در برگزاری هر چه باشکوه این همایش بزرگ، مشارکت اقشار مختلف مردم زاهدان چشمگیر و تحسینبرانگیز بود. علما و اساتید حوزه، جوانان مخلص و ایثارگر انتظامات مسجد جامع مکی، برادران جماعت دعوت و تبلیغ، تجار و بازاریان و… از هفتهها و روزها قبل در بخشهای مختلف فعال شده بودند.
شانزدهمین همایش فارغالتحصیلی طلاب حوزه علمیه دارالعلوم زاهدان امسال نیز با حضور شخصیتهای برجستهای از جهان اسلام و علما و اندیشمندان داخل کشور و حضور گسترده مؤمنان و مشتاقان از سراسر ایران اسلامی 25 و 26 رجب 1428هـ. / 18 و 19 مرداد 1386 برگزار گردید.
شیخ محمد بن ابراهیم العباد، قاضی محکمه شرعی مدینه منوره، از عربستان سعودی، شیخ عدنان درویش استاد دانشگاه الفتح الاسلامی دمشق به همراه قاری محمدماهر و شیخ ایمن اساتید معهد الفتح، از سوریه، مولانا فضلالرحمن رهبر حزب جمعیت علمای اسلام و مولانا عبدالغفور حیدری نماینده پارلمان ملی و سخنگوی جبهه متحده عمل، مولانا عبدالمجید ندیم خطیب مشهور پاکستان، مولانا فیضمحمد وزیر کار و امور اجتماعی ایالت بلوچستان و جمعی دیگر از وزرای ایالتی و مردم بلوچستان پاکستان، و همچنین جمعی از علما و مردم تاجیکستان و افغانستان از جمله میهمانان خارجی این همایش باشکوه بودند. از داخل کشور نیز حضور جمعیت قابل توجهی از علمای برجسته و ائمه جمعه و جماعات مناطق مختلف اهلسنت کشور، حضور جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و شرکت گسترده تودههای مردم از استانهای مختلف کشور از جمله خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، گلستان، گیلان، اردبیل، تهران، زنجان، آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، خوزستان، هرمزگان، بوشهر، فارس، یزد، کرمان و شهرهای مختلف استان سیستان و بلوچستان زینتبخش این اجتماع بزرگ ایمانی و اسلامی و گردهمایی سالانه اهلسنت ایران بودند.
در برگزاری هر چه باشکوه این همایش بزرگ، مشارکت اقشار مختلف مردم زاهدان چشمگیر و تحسینبرانگیز بود. علما و اساتید حوزه، جوانان مخلص و ایثارگر انتظامات مسجد جامع مکی، برادران جماعت دعوت و تبلیغ، تجار و بازاریان و… از هفتهها و روزها قبل در بخشهای مختلف فعال شده بودند. روزهای اصلی همایش پنجشنبه و جمعه (18 و 19 مرداد) بود، اما از روز شنبه (13 مرداد) خیل مشتاقان گروه گروه وارد زاهدان میشدند. تقریباً اولین گروه از میهمانان خارجی روز شنبه از کشور تاجیکستان به زاهدان رسیدند. شعبههای مختلفی برای پوشش کامل همایش با همکاری یکدیگر به کار و فعالیت مشغول بودند؛ از جمله شعبه استقبال از میهمانان، شعبه علما، شعبه دعوت و ارشاد، انتظامات، آشپزخانه، بخش جابجایی میهمانان، شعبه اسکان و شعبههای دیگر که همه تن برای ایجاد فضایی مناسب و فراهم ساختن محیطی معنوی و با صفا زحمت میکشیدند.
حضور گسترده مردم و شروع برنامهها
کثرت میهمانان و مشتاقان علم و معنا در روز سهشنبه مسئولین دارالعلوم را وادار ساخت تا برنامههایی برای استفاده بهینه میهمانان ترتیب دهند.
شامگاه روز سهشنبه پس از ادای نماز مغرب مولوی صلاحالدین شهنوازی از علمای جوان شهرستان خاش به سخنرانی پرداخت. وی با نگاهی گذرا به تاریخ فعالیتهای دینی در سیستان و بلوچستان، به رمز موفقیت علمای این خطه اشاره کرد و گفت: در طول تاریخ پرفراز و نشیب اسلام، خداوند عدهای را برای حفاظت دین انتخاب نموده است. در اندلس (اسپانیا فعلی) مسلمانان شکست خوردند و نتوانستند دین خود را در آنجا حفظ کنند. اما در هندوستان که این شکست دوباره تکرار شد، مسلمانان از دین و علوم دینی محافظت کردند و نه تنها از ارتداد تدریجی مسلمانان و استحاله فرهنگی آنان جلوگیری نمودند، بلکه توانستند دین اسلام را در شبهقاره هند، بسیاری از سرزمینهای اسلامی و اقصا نقاط دنیا به آرامی گسترش دهند. رمز موفقیت آنها در این زمینه دو چیز بود: 1ـ یکی تأسیس مدارس دینی و ایجاد مکتبخانههای قرآن در هر مسجد با هزینه خود مردم؛ این امر سبب حفظ اسلام و تربیت افراد توانمند برای خدمت به دین شد. 2ـ تأسیس نهضت جهانی جماعت دعوت و تبلیغ که همه اقشار مردم با هزینه شخصی خود برای فراگیری دین تلاش کرده، و در ضمن فراگیری دین و تربیت و اصلاح خود، برای نشر و احیای دین با هزینه شخصیشان به سرتاسر دنیا اعزام میشوند، که آثار و برکات آن برای همه مشهود است. وقتی مولانا عبدالعزیز رحمهالله و سایر فارغالتحصیلان و تربیت یافتگان مکتب دارالعلوم دیوبند به بلوچستان ایران بازگشتند، همین دو تجربه را در این خطه پیاده کردند و سبب خیر و برکات زیادی شدند که امروز اهلسنت ایران را در این نقطه دور و محروم جمع کرده است. وی ابراز امیدواری کرد که مسلمانان دنیا با استفاده از تجربیات موفق اصلاحگران جامعه اسلامی، قدمهای مثبت و مؤثری در راستای بیداری امت اسلامی بردارند.
بعد از نماز مغرب روز چهارشنبه حافظ محمدکریم صالح از علمای جوان شهرستان سراوان و فعالان جماعت دعوت و تبلیغ سخنرانی کرد. وی ضمن عرض خیرمقدم خدمت مهمانان حاضر در همایش، توفیق حضور در چنین اجتماع ایمانی را نشانه محبت با پرورگار دانست. وی ضمن تاکید بر عظمت و ارزش دین اسلام و بر شمردن نعمتهای بیانتهای الهی، اسلام را بزرگترین و باارزشترین نعمت الهی برای بشر معرفی کرد. و در ادامه افزود: با تلاش در راه دین، حق ظاهر و باطل نیز نمایان میشود و جهان با پذیرفتن حق به خوشبختی میرسد. پس باید در راه حق به دعوت و مجاهده پرداخت و پیام محبت را به بشریت سرگردان و تشنهکام تقدیم کرد. پایانبخش سخنان وی این شعر بود: ما زنده برآنیم که آرام نگیریم/ موجیم که آسودگی ما عدم ماست.
میهمانان شب را در محل برگزاری همایش، در صحن وسیع مصلای بزرگ اهلسنت زاهدان و در فضایی آکنده از صفا و صمیمیت و یاد الله سپری نمودند و بسیاری شب را با راز و نیاز در حریم یار به صبح رساندند.
متصل بعد از نماز صبح روز پنجشنبه، کلام ایمان از زبان عالم ربانی و مصلح روشنگر مولانا محمدقاسم بنیکمال (قاسمی)، رئیس قسم تخصص فی الإفتاء و استاد حدیث دارالعلوم زاهدان، آغازگر پگاهی روحانی و ایمانی بود. ایشان با تلاوت آیه «و هدیناه النجدین» ـ ما دو راه را به انسان نمایاندیم. ـ از مختار بودن انسان در انتخاب راه خدایی، و یا طریق شیطانی سخن گفت و این انتخاب را بسیار مهم و حیاتی برشمرد و افزود: راه اول سبیلالرحمن و راه اهل سعادت و صراط مستقیم نام دارد: «صراط الذین أنعمت علیهم»؛ راه کسانی که خداوند به آنها نعمت داده است. مانند: پیامبران، صدیقین، شهدا و صالحین. کسی که راه و خطیمشی آنان را دنبال کند، در جمع آنان داخل میشود و به نعمتهای الهی دست مییابد. راه دیگر، راه تیرهروزان، راه ملعونین و سبیلالشیطان است. پس یکی راه ابراهیم، عیسی، موسی، محمد و راه ابوبکر، عمر، عثمان، علی، حسن، حسین، تمام اهلبیت و صحابه است، و راه دیگر، راه ابلیس، نمرود، شداد، قارون، ابوجهل، ابولهب، مسیلمه کذاب و راه طاغوت است.
