باید په جنینانی تعلیم و وانینگءَ دلگوش بکن‌اِیں

شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمیدءَ گوں اشاره په بانُک و جنینانی نقش و تاثیرءَ ماں چاگردءِ اصلاح و تربیتءَ، په جنینانی تعلیم و آموزش و آیانی مشورت گرَگ په عاروسءِ بارهءَ تاکید کت.
واجه مولانا عبدالحمیدءَ ماں زاهدانءِ جمعهءِ نمازءَ 25 دی 1394 (4 ربیع الثانی 1437)ءَ رند چه سوره احزابءِ سی‌وپنچمی آیتءِ تلاوتءَ، په بانُک و جنینانی نقش و تاثیرءَ ماں چاگرد/جامعهءِ اصلاحءَ گوشتی:جنینانی نقش و تاثیرءَ په جامعهءِ اصلاحءَ بی‌هیال مکن‌ایں. جنیناں ماں راج‌دپتر/ تاریخءِ تمامیں تَک و پهناتاں مهمیں نقش و اثرے په چاگردءِ تربیت و اصلاحءَ بوتگ.
واجهءَ دیمءَ گوشت: رحم‌دلی جُهدے که جنیناں گوں زهگاں هست، په پهکاں  اَلّم اِنت. ماں تاریخءَ هر وهد که جنیں نیک و صالح بوتگ اَنت، چاگرد/جامعه هں نیک بوتگ. ماتءِ دامُن، انسانءِ اولی مدرسه و وانگ‌جاه اِنت. اگه مات په شری زهگاں تربیت بکنت زهگانی دیمی دَور، روشن و چمکدار بیت. اگه مرچی مئے جامعهءَ نیکیں چیزے هست آ په ماتانی تربیتءَ اِنت. ماتءِ نقش و اثر چه پت‌ئیگءَ هں مهم‌تر اِنت.
دارالعلوم زاهدانءِ مدیرءَ دیمءَ په لهتے بانُک و بی‌بیانی جهد ماں چاگردءِ اصلاحءَ اشاره کت و گوشتی: حضرت مریم علیهاالسلامءَ حضرت عیسی علیه‌السلام دنیاءَ آرت و جهانی روشن کرت. بی‌بی خدیجةالکبری رضی‌الله‌عنها پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌وسلمءِ همراه و مددت اَت که واجهی په وتی رسالت و پیگام ءِ رسینگءَ کمک و یاری کت و پیغمبرءِ زهگی تربیت کرت اَنت. تمامیں ازواج مطهرات و پیغمبرءِ بی‌بی ئیں جنیں‌چکّاں خاصکار بی‌بی فاطمهءَ امتءِ سرا اثر ایر کرتگ. حضرت حسن و حسین، بی‌بی فاطمهءَ تربیت کرت اَنت. امام زهریءَ بی‌بی عایشهءِ بارهءَ گوشتگ که مدینهءِ تمامیں جنینانی علم اگه جمع کنگ به بیت په حضرت عایشهءِ علمءَ نه رس اِیت. چه بی‌بی عایشهءَ بازیں حدیثے نقل بوتگ. اے بی‌بیءَ انچیں علمے هست اَت که بازیں صحابه‌اے په وتی مسائلءِ حل و گیشّینگءَ آئیءِ کرا آتک اَنت.
واجه مولانا عبدالحمیدءَ دیمءَ په جنینانی علم و زانتءِ وانگء هں تاکید کت و گوشتی: باید تمامیں مردم په علم و زانتءَ دلگوش بکن اَنت. انسانءِ ارزش په علم، دین و تقوا ءَ اِنت. چه جنینانی تعلیم و وانینگءَ غافل مه بئیں. باید په آیانی تعلیم، تربیت و هدایتءَ دلگوش بکن‌ایں و آیانی دینی و دانشگاهی علمءِ وانگءِ راهءَ برابر بکن ایں.
واجه مولانا عبدالحمیدءَ په جنیں زهگانی عاروس و ازدواجءِ بارهءَ گوشت:  من و صیت په شما همیش اِنت که په وتی جنیں‌زهگانی عاروس و سانگءِ بارهءَ گوں آیاں مشوره به کن اِت، اے اسلامءِ حکم اِنت. دُتّگاں بے مشورتءَ عاروس دیگ چه جاهلیتءِ دورءِ عادت و رسمان اِنت و بدیں آسر و عاقبتی هست. دیندار، ستری  و پاکدامنیں جنیں‌زهگاں، بے‌دین و شراب‌ وار و معتادانی نکاحءَ در آرگ برابر اِنت گوں آئیءِ کشگ و بے‌گواه کنگءَ. همے سببءَ مرچی سَون/طلاق باز بوتگ.
واجهءَ وتی اے بهرءِ گپانی گڈسرءَ گوشت: ماں عاروس و سانگءَ تهنا مال و ثروتءَ مه چار اِت، بلکیں اولءَ دین‌داری و اخلاقءَ بچار اِت. کم‌خرجیں عاروس چه گراں‌خرجینءَ بهتر اِنت. مَهراں بَرز مه‌بر اِت. وتی جنک و بچکاں که عاروسیگ اَنت، عاروس دئیت.

 سوریاءِ جاور/حالات ناوش اِنت
واجه مولانا عبدالحمیدءَ ماں دگه بهرے چه وتی جمعهءِ گپاں گوں گِلّه و اپسوز چه سوریاءِ نوکیں جاور و حالاتءَ  در رائینت: اے روچاں چه سوریاءَ بیمناکیں هال رسیت. رسانکانی هال سوریاءِ بازیں مردمے محاصره ءِ سببءَ چه گشنگی و شدیگی بے‌گواه بیگءَ اَنت. اهوالے که چه سوریاءَ شِنگ/منتشر بیت هر آگاه‌دل، دیندار و وت‌واجهءَ  ناراحت کنت.
زاهدانءِ جمعهءِ پیشنمازءَ گوشت: من نزاناں سوریا پرچا په اے روچءَ برسیت؟ پرچا حکومتاں په وتی منافعءَ تا اے اندازه گوں وت‌ اختلاف به بیت و درگیر به بنت که سوریاءِ مردم  په اے حالتءَ به رس اَنت. مرچی سوریاءِ مردم مهربانیءِ مستحق اَنت. ما و شما پهکاں په اے ملتءِ نجاتءَ دعا بکن ایں.
واجهءَ دیمءَ گوشت: سوریا یک آبادیں ملکےاَت و سوریاءِ مردم چه بهتریں مردم و فرهنگ و دودی مردم بوتگ اَنت، بلے مرچی چوش ویران بوتگ که چه شدیگیءَ مردم مرگ اَنت.
واجهءَ گڈسرءَ گوشت: منی توصیه په زوراکیں حکومتاں و بین‌المللی هُوربند و سازماناں همیش اِنت که باید آسے/آتشے که ماں سوریاءَ روشن کنگ بوتگ باید زودتر هاموش کنگ به بیت و تمامیں محاصره پروشگ به بنت و شدیگیں مردمانی هال چونی به بیت.