاء احساس نياز مي شد تا مسايل مكتوب جهت حفاظت و سهولت كار در آينده در دفاتر مخصوصي ثبت شوند. لذا تصميم گرفتم تا فتاواي مكتوب را در يك دفتر بزرگ ثبت نمايم هر چند اين كار به دلايل متخلف برايم بسيار مشكل بود زيرا همزمان با افتاء مسئوليت تدريس بخش عمده اي از كتابها را نيز بر عهده داشتم. و در عين حال معاوني كه در ثبت مسايل و درج آنها مرا ياري دهد نداشتم.

ثبت و نگهداري مسايل نقطه ي عطفي در تاريخ دارالافتاء دارالعلوم زاهدان به شمار مي آيد زيرا: نسلهاي آينده از تحقيقات و فتاواي بزرگان دارالافتاء بعد از اين تاريخ توانايي استفاده را دارا مي شوند. (حاصل تلاشهاي صادقانه حضرت مولانا مي شود و مستفتي (فتوا گيرنده) با مراجعه به مسئول مربوطه جواب خويش را تحويل مي گيرد.
پاسخ فقط محدود به سؤال مكتوب نمي باشد. روزانه تلفنهاي متعددي از اقصي نقاط ايران به دارالافتاءمي شود كه توسط اساتيد و پرسنل دارالافتاء جواب داده مي شود. در بخش پاسخ  سوآلات تلفني دارالفتاء داراي ضوابط و معيارهاي خاصي مي باشد.

فقط اعضاء دارالافتاء مجاز به پاسخ سؤالات تلفني مي باشند. حداكثر سعي مي شود تا بعد از مشوره با مديريت دارالافتاء پاسخ سؤالي تلفني داده شود.

دارالافتاء دارالعلوم زاهدان جهت تحقيق بيشتر و استفاده از آراي فقهاي معاصر عالم اسلام  بصورت تلفني و ايمل (پست الكترونيكي) نيز با بيشتر بزرگان عالم اسلام در ارتباط و از نظريات اين دانشمندان استفاده مي نمايد.
بخش كامپيوتر دارالافتاء با بررسي آراي فتاوی و نظريات شخصيتهاي اسلامي در شبكه اينترنت، جديدترين فتاوی و تحقيقات علمآء را از شبكه اطلاع رساني گرفته و در دسترسي و استفاده علمآء قرار مي دهد.

مجمع فقهي اهل سنت

نياز جامعه و بوجود آمدن مسايل جديدي كه در در فقه اسلامي كمتر قول صريحي در مورد آن يافت مي شود علماء و مسئولين دارالعلوم زاهدان را بر آن داشت تا با دعوت از فقهاي معاصر اهل سنت ايران بسياري از مشكلات فقهي مردم را با بحث و بررسي آراء و اقوال فقهاء ‌گذشته و معاصر در پرتو كتاب و سنت حل نموده و از سقوط جامعه در ورطه محرمات ديني جلوگيري نمايد.
مجمع فقهي اهل سنت ايران در تاريخ 23/8/1419 با سعي و تلاش حضرت شيخ الاسلام مولانا عبدالحيمد (حفظه الله)‌و در زمان حيات فقيه برجسته، مولانا مفتي خدا نظر تأسيس شد. در چند سالي كه از تشكيل مجمع فقهي اهل سنت مي گذرد. اين مجمع در پاسخگويي به مشكلات مهم جامعه اهل سنت و استفاده از علمآء بزرگوار در گوشه و كنار ايران پيشرفت چشم گيري داشته است.
اگر چه اعضاي مجمع نخست از بين علماي استان سيستان و بلوچستان انتخاب شدند اما در طول اين مدت اعضاء جديدي از استان خراسان بندرعباس گلستان بندر تركمن فارس و هيئت فتواي جنوب (علماي شوافع) به اين مجمع پيوستند.

جلسات اول دوم و سوم مجمع در زمان حيات مولانا مفتي خدا نظر با بررسي مسئله بيمه و مشكلات جامعه فتواي نهايي در مورد بيمه را صادر نمود.

نشست چهارم مجمع با شركت يادگار بزرگان دارالعلوم ديوبند مفتي سابق دارالعلوم زاهدان قاضی دادالرحمن قصر قندي برگزار شد و در آن مسئله كارمزد بانكي حواله و خريد و فروش منازل مسكوني توسط بانك (مشاركت و فروش اقساطي واحدهاي مسكوني) مورد بحث و بررسي قرار گرفت. از آن زمان به بعد مجمع فقهي اهل سنت با تشكيل چندين جلسه تحت توجهات حضرت شيخ الاسلام مولانا عبدالحيمد و همكاري و همفكري اعضاي مخلص و دلسوز آن بسياري از مسايل مهم جامعه را در پرتو كتاب و سنت و آراي فقهاي عالم اسلام حل نموده واحكام فقهي مناسب را صادر نموده است.

28/6/1424 در محل كتابخانه دارالعلوم زاهدان با حضور اكثريت اعضاء و شركت هيئت فتواي جنوب و علماي شوافع برگزار شد. مسايل زير:  1- افت ارزش پول و مهريه زنان 2- تعيين نوع پرداخت ديه با توجه با افت ارزش پول و كساد بازار نقره 3- رهن مروج و اجاره منازل مورد بحث و بررسي قرار گفت كه پس از قرائت مقالات ارايه شده توسط اعضاء به دبيرخانه مجمع حكم شرعي مسايل فوق به تصويب رسيد كه خلاصه مصوبات جهت طلاع برادران اه سنت در مجله نداي اسلام (شماره 15 پاييز 1382) به چاپ رسيده است.

جلسات متعدد دیگری هم برگزار شده است.