این استاد برجسته دارالعلوم زاهدان در ادامه افزود: بشر در انتخاب یکی از این دو راه اختیار دارد. و خداوند برای راهنمایی انسانها انبیا را فرستاده است و آنانرا از میان بندگان مقرب خود انتخاب کرده تا راه خداوند را به بندگان نشان دهند و جامعه بشری را از افتادن در دام فریب و گمراهی نجات دهند: «کتاب أنزلناه إلیک لتخرج الناس من الظلمات إلی النور»؛ ما کتابی را بر تو نازل کردیم تا مردمان را از تاریکی به سوی نور رهنمون سازی.
الله تعالی برای راهنمایی ما انسانها بهترین افراد بشر را فرستاده است. برای هدایت یک انسان شقی و بدبخت انسانهای محبوب و مقرب را میفرستد؛ برای هدایت و راهنمایی فرعون طغیانگر، موسی علیهالسلام را و برای هدایت ابوجهل ظالم، محمد عربی صلیالله علیه وسلم را میفرستد.
ایشان سپس با تلاوت آیه «یا أیها الذین آمنوا ادخلوا فی السلم کافة» ـ ای کسانیکه ایمان آوردهاید تماماً در اسلام داخل شوید ـ دستیابی به هدایت کامل و بهرهمندی از نتایج آن را منوط به پیروی کامل از تمام شعبههای دین اسلام عنوان کرد و گفت: احکام اسلام پنج شعبه دارد: 1ـ اعتقادات، 2ـ عبادات، 3ـ اخلاقیات، 4ـ معاملات، 5ـ معاشرات.
مفتی محمدقاسم بر اصل اعتقاد و اهمیت آن تاکید کرد و گفت: توحید رأس تمام بندگیهاست و شرک بزرگترین گناه است. سپس در مورد عبادات به دو اصل مهم در قبولیت عبادات اشاره نمود و گفت: دو چیز در عبادت مهم است اول این که همراه با اخلاص باشد، دوم اینکه مطابق با سنت و روش عملی حضرت رسول صلیالله علیه وسلم باشد؛ زیرا در قیامت در مورد هر عمل دو سوال پرسیده خواهد شد: 1ـ لمن؟( برای چه کسی انجام دادی)، 2ـ کیف؟ (چگونه انجام دادی). و از نماز به عنوان مهمترین عبادت و کلید رفع تمام مشکلات مسلمانان جهان یاد کرد.
ایشان درباره اخلاقیات گفت: خندهرویی را اخلاق خوب نمیگویند، گرچه خندهرو بودن مظهری از مظاهر اخلاق خوب است، ولی اخلاق نشأت گرفته از صفات و کیفیات قلبی است. کسی که یک ذره تکبر داشته باشد به جهنم میرود. حسادت، ریا و … از امراض اخلاقی و قلبی هستند. ایشان مسلمان واقعی را کسی معرفی کرد که اعتقاد، عبادت، اخلاق، معاملات و معاشرت و رفتارهایش کاملاً مطابق با شریعت محمدی باشد.
آغاز نشستهای اصلی همایش
اولین نشست شانزدهمین همایش فارغالتحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان روز پنجشنبه ساعت 8 صبح با تلاوت آیاتی از کلامالله مجید آغاز گردید. پس از آن مناجاتی توسط یکی از نونهالان دارالعلوم زاهدان اجرا شد. سپس مولوی عبدالرحیم مرجانی یکی از فارغالتحصیلان سال جاری به نمایندگی از فارغالتحصیلان به ایراد سخن پرداخت.
مولانا نذیراحمد سلامی نماینده محترم مردم استان سیستان و بلوچستان در مجلس خبرگان رهبری و استاد دارالعلوم زاهدان، دومین سخنران این نشست بود.
مولانا سلامی در سخنانش به موضوع تهاجم فرهنگی پرداخت، و با ذکر تاریخ این تهاجم همواره برتری را از آن متقیان و اهل حق دانست و ضمن یادآوری دسیسههای دشمنان اسلام برای شکست دادن مسلمانان افزود: در دوران عباسی وقتی غنای علمی مسلمانان تحقق یافت، دشمنان خواستند با وارد کردن افکار ملحدانه فلسفه یونان این غنا را نابود کنند. مسلمانان در مقابل این فتنه صفآرایی کردند و بعد از سالها توانستند پاسخ اشکالات آنان را بدهند تا اینکه سرانجام دنیای کفر به این نتیجه رسید که تنها راه مبارزه با مسلمانان، دورکردنشان از قرآن و سنت و ایجاد تفرقه و دودستگی در میان آنهاست.
وی در ادامه گفت: دنیای کفر بعد از نابودی امپراتوری عثمانی، کشورهای اسلامی را مستعمره خود ساخت و چنان تغییراتی در نظام آموزشی مسلمانان به وجود آورد که سرانجام تحصیلکردگان دانشگاهها از دین بیخبر ماندند و از طرفی تنها راه استخدام در ادارات و مراکز دولتی، أخذ مدارک از این دانشگاهها بود، و ازاینرو معارف اسلامی و مدارس دینی به انزوا کشیده شدند.
این عضو مجلس خبرگان رهبری مشکلات عالم اسلام را در کشورهای افغانستان، عراق، فلسطین و لبنان ادامه همین روند دانست و اهداف امریکا را در خاورمیانه در موارد زیر عنوان کرد:
1ـ ایجاد تفرقه میان کشورهای اسلامی و در تحقق این هدف ایران شیعه را دشمن دیگران معرفی کردن؛
2ـ تقویت قدرت تسلیحاتی خود؛
3ـ دستیافتن به منابع نفتخیز خاورمیانه.
ایشان به عنوان راهحل نهایی برای مبارزه با باطل، پیروی از حق و استفاده از ظرفیتهای زیر را به عنوان نقاط قوت در میان مسلمانان برشمرده و همگان را به استفاده از این ظرفیتها فراخواند:
1ـ چنگ زدن به قرآن مجید به عنوان بزرگترین برنامه حیات؛
2ـ جمعیت یک میلیارد و نیمی جهان اسلام؛
3ـ استفاده بهینه و درست از منابع غنی زیرزمینی اعم از نفت و گاز؛
4ـ موقعیت جغرافیایی و استراتژیک کشورهای اسلامی (از مراکش تا اندونزی مدار متحد کشورهای اسلامی است).
در ادامه برنامه، گروه سرود نعمان بن ثابت (رحمهالله)، به اجرای سرودی با مضمون بیداری اسلامی پرداخت. سپس حجتالاسلام راهداری از دفتر نمایندگی رهبری در استان سخنرانی کرد. حمادجان آخوند از علمای استان گلستان دیگر سخنران این نشست بود. وی با اشاره به سلسله انبیای الهی و ارائه معجزات از جانب آنان برای اثبات حقانیتشان، به بیان واقعه اسراء و معراج پرداخت. وی با نگاهی گذرا به حوادث قبل از معجزه معراج، چون وفات ابوطالب عموی گرامی پیامبر و خدیجه رضیاللهعنها همسر باوفای ایشان و واقعه جانگداز و دلخراش سفر طائف، معراج را تسلی و التیامی بر جراحات رسول اکرم صلیالله علیه و سلم دانست. سپس به بیان واقعه اسراء، یعنی سیر شبانه آنحضرت صلیالله علیه و سلم از مسجدالحرام تا مسجد اقصی و واقعه معراج و عروج آنحضرت صلیالله علیه و سلم به آسمانها و سدرةالمنتهی و بالای عرش، در پرتو احادیث صحیح بخاری پرداخت.
پس از ایشان فرماندار شهر زاهدان سخن گفت. وی خطاب به حضار و میهمانان گفت: خدا را شاکریم که در نظامی زندگی میکنیم که دارای قوانین اسلامی است، و به برکت این نظام که توانسته است فضای امنیت و برادری را برقرار سازد، ما چنین مجالسی داریم که خود تابلویی زیبا از اتحاد و انسجام اسلامی است.
در ادامه برنامه، گروه سرود حاملان قرآن به اجرای سرودی پرداختند.
مولوی غلامحیدر فاروقی امامجمعه اهلسنت شهرستان بیرجند سخنران بعدی این نشست بود. وی با تلاوت آیه «یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمة»، به مسئله اصلاح و تزکیه نفس اشاره کرد و مقدم بودن تزکیه را بر تعلیم، دلیل اهمیت آن دانست.
وی با ذکر حدیث رسولالله صلیالله علیه و سلم: «الکیس من دان نفسه و عمل لما بعد الموت و العاجز من اتبع نفسه هواها و تمنی علیالله»، انسان عاقل را همان کسی معرفی کرد که نفسش را محاسبه و مؤاخذه میکند و برای بعد از مرگ عمل مینماید. ایشان پس از ارائه روایات و احادیث و واقعات مختلف در بیان اهمیت محاسبه نفس، کسب تقوا و پرهیزگاری را از بزرگترین ثمرات محاسبه و مبارزه با خواهشات نفسانی دانست و در پایان سخنانش با ذکر ثمرات تقوی از جمله: 1ـ کسب معرفت حق از باطل، 2ـ باز شدن درهای رزق، 3ـ رسیدن به راحتی و آرامش، 4ـ معیت و همراهی پروردگار، 5ـ و کسب عزت و کرامت نزد الله تعالی، همگان را به کسب گوهر و نعمت عظیم دین فراخواند.
آخرین سخنران نشست صبح، مولانا فیضمحمد بلوچ، وزیر کار و امور اجتماعی ایالت بلوچستان پاکستان، بود. ایشان پس از تشکر از شیخالاسلام مولانا عبدالحمید به خاطر فراهم کردن این فرصت گرانبها و خیرمقدم خدمت تمام حضار و میهمانان، همه حاضرین را به طلاب علوم دینی تشبیه کرد و گفت: اگر ما نیت طلب حدیث و طلب علم داشته باشیم، همهمان طالب علم خواهیم بود و مشمول حدیث رسولالله صلیالله علیه وسلم خواهیم شد آنجا که فرمود: «فرشتگان پرهای خود را زیر پای طالبان علم میگسترانند».
وی حضور در این مجلس و در سرزمین تاریخی ایران را باعث سعادت و خوشحالی عنوان کرد و با اشاره به تاریخ درخشان ایران، این کشور را مهد مفسرین، محدثین، فقها و … در طول تاریخ اسلام معرفی کرد.
وی موضوع اصلی سخنان خود را با پرداختن به سه توطئه بزرگ علیه اسلام که توسط غربیان طرحریزی و عنوان میشود، آغاز کرد و گفت: سه تهمت نادرست در اروپا و غرب علیه اسلام مطرح است: 1ـ اسلام با علم مخالف است، 2ـ اسلام مرادف با ترور، ایجاد رعب و وحشیگری است، 3ـ در اسلام حقوق زنان پایمال میشود.
وزیر کار و امور اجتماعی بلوچستان پاکستان در ادامه در توضیح این مطلب که علم در دین اسلام جایگاه بسیار والایی دارد، با استدلال از آیات و احادیث، ارزش انسان بر بقیه موجودات و حتی فرشتگان الهی را، با نعمت علم دانست و افزود: در فرهنگ اسلام مراد از علم فقط علوم قرآن و حدیث نیست، بلکه علاوه بر این علوم، در جایگاه بعدی علوم تجربی و … را نیز اهمیت میدهد و به تعلیم آن تشویق میکند.
ایشان در ادامه سخنانش به درجه علوم اشاره نمود و گفت: در اسلام علوم تقسیم نمیشوند، البته کسب بعضی از علوم مانند علم نماز، روزه، حج و … فرض عین و کسب بعضی دیگر از علوم همچون زراعت، پزشکی و … فرض کفایهاند؛ یعنی اگر این علوم را هیچ کس نیاموزد، همه گنهگار میشوند.
وی افزود: فضیلت و برتری هر علمی از معلوم (یعنی ماحصل) آن علم مشخص میشود. ساخت هواپیما و کشتی یک علم است که اعتبار و ارزش آن به خاطر ماحصلش یعنی هواپیما و کشتی است. همه میدانند که هواپیماسازی از دوچرخهسازی برتر است؛ زیرا هواپیما که ماحصل این علم است، به ذات خود برتر از دوچرخه است.
آنگاه در بیان ارزش و برتری علم قرآن و حدیث افزود: معلوم و ماحصل علوم قرآن و سنت همان ذات باری تعالی و ذات رسول اکرم صلیالله علیه وسلم است؛ یعنی ما به وسیله این علم به خدا و رسولالله میرسیم. به همین دلیل است که میگوییم برترین علم و باارزشترین علم، علم قرآن و سنت است و علمی که ما را با جهان ابدی، جهانی که برای همیشه به آن منتقل خواهیم شد، آشنا میسازد.
مولانا فیضمحمد در ادامه به موضوع جایگاه زن در اسلام پرداخت و گفت: در کتاب صحیح بخاری که اصحالکتب بعد از کتابالله است در کنار راویان مرد، راویان زن نیز ذکر شدهاند. امروز نیز شاهدیم که علاوه بر مردان، زنان نیز این کتاب را میخوانند و این عزتی است که اسلام به زن داده است و سبب شده که آنها بهترین علم را حاصل کنند. در مراسم حج نیز جایگاه زن به خوبی هویداست. در طول تاریخ اسلام همه مردان بزرگ بعد از اقتدا به ابراهیم علیهالسلام و طواف بیتالله، به سوی صفا و مروه میروند و به هاجره اقتدا میکنند.
نشست بعدازظهر پنجشنبه
پس از ادای نماز ظهر و صرف نهار که تلاش میزبانان را به تصویر میکشید، و جلوهای از خدمت خالصانه و مهماننوازی اسلامی بود. از ساعت 2 بعدازظهر برنامههای همایش ادامه یافت. پس از تلاوت قرآن، مولوی علی خیری از علمای جوان تربتجام به ایراد سخن پرداخت. وی با اشاره به وضعیت مسلمانان در جهان امروز بزرگترین عامل عقبماندگیشان را به فراموشی سپردن رسالت اصلیشان دانست. وی ناکام ماندن توطئههای مستمر دشمنان اسلام را در همدلی، محبت و اتحاد صفوف مسلمین دانست و عدم تحقق این مهم را با استدلال به آیه «ان لاتفعلوه تکن فتنة فی الأرض و فساد کبیر»، باعث فتنه و فساد بزرگ در جهان دانست.
سپس مولانا محمدحسین گرگیج، امام جمعه آزادشهر و مدیر مدرسه گالیکش استان گلستان، در موضوع تهاجم فرهنگی سخنرانی کرد. وی گفت: همواره در طول تاریخ ابتدا تهاجم فرهنگی صورت گرفته و پس از آن تهاجم نظامی شروع شده است. وی تهاجم فکری و فرهنگی دشمنان اسلام را در پنج مورد خلاصه کرد: 1ـ دور کردن مسلمانان از عقیده اسلامی، 2ـ دور کردن تودههای مسلمان از فهم صحیح اسلام، 3ـ ایجاد نزاع و اختلاف در بین حکام و سلاطین به خاطر کسب قدرت بیشتر، 4ـ جلوه دادن زرق و برق دنیا در نظر مسلمانها و سوق دادن آنها به طرف مادیگرایی، 5ـ زدودن یقین از دلهای مسلمانان.
وی به سه حرکت مهم غربیها در مقابل اسلام اشاره کرد و گفت: استعمار، تبشیر (تبلیغ مسیحیت) و استشراق (خاورشناسی)، سه حرکت عمده غربیها بر علیه مسلمانها هستند.
سخنران دیگر این نشست، مولانا عبدالغفور حیدری نماینده پارلمان ملی و عضو برجسته حزب جمعیت علمای اسلام پاکستان بود. وی با بیان جایگاه ویژه مدارس و مراکز اسلامی، این جایگاه را علت رجوع و توجه مسلمانان به این مراکز دانست و افزود: حتی غیرمسلمانان به این حقیقت معترفند که مدارس دینی انسانهای وارسته به جامعه تحویل میدهند. وی با ابراز خوشحالی از وضعیت دینی در کشور ایران، آنرا نتیجه فعالیتهای دینی دانست. وی در مقایسه این وضعیت با کشور ترکیه گفت: چند سال قبل طی سفری که به درخواست رجب طیب اردوغان به ترکیه داشته است تغییرات کلی نسبت به سالهای گذشته در آنجا مشاهده نموده است. وی سپس با بیان مقام علما به عنوان وارثان پیامبران، این درجه پرافتخار را بزرگترین انگیزه برای اقدام در اصلاح جامعه و مقابله با چالشهایی که از سوی بیگانگان دامن زده میشود دانست و افزود: دشمنان اسلام میخواهند اسلامی را که دین امنیت و صلح و صفا و پیام خوشبختی است، دین وحشت، ارهاب، وحشیگری و ترور معرفی کنند، در حالی که تمام جرایم و اقدامات وحشیگرانه در جهان که به کشتار هزاران انسان بیگناه انجامیده است، توسط همین مدعیان صلح و امنیت و آزادی، انجام میگیرد. ولی آنان با کمال بیشرمی کشتار و ترور را توجیه کرده و جنایات خود را در راستای ترویج دمکراسی و حقوق بشر در جهان جلوه میدهند.
وی در پایان ضمن محکوم کردن جنایت حکومت مشرف در قضیه مسجد لال و جامعه حفصه، اقدام آنان را اقدامی وحشیانه دانست و گفت: تاریخ، این جنایت بیسابقه و قتلعام 1500 دختر و زن مسلمان را فراموش نخواهد کرد.
این نشست پس از اعطای جوایز به حافظان قرآن و ادای نماز عصر به پایان رسید. جمعیت حاضر در فرصت موجود تا آغاز نشست بعدی به بخش نمایشگاه و بازاری که به مناسبت برگزاری این همایش در محوطه بیرونی مصلا دایر شده بود روی آوردند. ناشران کتاب و عرضهکنندگان محصولات فرهنگی اهلسنت در نمایشگاه حضور فعالی داشتند. بانگ صداهای ایمانافروز و بیدارگر علمای ربانی و دلسوز از هر سو به گوش میرسید. کتابهای دینی و نمادهای اسلامی همچون انواع و اقسام کلاههای سفید سنتی، جانمازها، تسبیحها، عطرها و مسواکهای سنتی بازدیدکنندگان را به سوی خویش فرا میخواندند. و فضایی ایمانی و آرامبخش بر جو نمایشگاه حاکم بود.
برخاستن صدای مؤذن از گلدستههای مصلا، همه را برای ادای نماز مغرب به صحن مصلا کشید. جمعیت از هر سو موج میزد. صفها بسته شد و همه به نماز ایستادند. قرائت زیبای امام در فضا طنینافکن شد و سکوتی روحانی همه جا را فرا گرفت. گویا فرشتگان آسمان برای استماع قرآن و پیوستن به صفوف نمازگزاران و ثبت اعمال آنان، از زمین تا آسمان در گرداگرد این گردهمایی بزرگ حلقه زده بودند.
آغاز نشست شبانه همایش با سخنرانی مولانا سیدعبدالمجید ندیم
پس از ادای نماز مغرب بار دیگر نوای روحبخش و جانفزای وحی الهی توسط میهمان سوری الشیخ المقری محمدماهر، استاد دانشگاه الفتح دمشق، طلیعهگر نشست معنوی دیگری بود.
اولین سخنران این نشست، مولانا سیدعبدالمجید ندیم، از خطیبان و سخنوران برجسته و مشهور پاکستان بود. وی سفرهای تبلیغی بسیاری به کشورهای اسلامی و اروپایی داشته و به خاطر تاثیر سخنش شهره آفاق شده است. ایشان با خطبهای زیبا و لحنی روحانی و موثر و تلاوت آیاتی، سکوت مطلق را بر فضای قریب به یکصدوپنجاه هزار نفری همایش حاکم کرد.
وی با ذکر آیاتی در شأن و عظمت قرآن مجید، آن را پندی شیرین، موعظهای از جانب الله و شفای کامل برای تمام امراض قلبی بشر عنوان کرد. وی با اشاره به مقام و مرتبه قلب بشری که در حقیقت وجه تمایز انسان با بقیه موجودات است، حب دنیا را بزرگترین مرض قلب و رأس تمام گناهان دانست و حبالله را بزرگترین ثمره و لذت قلبی عنوان کرد. وی در ادامه گفت: دنیا به اندازه ضرورت و نیاز جائز است، و باید دانست که دنیا مطلوب است، ولی محبوب نیست. محبوب فقط الله ذوالجلال است.
این خطیب توانا با بیان خفّت و اندکی ارزش دنیا به امتحان الهی درباره همسران رسولالله صلی الله علیه وسلم اشاره کرده گفت: همسران رسول الله صلی الله علیه وسلم اکثراً از خانوادههای مرفه و ثروتمند بودند و با آمدن به خانه رسولالله صلی الله علیه وسلم با فقر و فاقه و تنگدستی دست و پنجه نرم میکردند و گاهی خاطراتی از دوران ترفه و ثروت به یادشان میآمد. الله تعالی به آنها خطاب کرد و فرمود: ای همسران پیامبر! یا الله و رسول و زندگی آخرت را برگزینید، یا زندگی و مال و منال دنیا را، حق انتخاب با شماست. آنجا بود که همه آنها یک صدا گفتند: ما خدا و رسولش را انتخاب کردیم.
ایشان به بیان گوشههایی از سیرت حضرت امالمؤمنین خدیجه کبری رضیاللهعنها پرداخت و با لهجهای بسیار شیرین و پرتاثیر از جانفشانیها و مجاهدتهای ایشان به خاطر رسولالله صلیالله علیه وسلم یاد کرد و از زبان امالمؤمنین خدیجه رضیاللهعنها، در جواب رسولالله صلیالله علیه وسلم که فرموده بود: ای خدیجه! تو به خاطر من مشکلات فراوانی را تحمل کردی و از ثروت و ناز نعمت، به سختی و مشکلات و فقر و تنگدستی گرفتار شدی. با به تصویر کشیدن این حالت اشکبار؛ حضرت خدیجه کبری گفت: ای رسول خدا! هر چه من در این راه تحمل کردهام، فدای قدمهایتان باد. من افسوس زمانی را میخورم که بدون شما و در ناز و نعمت بودم. ای کاش همه زندگیام در اختیار شما میبود.
ناله از بهر رهایی نکند مرغ سحر/ خورد افسوس زمانی که گرفتار نشد
مولانا ندیم در ادامه سخنرانیاش این اشعار را در وصف رسولالله صلیالله علیه وسلم از زبان خدیجه کبری رضیاللهعنها با ترنمی زیبا و دلکش خواند و شور و حال عجیبی بر فضای همایش حاکم کرد:
هزار صبح بهار، از نگاه میچکدش/ جنون، ز سایه زلف سیاه میچکدش
نفس نفس گل و نسرین ز عکس رخ ریزد/ سبد سبد گل خندان، ز راه میچکدش
به پیشگاه جمالش، جلال سر به سجود/ چه خنده و چه تبسم، که جاه میچکدش
صد آفتاب به زیر گلیم میرخشد/ ز دلق فقر چه گویم که ماه میچکدش
نظر کنید به بخت بلند بیوهزنی/ که از کنار غریبش، چه ماه میچکدش
این خطیب برجسته، پس از خواندن این چکامه عاشقانه، از حضرت عائشه صدیقه رضیاللهعنها که عاشق جمال عالمآرای رسول عربی صلیالله علیه وسلم بودند، یاد کرد و به نقل از ایشان گفت: زنان مصری با دیدن چهره زیبای حضرت یوسف علیهالسلام مبهوت شدند و انگشتانشان را بریدند اما به ایشان ایمان نیاورند، اما شاهدان جمال محبوب من صلیاللهعلیهوسلم با دیدن ایشان ابتدا ایمان آوردند و سپس سرهایشان را به فرمان آنحضرت و در راه دین تقدیم کردند. سپس این شعر را زمزمه کرد:
حسن یوسف دم عیسی ید بیضا داری/ آنچه خوبان همه دارند تو تنها داری
این میهمان گرامی در ادامه خطاب به خواهران و زنان حاضر در همایش، که از صحن مسجد جامع مکی پیگیر برنامههای همایش بودند، با اشاره به اهمیت حجاب در فرهنگ اسلامی و ذکر عظمت فاطمه زهرا رضیاللهعنها، زنان مسلمان را به پیروی از الگوهای صدر اول اسلام فراخواند و حجاب را نشانه حیا و عفت و علامت ارزش و بزرگی عنوان کرد.
وی در پایان سخنانش به اوضاع رقتبار جهان اسلام و جنون سران آمریکا و کشورهای غربی پرداخت و مسلمانان را به همبستگی و وحدت به عنوان تنها راهحل رهایی از این وضعیت نابسامان دعوت کرد.
اجرای سرود توسط گروه سرود حسان بن ثابت فاصله بین سخنرانی مولانا سید عبدالمجید ندیم و استاد فریدون سپری را پر کرد. استاد سپری با تلاوت مکرر آیات قرآن کریم به بیان اعجاز بلاغی و علمی قرآن اشاره کرد و مسلمانها را برترین قوم عالم و غنیترین گروه بشری از نظر فرهنگ و تمدن و علم و دانش معرفی نمود. وی ضمن بیان این نکته که قرآن کتاب فیزیک و شیمی و علمتجربی نیست، این کتاب عظیم را منبع تمام علوم، خیرات و روحانیات دانست و سبب افتخار مسلمانها برشمرد. وی افزود: قرآن دو کانال برای خودشناسی معرفی میکند؛ یکی کانال تفکر در مخلوقات عالم هستی و دیگری خودشناسی: «سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی أنفسهم حتی یتبین لهم أنه الحق».
وی افزود: علمای راستین در زمینه آیات آفاقی و انفسی برای ارتباط جهان با خدا حرکت کردهاند.
استاد سپری صاحب قرآن را صاحب جداکننده حق از باطل و دارای بزرگترین مکتب دانست و تصریح کرد: اگر قرار باشد ما به اسم و مکتبی گرایش داشته باشیم، آن فقط قرآن است. و خطاب به جوانان گفت: دانشگاهها را تسخیر کنید و علم را به دست آورید. تا به کی ما نیازمند غرب و غربیان باشیم.
شیخ عدنان درویش استاد معهد الفتح الاسلامی دمشق آخرین سخنران این نشست بود. وی سخنانش را در باب فضایل اخوت و محبت و وحدت اسلامی آغاز نمود و خاطرنشان کرد: تمام این نعمتها به اعتقاد درست بر میگردد. اعتقاد درست منبع قوت و قدرت ماست. به همین دلیل دشمنان اسلام از شرق و غرب و یهودی و صلیبی، همه و همه بزرگترین و آخرین هدفشان از بین بردن عقیده به لاإلهإلا الله و محمدرسولالله است.
این استاد دانشگاه الفتح دمشق تنها راهحل نجات از این مهلکه را بازگشت صادقانه به اسلام و اقتدا به اسلاف و نیاکان که اسلام را پیش بردند، معرفی کرد. ایشان به عنوان مثال به دو شخصیت بزرگ که توانستند کشتی اسلام را از مهلکه و برخورد با امواج سهمگین کفر دوران به ساحل نجات و پیروزی برسانند، اشاره کرد؛ یکی صلاحالدین ایوبی کردی و دیگری ألب ارسلان سلجوقی. این مهمان سوری رمز موفقیت مؤسس دولت سلجوقی ألب ارسلان را انتخاب وزیری دانشمند و حکیم به نام نظامالملک طوسی دانست. این وزیر برای مقابله با دشمنان رومی پیشنهاد کرد که علاوه بر تربیت مجاهدان باید مراکزی برای تربیت عالمان و دینداران تاسیس شود. طوری که وقتی ملکشاه، فرزند الب ارسلان، از او پرسید: چرا اموال بیتالمال را در این راه صرف میکنی؟ جواب داد: من در این مدارس مردان و سربازانی تربیت میکنم که تیرهایشان هرگز به خطا نمیرود، آنان شبها برمیخیزند و سحرگاهان اشک میریزند و برای پیروزی سپاه اسلام دعا میکنند.
وی سلطان صلاحالدین را نمونه دیگر یک مجاهد و فرمانده موفق معرفی کرد و گفت: قبل از صلاحالدین، نورالدین محمود زنگی دایی ایشان وحدت بین مسلمانان را به وجود آورد. با تاسیس مدارس دینی، اسلام وحدت آفرین را در دلهای مسلمین جای داد که در نتیجه آن سلطان صلاحالدین توانست با جهاد خویش بیتالمقدس را آزاد کند.
او در بیان اوصاف صلاحالدین گفت: سلطان هر گاه از جهاد برمیگشت، غبار لباس و عمامهاش را در کیسهای جمع میکرد و به فرزندش توصیه میکرد: «این غبار را پس از وفات زیر سرم بگذارید تا هنگام سؤال در قبر بگویم که این غبارهای جهاد فی سبیل الله است و باعث بخشش و مغفرتم شود».
پایانبخش این نشست معنوی شبانه، دعاهای پرسوز شیخ عدنان درویش به زبان عربی بود که طنین دعاهای شبهای ماه رمضان در حرمین شریفین را داشت.
جلوههای زیبایی از آخرین شب همایش در صحن مصلا و سخنرانی مولوی خیرشاهی در صبحگاه
آن شب تا به صبح همه نور و سرور در دلهای مؤمنان حاضر در همایش بود و میشد جلوههای زیبا و منحصر به فردی از صفا و صمیمیت، محبت و ایثار، خدمت و خیرخواهی، ذکر و دعا، و تلاوت و نماز را در میان آن خلق عظیم، از کوچک و بزرگ، نوجوان و جوان، میانسال و پیر، شهری و روستایی، فارس و بلوچ، ترک و ترکمن، کرد و تالشی، عرب و غیرعرب، جنوبی و شمالی، تهرانی و زنجانی، تاجیک و افغان، با لباسها و تیپهای مختلف شاهد بود.
این شب جمعه نورانی این گونه به صبح رسید و همه به نماز صبح ایستادند. پس از نماز صبح خطیب جوان و پرتلاش اهلسنت از سرزمین خراسان، مولوی عبدالعلی خیرشاهی، در مورد مقام اصحاب رسولالله صلیاللهعلیهوسلم به ایراد سخن پرداخت. وی در آغاز صحبتش ضمن اشاره به اهمیت موضوع و مقام و شأن صحابه خاطرنشان کرد: امروزه در موضوعهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و غیره در کتب و نشریات بحث میشود، اما موضوع صحابه زیاد مورد توجه قرار نگرفته است. وی پس از ذکر آیات و احادیث متعدد در بیان فضایل اصحاب گرامی رسول الله صلیاللهعلیهوسلم، معیار قبولیت ایمان هر مسلمان را، ایمان نسل اول مسلمانان یعنی صحابه و یاران جاننثار آنحضرت صلیالله علیه وسلم عنوان کرد و همه امت را مدیون زحمتها، رشادتها و جانفداییهای آنان دانست.
وی در ادامه سخنانش عدم مطالعه و آشنایی اقشار مختلف با سیرت صحابه، نبود برنامههای آموزشی مناسب برای معرفی صحابه در نظام آموزشی کشور، با وجود ضمیمههای اهلسنت در مقاطع مختلف تحصیلی، پرداختن اندک ائمه جمعه و جماعات به بیان مقام صحابه در پرتو آیات و احادیث را از عوامل ضعف در شناخت صحابه دانست.
وی به مردم توصیه کرد که برای شناخت خود و فرزندانشان با صحابه و یاران پیامبر اسلام صلیالله علیه وسلم برنامهریزی کنند و با نامگذاری فرزندانشان به نامهای صحابه یاد آنها را زنده نگه دارند.
نشست نهایی همایش در روز جمعه
ساعت 8 صبح روز جمعه نشست پایانی همایش با تلاوت آیات ملکوتی کلام الهی آغاز گردید. حضور مردم به اوج خودش رسیده بود و جمعیت حاضر در همایش قریب به دویستهزار نفر برآورد میشد. لحظه به لحظه بر خیل جمعیت مشتاقان افزوده میشد و خصوصاً بعد از اعلام جمعه قبل شیخالاسلام مولانا عبدالحمید مبنی بر تعطیلی نمازجمعههای سطح شهر زاهدان و برگزاری نماز جمعه در مصلای بزرگ شهر نمازگزاران از اول روز به سوی مصلا و محل برگزاری همایش سرازیر بودند.
بعد از تلاوت قرآن، مولوی خواجهیوسفی از فارغالتحصیلان سال جاری دارالعلوم زاهدان در موضوع سیرت رسولاکرم صلیاللهعلیهوسلم سخنرانی کرد. سپس نماینده جوانان انتظامات مسجد جامع مکی با اشاره به زحمات شبانهروزی جوانان انتظامات و مشارکت آنان در هر چه بهتر برگزاری همایش گفت: جوانان انتظامات از هفتهها پیش منتظر قدوم شما میهمانان عزیز و گرامی بودند. وی سپس با نگاه به اوضاع جهان اسلام مسلمانان را سواران یک کشتی معرفی کرد و تنها راه بازگشت به مجد و عظمت گذشته را حرکتی قدرتمندانه و تصمیمی جدی برای پیشرفت و ترقی دانست.
مهندس پیمان فروزش، نماینده محترم مردم زاهدان در مجلس شورای اسلامی، به عنوان سخنران بعدی از نقش رسانه در اتحاد مسلمین سخن گفت. وی یکی از چالشهای جوامع اسلامی را بحث رسانهها دانست و با تأکید بر این که تبلیغ و روشنگری از کارهای مهم در دین اسلام است، عدم وجود رسانههای لازم را سبب مواجه شدن با مشکلات فراوان برشمرد و تأکید کرد: ما با رسانه میتوانیم اهداف مذهبی را آن چنان که هست معرفی کنیم و پیش ببریم.
مهندس فروزش راههای ایجاد تفرقه توسط غریبان را در سه مورد خلاصه کرد. 1ـ قومگرایی، 2ـ ملیگرایی، 3ـ مسائل فقهی و کلامی؛ و با تأکید بر اهمیت رسانه، یکی از شاخصهای توسعهیافتگی کشورهای اسلامی را وابسته به مقدار توسعه رسانهای آنها دانست و تصریح کرد: در جهان حجم تبلیغات علیه مسلمانان زیاد است و ما باید با آن مقابله کنیم.
نماینده زاهدان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اهمیت برگزاری این همایش بزرگ در زاهدان گفت: این همایش نه تنها در سطح کشور بلکه باید به صورت جهانی پخش شود و این فایده عام گردد.
مهندس فروزش در پایان به راهکارهایی برای اتحاد رسانهای پرداخت و به موارد زیر اشاره کرد:
1ـ تبیین استراتژی، 2ـ بسترسازی، 3ـ پذیرفتن اصل تنوعپذیری، 4ـ سنجش نیازهای داخلی، 5ـ تقویت رسانه، 6ـ نقش رسانه در مهندسی اجتماعی، 7ـ گسترش ماهواره، 8ـ ارسال اطلاعات به دنیا، 9ـ ارائه تصویر درست از اسلام.
سیرت و اخلاق پیامبراکرم صلیاللهعلیهوسلم موضوع سخنرانی مولانا عبدالله موحدی، امامجمعه شهرستان خواف خراسان رضوی، دیگر سخنران همایش بود. وی با اشاره به گفته زیبای حضرت عایشه صدیقه رضیاللهعنها در مورد سیرت رسولالله «کان خلقه القرآن» بر ضرورت بیان کل قرآن برای بیان سیرت پیامبر اشاره کرد. وی با تلاوت آیه «قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یحببکم الله» شرط رسیدن به محبت الهی را اتباع کامل از سرور کائنات صلیاللهعلیهوسلم دانست.
در ادامه برنامه، یک سرود به زبان بلوچی در مورد وحدت و انسجام اسلامی اجرا شد. سپس آقای تبرائیان، نماینده آیتالله تسخیری رئیس مجمع تقریب بین مذاهب اسلامی، به ارائه مقالهای در خصوص تقریب مذاهب اسلامی پرداخت. وی در آغاز سخنانش گفت: تقریب مذاهب از دیرباز مطمح نظر بزرگان و در سرلوحه اقدامات نظام جمهوری اسلامی ایران قرار داشت از همین رو مجمعی در سال 1369 شمسی به امر رهبر انقلاب آیتالله خامنهای برای تحقق این امر مهم پا گرفت تا رسالت انسانی خود را که شناخت، آشنایی و تفاهم بین مذاهب اسلامی و تحکیم پیوندهای اخوت میان مذاهب و گفتوگوهای سالم و سازنده است، ایفا کند.
وی تقریب را بر مبنای ایمان به ارکان اسلام (توحید، معاد، نبوت) و قرآن و عدم انکار ضروریات دین دانست.
به گفته این نماینده مجمع تقریب، استراتژی تقریب بر مبنای فکر و عمل اسلامی و منابع رجحانبخش عقلانی و اصول آن استوار است. وی افزود: موانع تقریب زیاد است، مهم آنست که چگونه این موانع را پشتسر بگذاریم و به مقصد مطلوب برسیم. بدیهی است که تحقق این امر خطیر منوط به بیداری اسلامی، گسترش فرهنگ گفتوگو و تفاهم و ایجاد زمینههای تعاون احترامآمیز و خشک کردن ریشههای اختلافات امت و رفع بدبینی و سوءظن به همدیگر و پرهیز از عوامل تفرقه و تحکیم موارد اتفاقی است.
وی در پایان سخنانش، همایش فارغالتحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان را گامی مؤثر در جهت اتحاد و انسجام اسلامی و تقریب بین مذاهب اسلامی دانست و ابراز امیدواری کرد که این جلسه باعث مستحکمتر شدن وحدت مسلمانان گردد.
سخنرانی شیخ محمدصالح پردل
شیخ محمدصالح پردل، خطیب برجسته هرمزگانی و از فعالان دعوت اسلامی، به تشریح مراحل سهگانه تهاجم دنیای غرب علیه مسلمانان یعنی استشراق، تبشیر و استعمار پرداخت و از جهاد به عنوان راه چاره برای دفع این تهاجم تمام عیار یاد کرد. وی با توضیح آیه «والذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا» جهاد ربانی و خدایی را ضامن نصرت و بزرگترین رمز پیروزی و معیت و همراهی پروردگار عنوان کرد. شیخ پردل جهاد را در پنج شعبه مالی، تعلیمی، سیاسی، تبلیغی و نظامی عام دانست و از مسلمانان خواست در هر کدام از انواع جهاد که میتوانند شرکت کنند و بهره بگیرند.
سخنرانی میهمان ویژه همایش رئیس محکمه شرعی مدینه منوره
شیخ محمد بن ابراهیم العباد، رئیس محکمه شرعی مدینه منوره، از میهمانان ویژه شانزدهمین همایش فارغالتحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان بود که چند سالی است جنبه منطقهای و بینالمللی پیدا کرده است. حضور وی از شهر محبوب مدینه منوره جو خاصی را بر فضای همایش حاکم کرده بود و دلهای عاشقان آستان نبوی را به سوی شهر محبوب پیامبر اسلام صلیالله علیه وسلم به پرواز در آورده بود.
رئیس محکمه شرعی مدینه منوره درباره اصل توحید سخن گفت و تصریح کرد: ما ذاتی را میپرستیم که هیچ فرشته مقرب یا نبی مرسل یا ولی صالحی شریکش نیست. غیر مسلمین غیر خدا را میپرستند، عدهای مورچه، عدهای چیزهای پست چون سنگ و درخت و … را میپرستند و جلویش خم میشوند، اما ما فقط خدای واحد لاشریکله را پرستش میکنیم.
وی افزود: هنگامی که رسولالله صلیاللهعلیهوسلم مبعوث شد، قریش بسیاری از کارهای دینی را از قبیل صدقه، حج، عبادت و غیره را انجام میدادند و در کارشان نیز مخلص بودند، اما واسطههایی اتخاذ کرده بودند شبیه به واسطههای دربار پادشاهان و آنها را صدا میکردند، برایشان نذر و ذبح میکردند، از آنها حاجت میخواستند و معتقد بودند آنها حاجتشان را برآورده میکنند. پیامبراسلام صلیاللهعلیهوسلم پس از بعثت به آنها فرمود کارتان اشتباه است، عبادت فقط برای الله است، نذر، ذبح و دعا مخصوص الله متعال است.
شیخ محمد بن ابراهیم العباد در ادامه در توضیح مسأله دعا و استعانت گفت: طلب شفا، مغفرت گناهان، عزت و … همه مخصوص پروردگارند، مسلمان نباید نزد انسانها و مخلوقات الهی برود و از آنها این قبیل حاجاتش را بخواهد. مخصوصاً نباید برای دعا و حاجت خواستن به سوی قبرها رفت، زیرا آنها نیز مخلوق خدایند و در زندگی حاجاتشان را از خدا میخواستند، ما هم باید از خدا بخواهیم و از مخلوق نخواهیم. وی تصریح کرد که کفاره شرک فقط توحید و عمل صالح است.
شیخ العباد در ادامه توسل به چیزهای غیر شرعی و تعویذهای شرکآمیز را از مظاهر شرک و نشانه توکل بر غیر الله دانست و همگان را به توکل بر ذات عظیم الهی فراخواند. وی گفت: هر کس بر الله توکل کند، الله برای او کافی است و از بیماری شفا یافته و مشکلاتش حل خواهد شد. وی با استدلال به احادیث، رفتن نزد ساحران و کاهنان را خلاف توکل و از مظاهر شرک و بدعت دانست و نماز چنین شخصی را طبق ارشاد نبوی غیرمقبول عنوان کرد.
وی در پایان با توصیه به ترک ظلم و خوردن حرام و عیبجویی دیگران، حاضران را به کسب و خوردن روزی حلال برای قبولیت دعا و اتباع سنت خیرالبشر صلیاللهعلیهوسلم دعوت کرد. و با این آیه به سخنانش پایان داد: «و ان هذا صراطی مستقیماً فاتبعوه و لاتتبعوا السبل فتفرق بکم عن سبیله».
سخنرانی شیخ محمدعلیامینی امام جمعه بندرلنگه
شیخ محمدعلی امینی، امامجمعه بندرلنگه، در موضوع بیداری اسلامی سخنرانی کرد. وی جرقههای بیداری اسلامی در کشورهای غربی را نویدبخش آیندهای امیدوارکننده دانست و برای تداوم حرکت بیداری توجه به نکات زیر را مهم عنوان کرد:
1ـ رعایت حکمت در دعوت و تبلیغ «ادع الی سبیل ربک بالحکمة و الموعظةالحسنة»؛
2ـ توجه به علم و دانش، آموختن علوم اسلامی و علوم عصری؛
3ـ پرهیز از خشونت و افراطگری در حرکتهای جهادی و روی آوری به فرهنگ دلسوزی و تسامح.
وی افزود: کسانی که در گفتار از وحدت اسلامی سخن بگویند و در عمل خلاف آن انجام دهند بزرگترین جنایت را در حق امت اسلامی و بزرگترین خدمت را به کفر جهانی کردهاند.
شیخ امینی همچنین به دو خطر بزرگ در راه بیداری اسلامی اشاره کرد: 1ـ جاهل متنسک و مقدسنما، 2ـ عالم متهتک که هر چه میخواهد فتوا میدهد و به هر عملی که دلش خواست دست میزند. وی یکی دیگر از عوامل تداومبخش حرکت بیداری اسلامی را اجابت ندای خدا و رسول و پایبندی به اصولی دانست که حیات و روح تازهای در کالبد امت اسلامی میآفریند.
امام جمعه بندرلنگه در پایان سخنانش به مناسبت برگزاری این همایش بزرگ فارغالتحصیلی طلاب با اشاره به این گفته رهبر انقلاب که فرمودند: «آموزش یک آیه بزرگترین خدمت به نظام است.»، گفت: در این مدارس دینی بیش از ششهزار آیه و هزاران حدیث تدریس میشود؛ با این وجود چرا مشکل سربازی و استخدام این جوانان و فارغالتحصیلان حل نمیشود. ایشان رفع این مشکل را سبب دور شدن شائبه تبعیض در حق اهلسنت دانست.
سخنرانی مولانا فضلالرحمان دبیرکل حزب جمعیت علمای اسلام پاکستان
مولانا فضلالرحمان رئیس سابق فراکسیون اقلیت پارلمان ملی پاکستان و دبیرکل حزب جمعیت علمای اسلام دیگر میهمان ویژه این همایش بزرگ بود.
مولانا فضلالرحمن، با تشریح اهمیت دین و علم دین و برتری انسان بر بقیه موجودات با نیروی عقل و بیان، فلسفه اعطای این نعمت را به انسان در توانایی وی در فهم رسالت انبیا و رساندن این رسالت به دیگران دانست و افزود: دین اسلام به عنوان یک دین کامل برای هدایت انسانیت آمده است. و خداوند برای فهم و حفاظت و رساندن این دین کسانی را انتخاب کرده که آنان وارثان و نایبان پیامبران هستند. رئیس جمعیت علمای پاکستان با تشبیه دادن پیامبران دیگر به ستارگان روشنگر و راهنما، و تشبیه پیامبر اسلام به خورشید عالمتاب، اوج تکامل عقلی بشر را به نور نبوت حضرت محمد صلیاللهعلیهوسلم موقوف دانست و گفت: عقل بشری بدون نور نبوی هرگز قادر به درک حقایق نخواهد بود. وی افزود: در طول تاریخ اسلام هر کس به اندازه توفیق الهی و استطاعت خود از این نور بهره گرفته است؛ صحابه و تابعین و اولیای الهی و علمای دین هر کدام به اندازه خویش، و ما از طریق علما این نور را میگیریم.
مولانا فضلالرحمن با اشاره به دو وظیفه مهم پیامبر که در قالب دو حدیث بیان شده یکی «انما بعثت معلماً» ـ من معلم مبعوث شدم ـ و دومی «بعثت لاتمم مکارم الأخلاق» ـ من مبعوث شدم تا مکارم اخلاق را به پایه تکمیل برسانم ـ ، وظیفه علما را در دو چیز خلاصه کرد: اول فهماندن و تعلیم دادن دین به انسانها و جهانیان، و دوم اصلاح اخلاق و تکمیل مکارم اخلاق در جهان. وی میگفت: اگر علم باشد و اخلاق نباشد هیچ انگیزهای برای عمل به علم نخواهد بود و این اخلاق است که در درون انسان قوت و حکمت به وجود میآورد تا احکام الهی و فرایض دینی را انجام دهد.
دبیرکل حزب جمعیت علمای اسلام پاکستان در بخش دیگری از سخنانش گفت: امروز دشمنان اسلام مدارس و مراکز دینی را نشانه گرفتهاند و میخواهند این مراکز را از بین ببرند. چون میخواهند دین و عقیده را از بین ببرند و علم دین از میان مسلمانان برداشته شود و به جز نام اسلام چیز دیگری باقی نماند، به احکام دین عمل نشود و هیچ قدرت اجرایی در جهان در دست مسلمانان و دینداران نباشند.
وی افزود: امروز همه چیز ما در خطر است استقلال ما، تمدن ما، فرهنگ ما، دین و عقیده ما، ما مالک داشتهها و سرمایههایمان نیستیم، آزادی از ما گرفته میشود، ذخایر ما از ما گرفته میشود، نفت ما از ما گرفته میشود و بدین ترتیب کل امت اسلامی در یک چالش بزرگ و تراژدی عظیم گرفتار شده است.
مولانا فضلالرحمن مسأله تروریسم را یک قضیه فرضی از جانب غرب دانست که میخواهد به این وسیله حضور اشغالگرانه خود در کشورهای اسلامی را توجیه کند و کسی جرأت نکند صدایش را بلند کند.
وی تصریح کرد: این مبارزه با تروریسم نیست بلکه مبارزه با آزادی ماست. آنها میخواهند ما را از بین ببرند، میخواهند با تسلط بر افغانستان بر تجارت جهانی و تمام ذخایر معدنی جنوب آسیا تسلط پیدا کنند. نفت عراق را بدست آورند و استقلال ایران را بگیرند.
وی در پایان گفت: در این موقعیت خطرناک امت اسلامی باید به عنوان یک امت بزرگ بیندیشد برای استقلال، آزادی و بقا و پیشرفتش فکر کند و از اختلافات بپرهیزد. باید به قرآن و سنت چنگ بزنیم و از مدارس و مساجد حفاظت کنیم و کل اسلام را از خطر نابودی نجات دهیم، و بدانیم تنها نیرویی که میتواند ما را به موفقیت برساند نیروی وحدت و همبستگی است.
سخنرانی شیخالاسلام مولانا عبدالحمید
سخنان شیخالاسلام مولانا عبدالحمید، مدیریت محترم حوزه علمیه دارالعلوم زاهدان و بانی این همایش بزرگ اسلامی، ختام مسک اجتماع بزرگ اهلسنت ایران با حضور میهمانان خارجی از چندین کشور اسلامی و شرکت مسئولین سیاسی، امنیتی و اداری استان سیستان و بلوچستان و شهر زاهدان بود. ایشان پس از عرض خیرمقدم به تمام میهمانان خارجی و داخلی و شخصیتهای حاضر و مردمی که از نقاط دور و نزدیک برای شرکت در این همایش دینی و معنوی تشریف آورده بودند، هدف اصلی برگزاری این اجتماع بزرگ را ایجاد بیداری اسلامی در امت و تقویت آن، و بازگشت به اسلام خالص و تجلیل از مقام علم عنوان کرد.
مولانا عبدالحمید در ابتدای سخنانش با تلاوت آیه «و من یرغب عن ملة ابراهیم إلا من سفه نفسه و لقد اصطفیناه فی الدنیا و إنه فی الأخرة لمن الصالحین اذ قال له ربه أسلم قال أسلمت لرب العالمین»، بزرگترین خصلت پدر پیامبران، سیدنا حضرت ابراهیم علیهالسلام را تسلیم کامل در برابر فرمان الهی دانست و گفت: حضرت ابراهیم آنگاه برتری یافت که از هر حیث در مقابل الله تعالی تسلیم گردید. اینکه انسان در مقابل الله تسلیم شود خصوصیتی بسیار مهم و برجسته است. امت اسلامی از همه امتها باید بیشتر در جلوی الله تسلیم شود، چرا که «اسلام» به معنی تسلیم شدن است.
مدیر دارالعلوم زاهدان تأکید کرد: تمام چالشها و پریشانیهایی که امت اسلامی امروزه با آنها مواجه است به این خاطر است که امت از کتاب خدا فاصله گرفته و در مقابل خدا کاملاً تسلیم نیست. امت امروز به بخشی از کتاب و سنت اعتقاد دارد و عمل میکند و بخشی دیگر را ترک کرده است، در حالی که خداوند این امر را نکوهش میکند، و میفرماید: «أفتؤمنون ببعض الکتاب و تکفرون ببعض»، و میفرماید: «المقتسمین الذین جعلوا القرآن عضین».
وی تصریح کرد: امت زمانی به پیروزی میرسد که در مقابل خدا تسلیم بشود و همه تن در اسلام داخل شود و دنبالهرو شیطان نباشد: «یاأیها الذین آمنوا ادخلوا فی السلم کافة و لا تتبعوا خطوات الشیطان». مسئله اصلی اینست که ما تسلیم شویم. هنوز در وجود ما تمرد و سرکشی و غفلت است. تا زمانیکه تسلیم خدا نشویم و عشق به الله و رسول نورزیم چالشها ادامه دارد و وقتی تسلیم شویم و از ملامت هیچ کس نترسیم عزت و مجد و عظمت داریم. صحابه رسولالله تسلیم شدند عزت بینظیری نصیبشان شد.
شیخالاسلام مولانا عبدالحمید در ادامه افزود: بهترین الگوی ما محمد رسولالله است: «لقد کان لکم فی رسولالله اسوة حسنة». آنحضرت برای تمام زندگی فردی و اجتماعی ما الگو و نمونه است. وی با سوگند به خدا اعلام کرد که تنها راه نجات، راه اتباع از سیدالأولین و الآخرین است. در تمام شئونات زندگی باید از ایشان اتباع کنیم.
وی گفت: مسلمانان! ما راه را گم کردهایم، ما در صحرای تیه سرگردانیم، تنها راه راه توبه است، باید برگردیم و خودمان را اصلاح کنیم. اعمال، کردار، اخلاق و رفتار امت باید اصلاح شود. باید با کتابالله و سنت آشتی کنیم. تنها راه نجات از این پیچ و خمها و سرگردانیها برگشتن به سوی خدا، ایمان و عمل صالح است.
ایشان در ادامه مردم را به عمل به ارکان اسلام فراخواند و به ادای نماز و زکات و فریضه حج و پرهیز از محرمات الهی توصیه کرد و افزود: امروز در جامعه اسلامی مشروبات الکلی مصرف میشود، بسیاری گرفتار اعتیاد به مواد مخدرند، فیلمها و برنامههای مبتذل ساخته دست دشمنان اسلام و بشریت به خانهها نفوذ کرده است، فحشا و بدحجابی رایج شده است، حبجاه و مقام همه ما را تهدید میکند، ما دچار غفلت شدهایم، و این غفلت است که غضب خدا را به طرف ما میخواند، و با زلزله و طوفان و تهاجم مواجهیم، همه اینها نتیجه عملکرد خود ماست. حضور آمریکا در خلیج فارس پیام دارد، خدا میخواهد ما را وادار به توبه و بازگشت به سوی خود کند. ما اگر بازگردیم به ما رحم خواهد کرد و جای ما بهشت برین خواهد بود.
مدیر دارالعلوم زاهدان تاکید کرد: این اجتماع برای بیداری اسلامی و برای تجلیل از علم دین و علم کتاب و سنت است و برای تقویت اتحاد و وحدت اسلامی است. ما با زبانها، قومیتها و افکار مختلف در اینجا جمع شدهایم و تنها چیزی که ما را در اینجا جمع کرده است محبت با دین و اخوت اسلامی است.
ایشان خطاب به فارغالتحصیلان و طلاب علوم دینی گفت: تا زمانی که ارتباطتان با خدا و کتاب و سنت به صورت عملی برقرار نشود، سعادتی وجود نخواهد داشت. شما سه وظیفه مهم دارید: 1ـ تعلیم 2ـ تبلیغ 3ـ اصلاح و تزکیه. امت باید به وسیله عمل ما اصلاح شود. باید با عمل الگوی مردم باشید نه با سخن تنها. امت به ما و شما نیاز دارد و باید ما برای نجات مردم گریه کنیم و بجنبیم که در حرکت سعادت و کامیابی است.
امامجمعه اهلسنت زاهدان در بخش دوم سخنانشان خطاب به مسئولین گفت: من میخواهم به مسئولین بگویم که همه تلاشهای ما در راستای اتحاد است. ما سعادت را در اتحاد، و رشد و ترقی را در انسجام میبینیم و خواهان برقراری عدالت هستیم.
این شخصیت برجسته اهلسنت ایران در ادامه افزود: ما به مسؤلین در دو مورد اعتماد میدهیم: 1ـ در رابطه با نظام دینی و حکومت دینی کسی شک ندارد که نظام اسلامی بهترین نظام است و ما مخالفتی با آن نداریم؛ 2ـ در راستای وحدت همه اتفاق نظر داریم و ما خواهان وحدت ملی و انسجام و امنیت ملی هستیم، ما مخالف هر گونه ناامنی هستیم و ناامنی را محکوم میکنیم. اما به حیث اینکه ما ایرانی و شهروند این کشور هستیم، از دولت سه انتظار داریم: 1ـ آزادیای که قانون اساسی به ما داده نباید به وسیله اعمال سلیقهها از بین برود و در گوشهای از مملکت بر ما فشار وارد شود. ما فراتر از قانون چیزی نمیخواهیم.
2ـ یکساننگری بشود و تبعیضها رفع گردد. همه ما ایرانی هستیم، شیعه و سنی برادریم، همه باید شهروند درجه یک محسوب شوند؛ اینطور نباشد که به بعضی بیشتر و به بعضی کمتر توجه شود. ما میخواهیم در استخدامها و واگذاری مسؤلیتها یکساننگری شود. ما حرمت مقدسات شیعه را نگه میداریم و باید حرمت باورهای ما و حرمت صحابه و ازواج مطهرات پیامبر اسلام در این مملکت حفظ شود. این فتوای بنده است که بر سنیها حرام است به اعتقادات شیعه توهین کنند، و بر شیعیان نیز حرام است که به مقدسات اهلسنت توهین کنند.
3ـ مسئله دیگر ساخت مسجد تهران است، در اجازه ساخت مسجد اهلسنت تأخیر شده است، در حالی که توصیه امام راحل بوده و ما میخواهیم که کنار برادران شیعه عبادتگاهی داشته باشیم و همگی علیه دشمنان متحد شویم.
امام جمعه اهلسنت زاهدان تأکید کرد که ما بهرهمندی و استفاده از تکنولوژی هستهای صلحآمیز را حق مسلم ملت ایران میدانیم و مخالفان این حق قانونی ملت ایران را بر باطل میدانیم.
بعد از بیانات شیخالاسلام مولانا عبدالحمید، نماز باشکوه جمعه به امامت مهمان بزرگوار شیخ محمد بن ابراهیم العباد اقامه گردید. سپس مراسم تجلیل از فارغالتحصیلان پسر و دختر انجام گرفت. و سرانجام شانزدهمین همایش فارغالتحصیلی طلاب دارالعلوم زاهدان و گردهمایی سالانه اهلسنت ایران، با دعاها و مناجات پرسوز و گدازی پایان یافت.
حبیبالله مرجانی